Nu aan het lezen:

Russian Doll

Russian Doll


Russian Doll
is eigenlijk het leukst als je er zo min mogelijk van weet. Vandaar hierbij een lijst redenen om de serie te kijken, van algemeen naar steeds concreter: stop met lezen zodra je overtuigd bent, en kom dan eventueel later terug!

  • De serie, die afgelopen vrijdag op Netflix werd geplaatst, bestaat uit acht afleveringen van maximaal een halfuur. Dat is dus prima in een avond te bingen.
  • Dat wil je ook, zeker als je het hebt gered tot de onthulling aan het eind van aflevering drie.
  • Natasha Lyonne is fantastisch in een hoofdrol die haar op het lijf geschreven is.
  • Dat deed ze dan ook deels zelf – ze schreef mee aan meerdere afleveringen én regisseerde de finale.
  • Het resultaat mengt haar sarcasme en opgewekte hang naar zelfdestructie met de licht manische slapstick-humor van Amy Poehler (Parks and Recreation, Sisters) en de fascinatie voor onze duisterder impulsen van Leslye Headland (Bachelorette, Sleeping with Other People).
  • Ze bedachten samen een morbide variant op Groundhog Day: hoofdpersoon Nadia (Lyonne) blijft maar doodgaan. Elke keer komt ze terug op haar 36e verjaardagsfeestje, met Gotta Get Up van Harry Nilsson op de achtergrond. Soms is ze binnen tien minuten al dood – New York blijkt vol gevaren te zitten – soms redt ze het een hele dag.
  • Het doodgaan is in het begin vooral een bron van komedie: Lyonne is erg goed in de fysieke humor waarmee veel van de eerdere sterfgevallen gepaard gaan. Op een gegeven moment valt ze drie keer achter elkaar dood van dezelfde trap, en dat is onverwacht hilarisch.
  • Nadia is haar ook duidelijk op het lijf geschreven, met haar doorrookte stem, haar zelfspot, haar slechte gewoontes en haar sarcastische kijk op het leven… en de trauma’s die ze onder een dikke laag zelfbescherming verbergt. Lyonne heeft het zichzelf ook niet altijd gemakkelijk gemaakt in het leven, en je ziet dat ze Nadia door en door begrijpt.
  • Zonder dat je het doorhebt, tussen het uitzoeken van wat er nou precies in die joint zat en of de oude yeshiva waar het feest plaatsvindt misschien last heeft van spoken, kruipt er echter steeds meer existentialistische duisternis tussen de grappen. Het wordt richting het einde ronduit creepy. En dan uiteindelijk weet het je, zonder een greintje kunstmatig sentiment, zelfs ergens hoop te geven.

Nog een paar niet-spoilerige details, dan maar:

  • Greta Lee is fantastisch als Maxine, de persoon die Nadia elke keer begroet als ze weer eens tot leven is gekomen.
  • Elizabeth Ashley is ook heerlijk als een surrogaatmoeder van Nadia, die zo mogelijk nog doorrookter klinkt.
  • Net als veel andere series van Netflix, en passend gezien de New Yorkse setting, is de cast lekker divers. Bovendien werden alle afleveringen door een vrouw geregisseerd.
  • Voor de Orange is the New Black-fans die Lyonne vooral van die serie kennen: Dascha Polanco (Daya) is ook aanwezig.
  • Het ziet er allemaal superstijlvol uit.
  • In tegenstelling tot veel andere Netflix-series is er geen inzakking in het midden: het verhaal is strak opgebouwd en wordt op een heel bevredigende wijze afgerond. Er zijn kennelijk nog twee seizoenen gepland, maar ik weet eigenlijk niet of die nodig zijn.

Oké, vanaf nu komen elementen die je echt beter zelf kan ontdekken. Je bent gewaarschuwd!

  • Net als je denkt dat de premisse wel een beetje op is, verandert de film van een one woman show rond Lyonne in een duet: ze blijkt namelijk niet de enige die vastzit in de tijdslus.
  • Alan, die zichzelf ook steeds terugvindt voor een wastafel, is in alles Nadia’s tegenpool: compulsief netjes, zichzelf mentaal overeind houdend met ‘affirmations’ maar eigenlijk overduidelijk een wandelende blootgelegde zenuw.
  • Waar Nadia wild op zoek is naar een uitweg, heeft Alan – tot hij Nadia ontmoet – een veel meer gelaten houding. Plichtmatig herhaalt hij elke keer de ergste avond van zijn leven: elke keer weer gaat hij naar zijn vriendin om haar ten huwelijk te vragen, en elke keer weer maakt zij het uit voor hij zijn aanzoek überhaupt kan doen. Lijdzaam ondergaat hij het, als een soort straf.
  • Vanaf dat ze elkaar ontmoet hebben begint de tijd ook te dringen. De premisse zou – net als de spellen die Nadia ontwerpt – kunnen leiden tot een gebrek aan urgentie, omdat de twee toch eindeloos kunnen ‘rebooten’. Maar geleidelijk verdwijnen spullen, dieren, dan ook mensen, waardoor de laatste paar afleveringen ronduit spannend zijn.
  • ‘People don’t change easily’, zegt Alan op een gegeven moment. Hij heeft gelijk. En toch weten Nadia en Alan elkaar geleidelijk een klein beetje te veranderen. Nadia zal nooit een lieverdje worden, of haar zelfdestructieve gewoontes helemaal laten varen. Alan zal altijd wel een neuroot blijven die moeite heeft voor zichzelf op te komen. Maar toch: aan het einde beseft Nadia dat ze niet zonder andere mensen kan, en heeft Alan iets meer rust, iets meer hoop.
  • Daar sluit de structuur van de serie ook prachtig op aan. In aflevering zeven weten Alan en Nadia uit hun psychologische ‘lussen’ te ontsnappen. Een andere serie was daar misschien geëindigd. Maar Alan en Nadia zijn er dan nog niet: nu ze zichzelf gered hebben moeten ze ook nog de (oorspronkelijke versie van de) ander redden.

Al het bovenstaande zorgt ervoor dat Russian Doll een van de beste series is die Netflix tot nu toe heeft uitgebracht. Dus mocht je hier zijn aangeland terwijl je de serie niet hebt gezien: waar wacht je eigenlijk nog op?

Leuk? Deel het even!
Written by

Overdag octrooigemachtigde, daarnaast zoveel mogelijk bezig met popcultuur. Zit ook in de redactie van Schokkend Nieuws, en schrijft uit feministisch oogpunt voor Vileine. Kan flink ranten over de kunstmatige barrières tussen hoge en lage kunst.

Typ en klik enter om te zoeken