Now Reading:

Monos

Monos

Misschien vijf minuten duurt de gevechtsscène in Monos. Even zijn daar de frontlinies die elkaar bestoken met geweersalvo’s en granaten. Even is er de manische chaos van angst, bloed en agressie. De rest van deze Colombiaanse film speelt zich af in de jungle achter de linies, daar waar de oorlog dat andere en misschien wel minstens zo venijnige gezicht van zichzelf laat zien. Dat van verveling en eindeloos afwachten.

Verveling is slecht te dragen als je kind bent. En dat zijn de soldados in Monos. Jongens en meisjes die door een intimiderende instructeur gedrild worden tot geharde guerrillastrijders, maar zodra die zijn hielen licht vooral nog heel erg kind zijn. Pubers, met breinen die nog niet volgroeid zijn en lichamen die aan het transformeren zijn. Ze hebben bijnamen als Rambo, Smurf en Boom Boom. Ze spelen een geblinddoekt potje voetbal, eten door een koe uitgekakte paddo’s en schieten hun geweren in de lucht leeg. Maar op elk moment kan die kinderlijkheid ook weer omslaan in de geharde vechtersmentaliteit die de situatie hen opdringt.    

Ze noemen zichzelf monos, een verwijzing naar de mythische reuzenaap Mono Grande. Dit groepje onvolgroeide rebellen heeft, als eenheid binnen ‘De Organisatie’, de verantwoordelijkheid over het bewaken van een gekidnapte Amerikaanse ingenieur die ze aanspreken met ‘la doctora’ (Julianne Nicholson). De oorlog in Monos toont zonder twijfel trekken van de burgeroorlog die al sinds 1964 in Colombia woedt. In 2016 werd een wiebelige vrede getekend tussen de regering en guerrillabeweging FARC. Driehonderd pagina’s die vol beloftes staan, maar geen einde aan het geweld hebben gebracht. Toch maakt regisseur Alejandro Landes zijn film nooit te specifiek. De oorlog in Monos blijft een naamloze.

Er sluimert een constant onheil in het sterk met licht en donker werkende camerawerk van de Nederlandse Jasper Wolf en in de muziek van Mica Levi (Under the Skin, Jackie), die zich net zo onvoorspelbaar gedraagt als de tieners. Soms verraderlijk speels, om dan plots om te slaan in een dreigende drone. Het eerste deel van Monos speelt zich af op een modderige berghelling waar mist in dikke wolken omhoog kruipt. Het lijkt wel het North Yorkshire waar Andrea Arnold haar Wuthering Heights­-verfilming draaide. En net als in die film worden grenzen en lichamen afgetast in een omgeving die vijandig is en geen plaats kent voor onschuld.  

Er zitten meer echo’s van ander werk in de film. Van Ben Wheatley’s hallucinante Engelse Burgeroorlog-film A Field in England tot Claire Denis’ seksueel geladen portrettering van militaire trainingen in Beau Travail. De meest uitgesproken referentie is William Goldings klassieke roman Lord of the Flies, waarin een groep kinderen na een vliegtuigcrash op een onbewoond eiland moet overleven zonder volwassenen. Maar waar dat boek een allegorie is, daar toont Landes’ film een realiteit. Soms zijn er korte momenten die herinneren aan een buitenwereld die ook nog bestaat. Waar speelgoed zorgeloos slingert en de televisie praat over Bonn, geboorteplaats van Beethoven en gummibeertjes. Fragmenten van een bestaan dat voor de tieners een ongrijpbare luchtspiegeling is die onvermijdelijk weer door de vingers glipt. Hun realiteit is de jungle.

En het is die snikhete jungle waar omstandigheden hen steeds verder in dwingen. Twijfel begint gaten in de groep te knagen en onderling wantrouwen borrelt naar het oppervlak. De jonge acteurs, waarvan alleen Moises Arias significante acteerervaring heeft, storten zich vol overgave in hun rollen. Constant verschuift het perspectief. Het reflecteert de chaotische situatie in deze wildernis waar het ieder voor zich is en god tegen allen. Soms weet iemand even los te komen, maar het is alsof ze elk met een onzichtbaar en genadeloos terug klappend elastiek aan de groep vastzitten. Een paar keer toont een luchtshot de uitgestrektheid van het oerwoud, maar onder dat bladerdak heerst de claustrofobie die langzaam de realiteitszin wegzuigt.

Written by

Redacteur bij Cine, schrijft daarnaast ook nog onder meer over film bij Biosagenda.nl en over theater bij Theaterkrant.nl. Daalt graag af naar de obscure krochten van cinema en houdt bijna net zoveel van slechte sciencefiction als van goede sciencefiction.

Input your search keywords and press Enter.