Promising Young Woman zet personages in als ideologische schema’s. Vanuit de hoogte velt de film zijn oordeel.

Carey Mulligan kwijnt als Cassie weg als bediende in een koffiezaak, nadat ze jaren terug haar succesvolle studie afbrak. Overdag weerstaat ze de weinig subtiele hints van haar ouders om uit huis te vertrekken en eens te gaan daten. ‘s Nachts speelt ze dronken om de ‘bezorgde’ mannen die denken makkelijk te scoren flink de waarheid te vertellen over hun wangedrag op het moment suprême bij hen thuis. De film onthult gaandeweg waarom Cassie stopte met haar studie, terwijl ze wraak neemt op alle verantwoordelijken voor een schandaal rondom voormalige hartsvriendin Nina. Ondertussen lijken niet alle mannen opportunistisch als ze het aanlegt met oude studiegenoot Ryan (Bo Burnham).

Serieschrijfster en actrice Emerald Fennell speelt leentjebuur bij de exploitatiefilm voor haar regiedebuut. Qua vertelstructuur doet de film denken aan rape-revenge-films, waarin een heldin na een verkrachting (met geweld) wraak neemt op de daders. Dat genre krijgt in Promising Young Woman een gewiekste make-over waarbij Fennell grossiert in narratieve gotcha’s die het verwachtingspatroon doorbreken. Van de zenuwslopende introductie van Cassie’s nachtelijke hobby tot Ryans vriendelijke voorkomen blijkt niets zo vanzelfsprekend, op de constante van toxische masculiniteit na. Zo geeft een zogenaamde A-film een zogenaamde B-film de allure van Hollywood met een nauwkeurig gedefinieerde omgeving.

Dat maakt de film niet zo tenenkrommend als Bruce LaBruce’ plastische, met academische modewoorden doorspekte The Misandrists (2017). Het onthouden van de climax om die er later dubbel en dwars in te wrijven onderstreept aan het slot echter hoe hautain Promising Young Woman ook te werk gaat. Het reële probleem van seksueel misbruik vormt slechts aanleiding voor cynische rancune waarin de wereld per decreet wordt verdeeld in goed of slecht. Zo draaft Christopher Mintz-Plasse op als een Gollem-versie van zijn rol als fantasynerd Augie in Role Models (2008), waar Mulligan tegen mag fulmineren. De film zet de Men Going Their Own Way op hun nummer zoals Cassie een auto van een zeurende chauffeur kapot slaat met koevoet.

Want ook de zwijgende omstanders krijgen ervan langs. Een stamelende Alison Brie als wegkijkende vriendin krijgt van onder geschoten medium close-ups die kleinerend overkomen. Cassie zelf gedraagt zich niet als engel, maar is zo het louterende projectiel voor een wraakfantasie die stereotypetjes als slachtoffers kent.

Volgens filosoof Byung-Chul Han leeft men in de schandpaalcultuur van social media op vergankelijke irritaties door het subiete karakter van het internet, waar de afstand die nodig is voor respect vervaagt. Net zo subiet verjaagt Cassie in Promising Young Woman een voor een de boze krachten uit het dorp met een attitude die doet denken aan die schandpaalcultuur. Daardoor blijft Promising Young Woman een emotioneel nauwe film, waar men ja en amen op zegt.