Nu aan het lezen:

Watership Down

Watership Down

 

Watership Down (1978) leidt een eigen leven in het geheugen van de generatie geboren in de jaren 1980. Voornamelijk als een collectieve nachtmerrie waarin de tonen van Art Garfunkel’s Bright Eyes dreigend doorklinken. Nog steeds leidt het noemen van de titel tot angstige blikken. Hoe heeft het verhaal van onschuldige konijntjes dat effect bereikt?

De film begint met een scheppingsverhaal vanuit de beleving van konijnen. Alle dieren worden gelijk geschapen en eten vredig samen gras. Maar de voorvader van de konijnen verdoemt zijn eigen volk met zijn arrogantie. Al zijn nakomelingen worden opgegeten door de dieren die hij eens tot zijn vrienden rekende. Ze nemen de vorm aan van vossen, honden en katten. De schepper biedt de konijnenprins een uitweg door hem lange achterbenen te schenken. Zo heeft hij door zijn snelheid een kans te overleven in de harde wereld. De animatie in de openingsscènes is opvallend uitgevoerd. De felle primaire kleuren doen denken aan een kindertekening. Dit zet het scheppingsverhaal in contrast met de beelden aan het begin van de eigenlijke vertelling.

De kleuren van het Engelse platteland zijn grauw en scherp. De broers Hazel (John Hurt) en Fiver (Richard Briers) leven in een bloeiende burcht. De jongste, Fiver, heeft al zijn leven lang vreemde visioenen die niet door iedereen worden geloofd.  Als ze aan het foerageren zijn, ontdekken ze een houten constructie in de velden. We worden meegenomen in de angstdroom van Fiver. Het houten bord wordt een galg en bloed loopt tussen de boomstammen door. Hazel gelooft zijn broer gelijk als die roept dat hun burcht gevaar loopt. Maar net als Cassandra wordt Fiver niet geloofd. De broers vertrekken met een kleine groep gelijkgestemden met onbekende bestemming. Hun zoektocht naar een nieuw thuis leidt tot vele ontmoetingen met andere groepen. Van aristocratische voordrachtkunstenaars die een veld vol strikken voor lief nemen, tot tamme konijnen zonder eigen vrije wil en onderdrukten in een militaire dictatuur onder leiding van de angstwekkende General Woundwort.

Watership Down nederland

De rode draad in de vertelling is de sterke ecologische boodschap: de mens vernietigt alles in zijn weg. We zien het in de stikkende konijnen in het geboortedorp van de broers als de graafmachines komen zoals Fiver voorspelt. Het is benauwend in beeld gebracht met donkere tunnels waarin konijnenlijven met dode ogen eindeloos langs elkaar heen schuren. Je proeft de paniek op je tong. Laat staan wanneer we worden geconfronteerd met de gevolgen van een strik om de nek. De vraag dringt zich op of Watership Down niet te scharen is bij een film als Animal Farm (1954). Het soort film met een politieke lading die extra wordt aangezet voor effectbejag. De animatie blijft dan niets anders dan de onschuldige wikkel om krachtig verpakte propaganda. Vanuit dit idee wordt elk van de groepen die de broers ontmoeten een symbool voor verschillende leefwijzen en politieke systemen. Elk met hun voor- en nadelen. Maar alle 3 zijn ze vooral verbonden aan gevaar: de strikken, een boer met een shotgun, en de geobsedeerde en bloeddorstige General Woundwort.

Zo gezien is Watership Down niet bepaald een kindvriendelijke film. Als je het geweld voor lief neemt, krijg je er als volwassen kijker veel voor terug. Want de film heeft genoeg te bieden. Het verhaal is solide en levert zoals gezegd genoeg op voor een levendige discussie. De animatie is soms stijf, maar er zijn een aantal prachtige vloeiende scènes waaronder het scheppingsverhaal en de zoektocht van Fiver naar Hazel als die gescheiden raakt van de groep. Voor iedereen die is geboren na 1980 (daarvoor mag ook) en het aandurft, is het misschien een idee de film een kans te gunnen.

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken