Now Reading:

Orange is the New Black: Seizoen 7

Orange is the New Black: Seizoen 7

Wat in 2013 begon als een baanbrekende serie over het gevangenisleven in Amerika, dreigde met de jaren een beetje te ‘versoapen’. Maar met het laatste seizoen brengt Jenji Kohan de verhalen uit de Litchfield-gevangenis toch tot een goed einde. Wat niet betekent dat het ook voor iedereen goed afloopt. 

Let op: Deze recensie bevat spoilers over de eerdere seizoenen en milde hints over de finale. 

De serie is gebaseerd op de memoires van Piper Kerman, een blanke Amerikaanse vrouw die wordt veroordeeld voor het witwassen van drugsgeld en 13 maanden in een vrouwengevangenis doorbrengt. In de eerste seizoenen is dat ‘white privilege-achtige’ perspectief een zeer dankbare manier om de misstanden in het Amerikaanse rechtssysteem en de privatisering van gevangenissen in de VS aan de kaak te stellen. Door Piper in de serie neer te zetten als een tikkeltje verwende en vooral naïeve witte vrouw, worden racisme en andere vormen van ongelijkheid en onrecht met modern entertainment aan de kaak gesteld. 

De serie is zeer kritisch en niet vies van een beetje politiek, maar doet allesbehalve zwaar aan. Dat is knap, maar lijkt in latere seizoenen de schrijvers ook een beetje in de weg te gaan zitten. Want het trivialiseren van de problematiek ligt op de loer. Toch hebben we het mede aan deze serie te danken dat er uiteindelijk een grote golf aan rauwere en pijnlijkere dramaseries over strafrecht en het gevangenisleven in Amerika konden bestaan. Op Oz (HBO, 1997 – 2003) na leek populaire televisie de handen namelijk niet te willen branden aan deze brede problematiek. Laat staan dat het vrouwelijke perspectief, of dat van andere minderheden, een serieuze kans kreeg in deze verhalen. Orange Is the New Black wist deze verhalen echter voor een groot publiek aantrekkelijk te maken. En dat alleen al is een flinke verdienste. 

Het is dan ook jammer dat in de loop der jaren juist die luchtige en populaire toon de serie in de weg is gaan zitten. Piper lijkt zich namelijk door de seizoenen heen geen moment bewuster te worden van haar positie. Hoewel de serie de vraagstukken rondom ‘white privilege’ zeker niet uit de weg gaat, groeit Piper als persoon maar weinig. En dat is zonde, zeker aangezien de ontwikkeling van veel van de andere personages in de serie wel het niveau van een middelmatige soap overstijgt. 

Het laatste seizoen schuurt dan ook op een aantal fronten. Piper heeft inmiddels de gevangenis mogen verlaten en probeert een bestaan op te bouwen in vrijheid. Dat gaat haar opvallend gemakkelijk af. Waar we in de afgelopen seizoenen veel medegevangenen van de blondine zagen terugkeren achter slot en grendel, omdat het bijna niet te doen is om terug te keren in de buitenwereld, huppelt Piper vrolijk overal doorheen. Haar vader regelt een baantje, de reclassering is bijzonder vergevingsgezind wanneer ze een keertje spacecake heeft gegeten en haar broer en schoonzus nemen haar liefdevol op in huis. Piper heeft dan ook alle tijd om zichzelf met een groot gevoel voor drama en op bijna existentiële wijze druk te maken over wie ze nu écht is. Want wat is het verschil tussen Piper vóór en Piper na de gevangenis? Een teleurstellend ‘vrij weinig’ is het antwoord. 

Die vragen en identiteitscrises zijn een luxe die veel van Pipers gevangenisvriendinnen zich niet kunnen permitteren. Zo komt ook Cindy Hayes in dit laatste seizoen op vrije voeten. Maar zij is vooral bezig met overleven, aangezien haar reclasseringsambtenaar en familie iets minder vergevingsgezind zijn. Of neem het verhaal van Taystee, die in seizoen 1 zoveel strijd heeft na haar vrijlating, dat opnieuw naar de gevangenis gaan de enige oplossing lijkt. In Litchfield is ze tenminste thuis. Of het verhaal van Aleida Diaz, die na een goedbedoelde poging tot het vinden van een legale baan, toch terugkeert naar het enige dat ze kent: drugs dealen. En ook zij belandt in dit laatste seizoen toch weer achter dezelfde tralies. 

Het verhaal van het ene personage is nog schrijnender dan het andere en Piper danst daar veelal relatief onbezorgd tussendoor. Los van het feit dat ze zich dus nog steeds hoofdzakelijk gedraagt als dat naïeve en verwende meisje uit seizoen 1, is het laatste seizoen zeer geslaagd. 

Litchfield krijgt nieuwe buren, want om de geprivatiseerde gevangenis-pot nog maar eens verder te spekken wordt er een ICE-detentiecentrum toegevoegd.  ICE is de Amerikaanse immigratiedienst en wordt in het laatste seizoen neergezet als een soort Marechaussee aan de steroïden. Door de verhalen van deze nieuwe gevangen worden de kijkers in dit laatste seizoen niet alleen geconfronteerd met de problematiek van gevangenen die daadwerkelijk iets strafbaars hebben gedaan, maar maken ze ook kennis met de gruwelijkheid die schuilgaat achter Trumps immigratiebeleid en keiharde optreden tegen illegalen. En ook andere recente thema’s als de Brexit, seksuele intimidatie en abortus hebben hun weg naar Litchfield weten te vinden. Op die manier vindt dit laatste seizoen toch weer een beetje politieke relevantie. 

Veel series krijgen het niet voor elkaar om de grote hoeveelheid aan uitgezette verhaallijnen in een laatste seizoen tot een einde te breien. Orange Is the New Black is de uitzondering die de regel bevestigt. Alle personages, nieuw en oud, worden zorgvuldig naar een passend einde gebracht. Dat resulteert niet altijd in een goede afloop, maar wel keer op keer in een redelijk bevredigend en rond verhaal. Ook oude bekenden krijgen in dit laatste seizoen even hun momentje. Kohan wilde duidelijk geen steekje van de zorgvuldige gebreide oranje gevangenisoveral laten vallen. Met name de bijzondere manier waarop Poussey – favoriete Litchfield-gevangene van veel fans – terug het verhaal in wordt geweven, werkt verbazingwekkend goed. 

Toegegeven, met al dat politieke geweten en al die poëtische eindjes, ligt het er soms wat dik bovenop. Maar dat mag best in een serie die met entertainment een aantal zeer donkere bladzijden van het moderne Amerika voor een groot publiek zichtbaar wist te maken. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Input your search keywords and press Enter.