Abonnees van Cineville, de unlimited-pas voor de meeste Nederlandse filmhuizen hebben sinds het voorjaar van 2020 gratis toegang tot de streamingdienst Vitamine Cineville. Wat begon als een provisorisch opgezet alternatief voor het filmbezoek tijdens de eerste ‘intelligente lockdown’, eindigde nog altijd niet, in de eerste plaats natuurlijk door de aanhoudende Corona-maatregelen.

Toch is er meer aan de hand. Vitamine Cineville onderscheidt zich van veel andere streamingdiensten omdat het ideaal (in ieder geval naar mijn weten) nog altijd is het aanbod bij een ongeremde heropening van de filmhuizen weer offline te halen. De vraag is echter hoeveel abonnees er na ruim driekwart jaar streamen (en nog wel wat tijd in het verschiet) op zullen zitten te wachten om definitief afscheid te nemen. Net als ondergetekende zullen velen van hen weer klassiek smachten naar het witte doek, maar moet dat ook per se gepaard gaan met het afsluiten van Vitamine Cineville? Toen de filmhuizen hun deuren in 2020 gedurende enkele periodes weer mochten openen, bleef de dienst alvast beschikbaar.

Hoe deze dialoog tussen ‘op locatie’ en ‘On Demand’ dan ook verder gaat verlopen, in deze verlengde periode van lockdown geeft Vitamine Cineville abonnees meer reden om lid te blijven. Cineville keert een deel van de abonnementsinkomsten uit aan de filmhuizen en zo wordt de carrousel in ieder geval nog iets langer draaiende gehouden. Toch is al lang duidelijk geworden dat deze constructie voor de filmhuizen (en daarmee in de huidige opzet ook voor Cineville) verre van houdbaar is. Dit artikel is geen essay over de stand van zaken, maar een extra aanmoediging om bij gebrek aan meer perspectief steun te blijven verlenen aan de filmhuizen. Dat kan door je abonnementsgeld, indien je het kunt missen, ook in deze tijden van dichte deuren door te laten lopen. Op die manier optimaliseer je niet alleen de kans dat er straks nog genoeg te openen valt, je houdt ook toegang tot een mooi gevarieerd aanbod van (veelal moderne) filmhuispareltjes. Hieronder tien tips, voorzien van een beknopte toelichting.

Adam

Schilderachtig speelfilmdebuut uit Marokko, waarin een weduwe die met haar dochtertje samenwoont na de nodige aarzeling haar deur opent voor een hoogzwangere vrouw. Maryam Touzani schetst een intiem beeld van een vriendschap die uiteindelijk uitmondt in nieuw leven. Eveneens een film met een krachtige (gender)politieke ondertoon, zonder dat het ergens dwingend of belerend wordt.

Allen tegen Allen (Luuk Bouwman, 2019)

Er zijn genoeg Nederlandse onderzoeksdocumentaires te zien op televisie, maar het gebeurt niet zo vaak (of in ieder geval niet vaak genoeg) dat ze op filmlengte worden geproduceerd voor een reguliere release. Meer dan genoeg legitimatie voor Allen tegen Allen: deze kalm en aandachtig geregisseerde documentaire gaat over een (immer?) actueel onderwerp, namelijk politiek extremisme, maar dan met oog voor de vele vertakte partijen en groeperingen die ontsprongen in de vooroorlogse periode. Garantie voorzien dat er veel namen passeren die u nog niet kende.

An (Naomi Kawase, 2015)

Het vraagt finesse om levenslessen in een film te kunnen verpakken zonder al te didactisch te worden. In An bouwt een spiritueel bewogen dame op leeftijd een bijzondere band op met ex-veroordeelde Sentaro, die een kleine delicatessenzaak onder zijn hoede heeft kunnen nemen. De dame blijkt het geheime recept te weten voor de bonenvulling van Sentaro’s zogeheten ‘dorayaki’-koekjes. Laat het uitwerken van deze misschien wat oubollig klinkende premisse maar over aan Naomi Kawase, wiens laatste film (True Mothers) bij gebrek aan geopende filmhuizen ook op Vitamine Cineville te zien is.

Borgman (Alex van Warmerdam, 2013)

Gelaagd en absurdistische hoogtepunt uit het even absurdistische oeuvre van de Nederlandse regisseur, schrijver en acteur Alex van Warmerdam. Een verwilderde man klopt aan bij de bovenmodale villa van een voltallig gezin, kindermeisje inbegrepen. Of hij misschien even in bad mag. Dat valt niet goed.

Burning (Chang Dong-Lee, 2018)

De Koreaanse meestercineast Chang Dong-Lee (Peppermint Candy, Secret Sunshine) nam de uitdagende taak op een (kort)verhaal van de Japanse schrijver Haruki Murakami te adapteren naar een bezwerende filmvertelling. Zelden is de term ‘slow-burner’ zo toepasselijk geweest als hier: Lee gebruikt het met mysterie doorspekte bronmateriaal om de Koreaanse maatschappij op ijzingwekkende wijze te ontleden. Alsof ‘The Great Gatsby’ aan de andere kant van de planeet is neergestreken.

(Liebe) In den Gängen (Thomas Stuber, 2018)

Undine (Christian Petzold, 2020) zou eind 2020 uitkomen, maar door de lockdown moet dat mythologisch geladen liefdesdrama nog even wachten. Alle tijd dus voor een andere film met de eigenaardige, maar ontegenzeggelijk rijk getalenteerde acteur Franz Rogowski. Daar samen met Paula Beer (Frantz, Transit), hier met Sandra Hüller (Toni Erdmann). De twee zien elkaar voor het eerst tijdens hun werk in de plaatselijke supermarkt, en vinden in hun ontmoetingen een gedeeltelijke remedie voor hun eenzaamheid. Gelukkig is In den Gängen gefilmd toen deze kruising tussen Carrefour en IKEA nog geen anderhalvemeter-parcours was – eerder een speelplaats voor vorkheftrucks.

Madre (Rodrigo Sorogoyen, 2019)

Een moeder krijgt een angstig telefoontje van haar zoon. Hij zit érgens op een strand, maar hij weet niet waar precies. Zijn vader is niet in de buurt, maar er nadert wel een man. Pas tien jaar later ziet de moeder een jongen terug die ze wel heel erg op haar zoon vindt lijken. Draaide afgelopen hoogzomer in de Nederlandse zalen.

The Wolfpack (Crystal Moselle, 2015)

De jongeren uit deze documentaire (met fictiepremisse) leven al sinds hun geboorte onder curieuze omstandigheden binnenshuis op een bovenverdieping ergens in Manhattan. De wereld bloeit voornamelijk open op het filmscherm dat zij tot hun beschikking hebben. In de periode dat Crystal Moselle (wiens coming of age-film Skate Kitchen ook te streamen is) bij hen thuis verblijft en filmt begint de buitenwereld verder te lonken.

Western (Valeska Grisebach, 2017)

Een Bulgaars dorpje wordt het decor van culturele en sociale spanningen tussen een groep Duitse bouwvakkers en de plaatselijke bevolking. Western is niet alleen een ingetogen drama met een zwijgzame, schijnbaar onbehouwen hoofdrolspeler, maar ook een soort meta-film over Europa en de vraag naar ‘Europese identiteit’. In de uitgekiende regie van Valeska Grisebach schijnt heel duidelijk haar achtergrond in het maken van documentairefilms door.

White God (Kornél Mundruczó, 2014)

Toen Pieces of a Woman begin Januari werd toegevoegd op Netflix, maakten veel mensen (al dan niet zonder zich daar bewust van te zijn) kennis met het werk van de Hongaarse regisseur Kornél Mundruczó. White God is beslist even heftig en indringend (wees gewaarschuwd indien u wars bent van geweld tegen dieren), maar op het vlak van betekenisgeving een stuk meer gelaagd en ongrijpbaar. Een haast onnavolgbaar geregisseerde fabel over de driehoeksrelatie tussen mens, dier en natuur.