Armando Iannucci en Charles Dickens: dat lijkt een gouden combinatie. Satiricus Ianucci (The Thick of It, In the Loop, The Death of Stalin, Veep) is gek op taal, getuige de kleurrijke dialogen in zijn films en series. Iannucci-personages zijn doorgaans bijzonder begaafd in grofgebekt sarcasme en woordspel. Daarbij is Iannucci politiek geëngageerd. Juist de humor en politiek van Dickens zijn aspecten die in veel van de statige, nostalgische verfilmingen van zijn werk verloren gaan.

Het is misschien niet eerlijk het een film kwalijk te nemen dat hij niet aan te hoge verwachtingen voldoet, maar The Personal History of David Copperfield is niet zo geestig en niet zo satirisch als de combinatie Iannucci en Dickens belooft. De film is een lekker ouderwets, lichtvoetig kostuumdrama. De rusteloze camera en sporadische fantasierijke uitstapjes zorgen voor een frisse energie, maar wie vertrouwd Victoriaans familievermaak zoekt is hier zeker aan het juiste adres.

Het meest opvallende verschil met eerdere bewerkingen van Dickens’ persoonlijke favoriete roman, zit hem in de casting: het 19e-eeuwse Londen van Ianucci is net zo etnisch divers als dat van nu. Copperfield zelf wordt gespeeld door Dev Patel (Slumdog Millionaire), zijn goede vriendin Agnes Wickfield door Rosalind Eleazar. Kleurenblinde casting is een leuk antwoord op het excuus ‘we zochten de beste acteur voor de rol’ dat je vaak hoort wanneer een film een witte wereld schetst. Aan de andere kant negeert Ianucci’s aanpak een pijnlijke realiteit. Copperfield en Wickfield zouden heel andere ervaringen hebben gehad in Victoriaans Engeland, als ze respectievelijk Indiaas en zwart waren geweest. Zeker voor een verhaal waarin klassebewustzijn een grote rol speelt, is het cru om te doen alsof racisme niet bestaat.

Andere verschillen zijn er ook; mensen die het boek kennen zullen verrast worden door bepaalde wijzigingen, die ik dan ook niet wil spoilen. Het episodische karakter van het boek – oorspronkelijk een feuilleton, zoals het merendeel van Dickens’ werk – bewaart Ianucci wel, wat het tempo niet altijd ten goede komt. Dat wordt deels opgelost door een bij vlagen manische, en soms (niet vaak genoeg) metatekstuele benadering. Copperfield, door Patel gespeeld met de vrolijke energie van een jonge hond, is namelijk een boek aan het schrijven over zijn leven. De roman is deels autobiografisch, en Ianucci besteedt dan ook veel aandacht aan Copperfields (en dus Dickens’) liefde voor taal (als hij een mooie zin bedenkt of hoort, schrijft hij die op een briefje) en voor bijzondere mensen. Tijdens zijn volwassenwording komt Copperfield in aanraking met een bonte verzameling types (Tilda Swinton, Peter Capaldi en Hugh Laurie blinken uit met vet aangezette vertolkingen) die hij op kleurrijke wijze omtovert tot romanpersonages. Net als Dickens leest hij in een theaterzaal voor uit eigen werk.

De liefhebber van victoriana heeft er met The Personal History of David Copperfield in elk geval een gezellige familiefilm bij. Wat mij betreft had het wat pittiger gemogen, wat minder respectvol ook, maar als Ianucci heeft willen laten zien dat Dickens tegen de tand des tijds bestand is, is hij daar aardig in geslaagd.