Now Reading:

The Report

The Report

Hij arriveert in Washington met een rugzak en een sneeuwbol van het Witte Huis. Ambitieus, maar ook een tikje naïef. Deze Dan Jones (Adam Driver) krijgt in dat sprookjesachtige Witte Huis vriendelijk een deksel op zijn neus, met de boodschap dat hij eerst maar wat ervaring moet opdoen bij de senaat, waar hij vervolgens aan het werk gaat in de staf van de Democratische senator Dianne Feinstein (Annette Bening).

The Report past in de traditie van films als All the President’s Men, The Parallax View en Spotlight. Films vol politiek graafwerk en doofpotten. Jones krijgt de opdracht de gevangenzetting en ondervraging van terrorismeverdachten door de CIA in gevangenissen buiten de VS te onderzoeken. ‘No politics, no bias.’ Hij krijgt leiding over een klein team, dat wordt gehuisvest in een raamloze ruimte ergens onderin een overheidsgebouw. ‘Make yourself at home’, merkt een medewerker nonchalant op voordat hij de zware, stalen deur dichttrekt. De daaropvolgende jaren ploegen de onderzoekers door miljoenen pagina’s aan e-mails, transcripten van verhoren, en vele andere documenten.

Zo nu en dan rapporteert Jones aan de senator en hoe meer drek hij uitbaggert, hoe meer de film heen en weer begint te schakelen tussen het onderzoek en scènes van wat zich heeft afgespeeld. Zo zien we de PowerPointpresentatie waarin de door de CIA ingehuurde psychologen Bruce Jessen en James Mitchell de enhanced interrogation techniques uit de doeken doen. De CIA-medewerkers knikken geïnteresseerd bij hun uitleg over onder meer waterboarding. De kloof tussen het klinische CIA-kantoor vol mannen in maatpak en de ranzige onheilsplekken waar deze praktijken vervolgens worden uitgevoerd is schrijnend.

Het script van Scott Z. Burns (vooral bekend als scenarioschrijver van The Bourne Ultimatum en een aantal Steven Soderbergh-films), zit vol politiek en juridisch jargon. Het is een script vol woede en verontwaardiging, door Driver overtuigend vertolkt. Want naarmate het onderzoeksrapport meer definitieve vormen begint aan te nemen, begint de weerstand tegen publicatie ervan te groeien. Waardoor Dan Jones langzaam maar zeker richting het klokkenluidersschap wordt geduwd.

Kathryn Bigelows Zero Dark Thirty deed een paar jaar terug nog stof opwaaien met het expliciet tonen van de martelpraktijken van de CIA, maar de werkelijke controverse van die film is dat deze suggereert dat het martelen een cruciale factor was in het vinden van Bin Laden. Het rapport van Dan Jones haalde precies die illusie onderuit. En daarmee het fundament onder het ondervragingsbeleid, dat werd uitgevoerd met het motto: ‘It’s only legal if it works.’ Oftewel, zo lang er maar overtuigend een causaal verband bij wordt gefantaseerd, komen we ermee weg. Precies die perverse logica leek Zero Dark Thirty te herhalen.

Waar het script dynamisch is, daar is de regie van Burns braaf en onopvallend als de grauwe, stenen gebouwen waar de film zich in afspeelt. Je kunt zeggen dat het die onopgesmuktheid is die The Report doet werken. Het is een film die zich niet laat afleiden door randzaken, daarmee eigenlijk hoofdpersonage Dan Jones volgend, die zijn persoonlijk leven gedurende het onderzoek min of meer opgeeft. ‘Do you ever sleep?’, vraagt iemand hem. ‘I used to.’ Tegelijk dringt de vraag zich op wat deze film is als cinema. Films als het al genoemde The Parallax View of Sidney Lumets Prince of the City goten politieke inhoud in een interessante audiovisuele vorm, maar The Report heeft op dat vlak weinig te bieden. Zo vertel The Report een urgent verhaal op oerdegelijke wijze.

Written by

Redacteur bij Cine, schrijft daarnaast ook nog onder meer over film bij Biosagenda.nl en over theater bij Theaterkrant.nl. Daalt graag af naar de obscure krochten van cinema en houdt bijna net zoveel van slechte sciencefiction als van goede sciencefiction.

Input your search keywords and press Enter.