Nu aan het lezen:

Flashback: Symptoms

Flashback: Symptoms

De verrassende Britse inzending voor Cannes in 1974 was José Ramón Larraz’ beklemmende Symptoms die daarna al snel in de vergetelheid raakte. In de dromerige openingsscène schijnt er zonlicht door de bomen van een duister bos. Idyllisch, maar ook dreigend. De montage is bijna associatief. Een man en een vrouw. Tegen een boom. Wilde kussen. Een meer… en een dood lichaam dat in het water drijft. De scène eindigt met een jonge vrouw die iets in haar dagboek schrijft: ‘I have the feeling that something is about to happen. Something final.’

De scène zet de toon voor deze merkwaardige hybride van psychologisch drama en horror. Het verhaal draait om de geheimzinnige Helen (Angela Pleasence) die haar vriendin Anne (Lorna Heilbron) uitnodigt om met haar te verblijven in een groot landhuis in de Engelse bossen. Geïsoleerd in deze schijnbaar vredige setting merkt Anne al snel dat Helen niet helemaal in orde is. En dan is er nog het fotoportret van een mysterieuze vrouw, dat steeds opdoemt in het huis. Ondertussen loopt er een zwijgzame jachtopziener (Peter Vaughan) rond, die duidelijk gefascineerd is door de twee afgezonderde jonge vrouwen.

Larraz bouwt de atmosfeer vakkundig op. Je blijft als kijker gissen naar wat volgen gaat. Kunnen we zoiets verwachten als Sam Peckinpahs Straw Dogs (1971), waar het Engelse platteland bevolkt wordt door gewelddadige verkrachters? Moeten we juist letten op de kwetsbare Helen die zich steeds meer over Anne lijkt te ontfermen? Of staat ons iets te wachten als John D. Hancocks Let’s Scare Jessica to Death (1971)? De premisse heeft verdacht veel overeenkomsten.

Vooral de dochter van de onnavolgbare Donald Pleasence trekt de film naar zich toe. Haar spel doet niet onder voor dat van Catherine Deneuve in Repulsion (Roman Polanski, 1965). Helen is een schuchtere vrouw met koele, glazige blauwe ogen en een op momenten ongemakkelijke glimlach. Een teer wezen, dat zich voor de wereld lijkt te verschuilen in haar afgelegen toevluchtsoord.

De Catalaanse regisseur José Ramón Larraz is een geval apart. Hij verliet het conservatieve Spanje in de jaren zestig, eerst voor België en daarna voor Engeland. Hij was een soort homo universalis die na zijn studie filosofie eerst strips ging schrijven voor bladen als Pilote en Robbedoes en pas op zijn veertigste horrorfilms begon te regisseren.

Een filmografie vol seks en geweld en sappige titels: Don’t Go in the Bedroom (1974), the Violation of the Bitch (1978) of Sex Rites of the Devil (1982). Symptoms en Vampyres (1974) waren zijn belangrijkste wapenfeiten. De alternatieve titel van Symptoms laat overigens iets minder aan de verbeelding over: Blood Virgin. De vergelijking met Jesús Franco ligt voor de hand en Larraz deelde vele fascinaties met zijn Iberische collega. Dat is bijvoorbeeld overduidelijk in het geval van de lesbo-vampier-perikelen in Larraz’ Vampyres, die een kinky double bill zou kunnen vormen met Franco’s Vampyros Lesbos (1971).

Wie Symptoms nu terugziet, moet toegeven dat de verwantschap met Peter Stricklands the Duke of Burgundy opvallend is. Er is de onwerkelijke gelijkenis tussen Angela Pleasence en actrice Chiara d’Anna. En dan is er het oude landhuis, maar ook een scène waarin de vrouwen door serene bossen fietsen. Parallelle werelden waar gevaarlijke verlangens tot leven komen in de duistere wouden van het onderbewuste. Voer voor psychologen dus, maar ook voor mannelijke regisseurs die nog steeds in de ban zijn van mysterieuze vrouwen en hun ondoorgrondelijke begeertes.


Dit artikel verscheen eerder in filmmagazine Schokkend Nieuws. Het blad is al sinds 1992 geliefd en gelezen door genrefans, cinefielen én de filmpers. Voor slechts 30 euro per jaar heb je een jaarabonnement. 

 

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Written by

George is een kunsthistoricus en ongeneeslijke cinefiel en schrijft naast Cine voor Schokkend Nieuws, Frameland, Gonzo (Circus) en de Filmkrant. Daarnaast kun je zijn kunstkritiek lezen in Metropolis M en Tubelight. Film is alles voor hem. Een manier om te ontsnappen aan de harde realiteit maar ook het perfecte medium om diezelfde rauwe werkelijkheid te vangen en begrijpelijk te maken.

Typ en klik enter om te zoeken