Op 8 maart is het internationale vrouwendag: een dag waarop de sociale, economische, culturele en politieke prestaties van vrouwen wereldwijd worden gevierd. De dag markeert ook een oproep tot actie om de gelijkheid van vrouwen te versnellen. De documentaire Woman, een ode aan de vrouw, sluit hier naadloos bij aan. De regisseur, Yann Arthus-Bertrand, maakte eerder Human (2015): een verzameling verhalen over en beelden van onze wereld, die de kijker onderdompelen in het vraagstuk van wat het betekent om mens te zijn. In Woman, gemaakt samen met Anastasia Mikova, staat ‘de vrouw’ centraal. Wat betekent het om een vrouw te zijn anno 2020? Door middel van sterke visuele portretten van meer dan 2000 vrouwen wereldwijd, afkomstig uit meer dan 50 landen, is de diversiteit en kracht van de vrouw opgetekend. De unieke kant van wat het betekent om een vrouw te zijn. Woman is gemaakt zodat hun stemmen gehoord kunnen worden. Zodat zij ieder hun unieke verhaal kunnen vertellen.

De film opent met een close-up van een vrouw die vertelt over het overleven van seksueel misbruik en mensenhandel. Zowel emotie en breekbaarheid als een onmeetbare kracht spreekt uit haar blik. Er komt een vrouw aan bod die niet geboren is als vrouw, maar dit zichzelf naar eigen zeggen ‘heeft geschonken’. Een andere vrouw in een rolstoel vertelt trots dat ze nog steeds zo geniet van het leven en door het leven danst, letterlijk en figuurlijk. Afrikaanse vrouwen vertellen over de verschrikkelijke ervaringen van hun besnijdenissen. Er komen uitgehuwelijkte kinderen en kind- en seksslaven aan het woord. Overlevers van borstkanker. Vrouwen die letterlijk en figuurlijk voor het leven getekend zijn door misbruik of mishandeling door hun echtgenoten of familieleden. Deze verschrikkelijke verhalen worden afgewisseld met succesverhalen van vrouwen die genderongelijkheid hebben aangevochten en hierin successen hebben behaald. 

Alle emoties passeren de revu: van verdriet, angst en complete vreugde, naar geluk en trots. Niets wordt geschuwd en nergens worden doekjes om gewonden. Vrouwen van alle kleuren, formaten, in allerlei prachtige kleuren en stoffen gehesen schitteren voorbij; lachend, huilend, aarzelend, overtuigend, krachtig en prachtig. Het is ontwapenend en bevrijdend om naar te kijken: dat deze vrouwen en al deze emoties er mogen zijn. Op het witte doek. En hoe. Dit alles tegen een gitzwarte achtergrond, waardoor zij er stuk voor stuk nog meer uitspringen. Vrouwen als dochters. Vrouwen als moeders. Vrouwen als echtgenoten. Maar bovenal: vrouwen als krijgers van het leven. Vrouwen als multitaskers. Vrouwen als overlevers. Deze close-ups worden afgewisseld met de meest prachtige natuurbeelden, beelden van naakte vrouwenlichamen in alle vormen en soorten, en beelden van vrouwen in hun ‘natuurlijke habitats’, waar dan ook ter wereld: Congo, Ethiopië, Syrië. 

Woman weerspiegelt in de eerste plaats de toestand van de wereld van vandaag, en deze weerspiegeling is vaak somber en deprimerend, gezien de onrechtvaardigheden waaraan vrouwen worden onderworpen. We leven in een wereld waarin ongelijkheid een vrouw gedurende haar hele leven treft. Gedwongen om te trouwen, beroofd van een opleiding, het recht om te stemmen of het basisrecht om op straat te lopen zonder vergezeld te hoeven worden door een man; miljoenen vrouwen verdragen hun leven, in plaats van deze te kiezen en zelf in te vullen op basis van hun eigen wensen en behoeften.

Hoewel mannen door de geschiedenis heen dominant zijn geweest, laten steeds meer vrouwelijke stemmen zich horen. Terwijl we proberen een toekomst voor onze mensheid opnieuw uit te vinden, een minder haatdragende en meer vredelievende toekomst, zijn het misschien vrouwen die de radicale veranderingen kunnen bewerkstelligen die nodig zijn. Vrouwen ondernemen actie, en meer en meer van hen durven te doen wat ze willen doen. En dat feit alleen al is reden genoeg om te vieren. Woman kijkt vol bewondering naar al deze vrouwen die zich, elk op hun eigen manier, laten gelden en stereotypen bestrijden. Ze revolutionaliseren hun eigen leven en dat van hun families, buurten, dorpen en landen. Deze vrouwen maken de weg vrij en initiëren verandering. Bovenal is Woman een boodschap van liefde en hoop aan alle vrouwen van over de hele wereld, in een poging hun levens te begrijpen, en te meten hoe ver ze zijn gekomen en hoe ver ze nog moeten gaan.

Woman heeft een empowering effect. Als vrouw voel je je tijdens het kijken van deze documentaire trots om een vrouw te zijn. Althans, zo ervoer ik het. En dat is een hele prestatie in een tijd waarin gendergelijkheid nog steeds niet altijd hoog in het vaandel staat. Een tijd waarin er nog steeds regelmatig seksistische opmerkingen worden gemaakt op de werkvloer en dagelijks op straat. Een tijd waarin vrouwen nog steeds harder moeten knokken om hetzelfde – zowel salaris als respect – te verdienen als hun mannelijke collega’s. Het is niet altijd makkelijk om een vrouw te zijn, en deze worstelingen komen goed aan het licht. Maar het tegengeluid is aanwezig en wordt hierin sterk gehoord. Vrouwen zijn krachtig. Vrouwen zijn prachtig. Het kijken naar deze prachtige documentaire heeft me er bewust van gemaakt dat ik er trots op ben een vrouw te zijn. Dat ik er trots op ben om zoveel krachtige en prachtige vrouwen in mijn leven te hebben. En dat is een gelukzalig en prachtig besef. 

Woman is een feest voor het oog en een feest der herkenning. Woman viert vrouwzijn in al haar facetten. Laten we dit vieren. Vandaag, morgen en iedere dag.