Nu aan het lezen:

Vrouwen in Cinema

Vrouwen in Cinema

 

Voor het thema van De Ander: de meerderheid van mensen op deze aarde is vrouw, maar de representatie van vrouwen in films is vreselijk. Er is deze dagen steeds meer aandacht voor feminisme in de cinema, maar wanneer er kritiek wordt gegeven op een film voor hun slecht geschreven vrouwelijke karakters, gaat dit altijd om films waar nog veel meer kritiek op te geven valt. Het is tijd om te kijken naar hoe vrouwen worden gerepresenteerd in zogeheten ‘goede’ films.

Als je feminisme ziet als het gelijkwaardig stellen van vrouwen en mannen, is het dan niet vreemd dat wanneer we afgeven op een film, we de representatie van vrouwen wel aanstippen, maar wanneer we worden gegrepen door een film, we daar zo makkelijk overheen stappen?

Uitstekend voorbeeld hiervan is Eternal Sunshine of the Spotless Mind, een goed ontvangen film (nota bene met een Oscar voor Beste Scenario) met twee vrouwelijke karakters: Kate Winslet is carrièreloze vrouw die niets bereikt heeft en geen enkele andere functie heeft in het script dan haar omgang met mannen; Kirsten Dunst is een hersenloos meisje dat van de ene man (Tom Wilkinson, 34 jaar ouder) aan de andere man (Mark Ruffalo, 17 jaar ouder) wordt doorgegeven (en weer terug). In deze film van Michel Gondry en Charlie Kaufman is dat hoe de vrouw wordt gezien.

Interessant is deze ommekeer: hoe zou de film werken met de man-vrouwrollen omgedraaid? Eternal Sunshine of the Spotless Mind is in veel opzichten een geweldige film, maar is het niet nodig ook hierbij de vinger op de zere plek te leggen? Is Charlie Kaufman eigenlijk wel een fantastische schrijver als je kijkt naar de vrouwenrollen in films als Adaptation en Synechdoche, New York?

De antwoorden zijn als volgt: de film zou een beeld neerzetten waar veel mannen niet naar willen kijken, omdat het ze confronteert met hoe naar de helft van de wereldbevolking gekeken wordt; ja, het is nodig de vinger op de zere plek te leggen; en ja, Kaufman is een fantastische schrijver, maar het kan geen kwaad te benoemen dat veel van zijn vrouwelijke personages passieve slachtoffers zijn. Het is veelzeggend dat Kaufmans laatste script (wat momenteel wordt verfilmd) gaat over een wereld waarin geen vrouwen meer bestaan.

Eternal Sunshine prijst de onwetende, zegt dat zij werkelijk gelukkig zijn. Het slechte nieuws is: de onwetenden, dat zijn wij.

Als schrijver hou ik van personages met een wil en een doel. Dat geldt niet slechts voor de mannelijke variant. Het is tijd om de grote makers te confronteren met hun vreselijk geschreven vrouwelijke karakters. Federico Fellini maakte geweldige films, maar zijn representatie van vrouwen is vreselijk en plat, om nog maar te zwijgen van hetzelfde in veel films van Woody Allen, Terrence Malick en Lars Von Trier.

Het kan nog erger: Edgar Wright kan simpelweg geen goede vrouwenrol schrijven (Baby Driver), noch kunnen George Lucas (A New Hope) of Christopher Nolan (Inception) dat. De vrouwenrollen in de volgende films zijn allemaal als volgt te omschrijven: Fight Club (slet, verslaafde), Taxi Driver (hoer), Forrest Gump (slet/verslaafde), Léon (slachtoffer).

Is dit een reden om deze films niet meer te bekijken of ze vanaf nu slecht te vinden? Nee, ik kan veel films opnoemen waarin vrouwen slecht of niet worden gerepresenteerd die ik fantastisch vind (Resevoir Dogs, The Raid, The Social Network, (500) Days of Summer), maar het is goed te benoemen dat makers als Wright, Nolan, Fincher, Scorsese, Zemeckis en Besson een povere reputatie verdienen wat betreft het weergeven van personages die de representatie zijn van de helft van alle mensen op aarde.

Als je gaat kijken naar de zogeheten ‘klassiekers’, de alom geprezen films, kom je in een neerwaartse spiraal terecht. Soms hebben vrouwelijke personages geen eigen wil en zijn ze simpelweg plotmateriaal (American History X, Gladiator, Whiplash) en soms zijn ze simpelweg vrouw-van (Citizen Kane, La Vita e Bella, Good Will Hunting, Scarface). Soms zijn ze simpelweg slachtoffer (Once Upon a Time in the West, The Dark Knight, Braveheart, Die Hard).

Soms zijn ze een combinatie van plotmateriaal, slachtoffer en vrouw-van (Trainspotting, Wolf of Wall Street, Belle en het Beest, Skyfall, Grease, The Little Mermaid of Age of Ultron). Er zijn hier zo veel vragen over te stellen. Zou Michael Hanekes Amour gemaakt worden als de rollen omgedraaid zouden zijn? Of Die Hard? Films die ik geweldig vind (La grande bellezza, The Diving Bell and the Butterfly) lijden hier ook aan.

Waarom is dit erg? We moeten als publiek eisen dat vrouwen volledige personages zijn, met wensen, doelen en een wil. Dat je een film of filmmaker goed vindt, wil niet zeggen dat ze weg moeten komen met verschrikkelijk slecht geschreven personages.

Vrouwelijke personages met een eigen wil die niet gek/slachtoffer zijn, zijn moeilijk te vinden in de cinema, maar als je goed oplet, zie je lichtpuntjes als Mad Max: Fury Road, Wonder Woman, Alien, Toni Erdmann, Le fabuleux destin d’Amélie Poulain, Melancholia, In the Name of the Father, In the Mood for Love, Kill Bill, The Force Awakens, Spirited Away, Lola Rennt, Let the Right One In, Pan’s Labyrinth en mijn favoriet, Un long dimanche de fiançailles.

Om te eindigen met een positief bericht: de evolutie van representatie van de vrouw in cinema wordt in beeld gebracht door Martin Koolhovens recente western Brimstone. Chronologisch zien we de weg die een vrouw moet bewandelen om zelfstandig te zijn, met een eigen wil en doel wat los staat van mannen. Het duurt drie generaties om te zien hoe we in cinema naar vrouwen kijken, van handig-voor-plot (Carice van Houten) naar slachtoffer (Dakota Fanning) naar autonoom karakter (Naomi Battrick). Er is hoop.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken