Nu aan het lezen:

Vice

Vice


Ooit was Adam McKay een interessant regisseur.  Met komedies als Anchorman: The Legend of Ron Burgundy en Step Brothers (zijn meesterwerk) was hij een van de belangrijkste vormgevers van het mainstream-absurdisme dat in de 21e eeuw razend populair werd.

In The Other Guys en Anchorman 2: The Legend Continues zagen we satire en politiek bewustzijn een steeds grotere plek innemen in zijn werk. Met de kredietcrisiskomedie The Big Short maakte hij zijn eerste echte protestfilm. Vice gaat door op die weg: wederom een op feiten gebaseerde satire met sketch-achtige scènes, waarin Christian Bale een rol speelt die beter naar Will Ferrell had kunnen gaan.

Die rol is Dick Cheney, vicepresident van Amerika onder George W. Bush – hoewel de film stelt dat Cheney eigenlijk bóven de president stond. Hij was het, die alle snode plannen smeedde, en de naïeve Bush (Cheney en Rumsfeld noemen hem ‘George’s kid’) volgt, terwijl hij de boel maar half begrijpt. De stelling die Vice best overtuigend poneert is dat Cheney de belangrijkste politieke figuur van het 21e-eeuwse Amerika is. Hij was verantwoordelijk voor de invasie van Irak, de verwording van nieuws tot propaganda, en wetten die de president potentieel de macht van een dictator geven. Door gebruik van een voice-over en archiefbeelden lijkt de film soms meer een documentaire, die op z’n zwakst doet denken aan het meest twijfelachtige werk van Michael Moore. Zo wordt het jachtongeluk waarbij Cheney de advocaat Harry Whittington in het gezicht schoot er met de haren bijgesleept. Voice-over: ‘Cheney never apologized.’ De scène heeft geen relevantie voor het verhaal, maar bevestigt nog maar eens: Dick is een lul.

Waar McKays ‘pure’ komedies gekenmerkt worden door stilistische eenvoud, smijt hij in zijn laatste twee films overdadig met filmische trucjes. De camera schiet onrustig heen en weer en de montage doet soms denken aan een andere politieke filmmaker, Sergei Eisenstein. Wanneer Cheney er weer eens in slaagt Bush van iets immoreels te overtuigen, wordt die scène gevolgd door een shot van een dikke vis aan de haak. In de sovjetmontage van de jaren 20 waren dergelijke vondsten vernieuwend. Tegenwoordig is de metafoor irritant on the nose.

Dat je met zulke excessieve montage een Oscarnominatie in de wacht sleept, spreekt voor zich. Net zoals die nominatie te verwachten viel voor Christian Bale, die weer eens transformeerde. De 44-jarige Bale speelt Cheney van in de twintig tot in de zeventig. Dat maakt Vice de tweede onder de Oscargenomineerde films van dit jaar die onbedoeld doen denken aan de biopicparodie Walk Hard: The Dewey Cox Story.  Maar het is niet het meest storende aan zijn rol. Het meest storende is dat Bale ondanks een indrukwekkende fysieke transformatie gewoon een imitatietypetje speelt. Ook Amy Adams als Lynne Cheney en Sam Rockwell als Bush komen niet verder dan wat de cast van Saturday Night Live (McKays voormalig werkgever) wekelijks klaarspeelt. Ze spelen hun rol van buiten naar binnen: ze doen in de eerste plaats maniertjes na, en proberen daarmee een personage op te bouwen. De enige die dat niveau ontstijgt is Steve Carell als Donald Rumsfeld. Hij laat zijn Rumsfeld uit zichzelf komen. Het is geen overtuigende imitatie, maar wel een echt personage. En trouwens ook de grappigste rol in de film.

Vice is een echte protestfilm, nog duidelijker in z’n bedoelingen dan BlacKkKlansman. Dat wekt mijn sympathie op. Maar vooral aan het einde doet de film veel om die sympathie te verliezen. In de slotscène spreekt Cheney de kijker rechtstreeks toe in een beschuldigende monoloog: ‘Ik heb gedaan wat jullie wilden!’ Dan is er ook nog een tenenkrommende scène die de aftiteling onderbreekt, waarin een personage de film van ‘liberal bias’ beschuldigt. ‘Maar alle feiten kloppen!’ werpt een ander tegen. Terwijl die twee elkaar in de haren vliegen, zegt iemand dat ze niet kan wachten op de nieuwe Fast and the Furious. Die verheven, arrogante houding had ik niet verwacht van de regisseur van Step Brothers. En is bovendien niet gepast voor een film die nooit echt systeemkritiek levert, maar enkel op een lollige manier de feiten opsomt.

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Written by

Redacteur bij Cine, Schokkend Nieuws en The Cult Corner. Schrijft ook voor Hard//hoofd. Daarnaast editor en scenarist. Houdt van lange openingstitels.

Typ en klik enter om te zoeken