Now Reading:

Temblores

Temblores

Het hoogland van Guatemala is een zeer actief vulkanisch gebied, vandaar dat de bevingen uit de titel van Temblores van Jayro Bustamante een veel voorkomend verschijnsel zijn. Een ander zeer opvallend element voor een buitenstaander is de Maya-gemeenschap die daar leeft. Men loopt nog in traditionele kleding en spreekt naast Spaans onderling nog lokale Maya-talen. Deze gemeenschap stond centraal in de vorige film van Bustamante, Ixcanul. Temblores speelt zich in een heel andere, meer gesloten cultuur af, namelijk die van de rijke elite. Zij leven teruggetrokken in hun gated communities en zijn daardoor vrijwel onzichtbaar voor buitenstaanders.

In de openingsscène rijdt de bebaarde, goed geklede Pablo (Juan Pablo Olyslager) vanuit het chaotische Guatemala-Stad terug naar de rust van zijn van de buitenwereld afgesloten huis. Althans, normaal gesproken vindt hij daar waarschijnlijk rust, maar dit keer niet. Zijn hele familie heeft zich daar verzameld om een interventie te plegen. Over de reden daarvoor houdt Bustamante de kijker deze hele scène in het ongewisse. Heeft hij een verslavingsprobleem, is hij vreemd gegaan of heeft hij op een andere manier verraad gepleegd aan zijn vrouw of familie?

De volgende scène brengt ons in een heel andere gesloten cultuur. Nadat hem de deur van zijn eigen huis is gewezen vertrekt Pablo naar een homobar waar zijn naar blijkt geheime geliefde Francisco (Mauricio Armas Zebadúa) al een appartement voor hem heeft geregeld. Van daaruit zal hij zijn leven opnieuw moeten opbouwen, want de gedwongen coming out haalt zijn bestaan volledig overhoop. Het appartement is daar niet direct de ideale plek voor, want vorige bewoners en bekenden van Francisco lopen er de deur plat.

Bovendien is er nog de familie. Uit de kast komen zal in Guatemala meestal geen pretje zijn, maar binnen de conservatieve elite is er nog een complicerende factor. De familieleden van Pablo zijn met hun geld en connecties in staat om zijn leven te ontregelen. Ze zorgen ervoor dat hij ontslagen wordt en zijn kinderen niet meer mag zien. Zeker dat laatste raakt Pablo hard en zet hem aan tot weerstand tegen zijn verbanning.

Opmerkelijk genoeg wordt de familie niet als kwaadaardig neergezet door Bustamante. Het zijn mensen die op hun eigen, grotendeels destructieve manier proberen de situatie te redden. Zijn vrouw luistert bandjes met advies over hoe een goede vrouw te zijn voor een overspelige man, in de hoop haar gezin te redden. Pablo wordt gevraagd terug te keren naar de kerk voor zijn zieleheil. Anderen maken zich vooral druk om de reputatie van de familie. Door zijn leven te controleren houden ze grip op de situatie. In een ideale wereld zouden zij Pablo’s homoseksualiteit accepteren, maar in deze context maakt Bustamante hun verzet bijna begrijpelijk.

Buiten deze context voelen de personages van Temblores minder afgerond. Pablo gaat bijvoorbeeld weerstand bieden zodra zijn kinderen in het geding zijn. Dat is op zich logisch, maar voelt tegelijkertijd arbitrair. De band tussen Pablo en de kinderen is benoemd, maar  niet getoond. Dit komt doordat de film begint op het moment dat Pablo verbannen wordt uit zijn eigen gezin. Hierdoor zien we vrijwel alleen hoe ze zich verhouden tot Pablo’s coming out.

Bustamante lijkt zich na twee films te specialiseren in het verbeelden van individuen die hun persoonlijke vrijheid beperkt zien worden binnen gesloten gemeenschappen. In het spanningsveld tussen individu en collectief, hier dus tussen Pablo en zijn familie, zoekt Bustamante zijn diepgang. In mijn ogen slaagde hij daar met Ixcanul, zijn vorige film, beter in. De personages hadden daar meer ruimte om een afgeronde identiteit te vormen. Toch kent Temblores genoeg diepgang en originaliteit om een bezoek meer dan waard te zijn.

Written by

Historicus van opleiding en ICT-specialist van beroep. Houdt vreemd genoeg niet bijzonder veel van films over historische gebeurtenissen of computers. Films over andere onderwerpen kunnen er wel mee door.

Input your search keywords and press Enter.