Nu aan het lezen:

Ik hoef geen vrouwelijke James Bond (…of misschien toch wel?)

Ik hoef geen vrouwelijke James Bond (…of misschien toch wel?)

Voor wie zijn ophef-kalender niet up-to-date heeft: laatst werd aangekondigd dat Lashana Lynch – eerder dit jaar te zien als Maria Rambeau, de beste vriendin/ex-partner van Captain Marvel — 007 gaat spelen in de nieuwe James Bond-film.

Nee, natuurlijk hebben ze Daniel Craig niet écht vervangen door een zwarte vrouw. Dát zou pas echt wat zijn. Nee, het is meer zo dat Daniel Craig tijdelijk afwezig is en in de tussentijd vervangen wordt door het personage van Lynch. Natuurlijk zal aan het einde van de film de veilige status quo weer zijn hersteld. Natuurlijk is Craig nog gewoon de hoofdpersoon en held. Maar met dit kleine gebaar naar inclusiviteit kregen de producenten precies wat ze wilden: publiciteit, of dat nou is door ophef of door… nou ja, stukken als deze.

Een ander verhaal

Vooropgesteld: representatie is belangrijk, en verhalen over witte cisheteromannen zijn er sinds jaar en dag al meer dan genoeg. Het is op zich mooi dat studio’s eindelijk lijken te merken dat een minder beperkte blik ook financieel slim kan zijn, en dat ze steeds vaker afwijken van het gebaande pad. Dat deden ze bijvoorbeeld laatst toen Halle Bailey ingehuurd werd voor de rol van Ariel in de nieuwe versie van The Little Mermaid.

Toch moet ik toegeven dat ik soms iets minder enthousiasme voel dan ik zou willen. Deels is dat omdat ik al van te voren een beetje moe word van het hele circus. Neem die casting van Bailey: leuke keuze, leuke meid, op zich helemaal niets mis mee. Maar moet dat nou, die hele twitterstorm vol mensen die zich blijken op te winden over voornamelijk één tweet van een overduidelijke trol met gejatte foto’s?

Dan is het bij The Little Mermaid tenminste nog een interessante keuze. Met een Ariel van kleur zou het kunnen dat deze live-action versie van een Disneyfilm wél daadwerkelijk iets toevoegt aan de animatie klassieker. Als de prins wit blijft, krijgt Part of Your World een rijkere lading. Met Melissa McCarthy als Ursula kan je veel doen met de metafoor van een witte vrouw die de stem afneemt van een vrouw van kleur. Als we zien hoe ongeïnspireerd en trouw de meeste Disney-remakes zijn is het nog maar afwachten of de makers gebruik maken van de mogelijkheden, maar ze zijn er in ieder geval.

Sloop de fundamenten

Maar een vrouwelijke Bond? Het is hoopgevend dat Phoebe Waller-Bridge meeschrijft, maar ik weet niet of ik wel zo’n behoefte heb aan een vrouwelijke Bond. James Bond blijft, met al zijn gezichten en door de decennia heen, hoofdzakelijk een symbool van nostalgie voor het kolonialistische (en seksistische) Britse Rijk. Hij verzet zich niet voor niets tegen modernisering.

Dat betekent niet dat er theoretisch gezien niet een fantastische film te maken valt met iemand als Dev Patel (de nieuwe wenskandidaat na Idris Elba) als Bond. Maar die film gaat door een grote studio nooit gemaakt worden (zeker niet onder Barbara Broccoli). Je moet dan namelijk bereid zijn om de fundamenten onder de formule écht onderuit te halen. Daar zijn de oppervlakkige ‘reboot’-maatregelen van Casino Royale niks bij.

Nieuw huidje

Ken je het concept van ‘skins’? Bord- en computerspelletjes worden wel eens opnieuw uitgebracht met een nieuwe ‘huid’. Misschien ken je het spel Love Letter: geinig bordspelletje, zeker aan te raden. Naast de basisversie heb je een Batmanversie. Een Hobbitversie. Een Archerversie. De regels en mechanieken zijn meestal hetzelfde, alleen de plaatjes en teksten op de kaarten zijn net iets anders.

Het probleem met Hollywood is dat representatie te vaak op een soortgelijke manier gezien wordt. Een personage wordt veranderd van geslacht en/of etniciteit, maar verder zijn er óf geen veranderingen, óf alleen de meest luie en clichématige. Bijvoorbeeld dat het verhaal opeens gaat over kwaadaardige make-up (Catwoman) of over een juwelenroof (Ocean’s Eight).

EN DAN DE HOOPVOLLE NOOT

Het gaat soms ook goed. Wonder Woman werkte omdat de film omarmde wat Wonder Woman een andere superheld maakt dan, zeg, Superman. Captain Marvel werkte (grotendeels) omdat de thematiek – vooral de boodschap om niet bang te zijn voor je eigen kracht – goed gekozen was: universeel genoeg, maar ook iets wat veel vrouwen specifiek aansprak. Ik heb nog geen afleveringen van Doctor Who gezien met Jodie Whittaker als de dokter, maar het personage leende zich prima voor zo’n wissel.

Maar een vrouwelijke en/of niet-witte Batman? Houd toch op: Batman is een symbool van privilege in alle betekenissen van het woord – daarom juist ook is Robert Pattinson stiekem een briljante casting-keuze. En meer geheel vrouwelijke remakes, of andere gemakzuchtige substituties van bestaande personages? Laat maar — tenzij je het doet omdat je daardoor een rijkere, diepere versie van het oorspronkelijke verhaal ziet ontstaan.

Begrijp me niet verkeerd: niet elke film met een vrouw in de hoofdrol hoeft te gaan over haar vrouwelijkheid – liever niet, zelfs. Niet elke film met een hoofdpersoon van kleur hoeft over ras te gaan, niet elke film over een queer persoon over hun geaardheid en/of gender-identiteit. Maar die dingen hebben wel invloed. Meer representatie is alleen écht positief als er goed over nagedacht wordt.

Liefst zie ik toch nog nieuwe verhalen, niet dezelfde oude meuk met een nieuw pakkie aan. En gelukkig gebeurt dat ook steeds vaker. Neem Booksmart. Amy is lesbisch. Molly is dik. Het hoofdverhaal heeft niets met deze eigenschappen te maken: dat hoeft ook niet. Maar die aspecten zijn ook niet níet belangrijk: de personages zouden niet hetzelfde zijn als ze hetero respectievelijk dun waren.

Lashana Lynch is vast leuk in de paar minuten dat ze 007 mag zijn. Maar eigenlijk zou het nog mooier zijn als een dergelijke casting geen reden meer is voor dit soort artikelen.

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Written by

Overdag octrooigemachtigde, daarnaast zoveel mogelijk bezig met popcultuur. Zit ook in de redactie van Schokkend Nieuws, en schrijft uit feministisch oogpunt voor Vileine. Kan flink ranten over de kunstmatige barrières tussen hoge en lage kunst.

Typ en klik enter om te zoeken