Soms zijn films zo goed als ze zijn, door het gevoel dat ze bij je oproepen. Niet door het verhaal of de acteurs of het plot. Maar een bepaald, moeilijk te omschrijven gevoel. Melancholia is precies zo’n film.

Regisseur Lars von Trier heeft wat betreft de cast niets aan het toeval overgelaten. Hij valt terug op wederkerende favorieten Charlotte Gainsbourg en Kirsten Dunst, en hun talent in de handen van een vakman als Von Trier garandeert een bepaalde standaard. Melancholia is geen typische science fiction film maar neigt eigenlijk meer naar drama. Het sci-fi element is de fictieve planeet die de filmtitel draagt en op het punt staat tegen de Aarde te botsen, in welk geval; einde Aarde.

melancholia

De film bestaat eigenlijk uit twee verhalen. Allereerst is daar de bruiloft van Kirsten Dunst, die zich zwaar depressief door de dag heen sleept. Een dag die door haar zus (Charlotte Gainsbourg) van alles voorzien is. Een bruiloft zoals ieder meisje zou willen hebben. Haar zus volgen we in het tweede deel waar ze in een idyllisch landhuis verblijft met haar man en zoon. Ondertussen trekken de planeten steeds dichter naar elkaar toe, de dreiging en onmacht is bijna tastbaar.

Beide vrouwen hebben de nodige emotionele problemen –een gegeven waar Lars von Trier wel wat mee kan. Sterker nog; hij lijkt helemaal op te gaan in de wanhoop van de personages. De onderstroom in de film komt dan ook van de zusjes, die een gevoel oproepen van ontreddering, verlies en verdriet. Ze laten je voelen dat je maar een klein wezentje bent in een hele grote wereld, waarin je maar heel weinig onder controle hebt. Ze weten niet goed wat ze daarmee aan moeten en lijken maar niet te vinden waar ze naar opzoek zijn; geluk en een evenwichtig leven. Als je nu denkt dat het geen gezellige film is, kan ik dat alleen maar beamen. Maar juist doordat er emoties worden aangesproken die we allemaal herkennen is de impact zo sterk. Het camerawerk is prachtig, met veel contrast en trage scenes, zoals we ook van andere Von Trier films kennen.

Het verhaal is dus bijzaak, al is de ontknoping groots en meeslepend. Of de planeet Melancholia echt bestaat is zelfs maar de vraag. Wellicht moeten we het zien als een symbool voor de ondergang die de vrouwen onvermijdelijk tegemoet gaan, waarbij acceptatie van je lot de enige optie is. Maar als narratief is het niet eens ondenkbaar; we kennen nog relatief weinig van het heelal en andere planeten, zodat je best een voorstelling kunt maken van een onbekende planeet met een blauwe gloed die ineens aan de hemel staat en almaar groter wordt.

Als je in de mood bent –en dat is wel een vereiste– dan is Melancholia de film die je vanavond nog moet kijken.