Now Reading:

Claire’s Camera

Claire’s Camera

In Claire’s Camera (Sang-soo Hong, 2017) brengt een Franse schoollerares van middelbare leeftijd genaamd Claire (Isabelle Huppert) haar eerste bezoek aan Cannes, met als geheime en magische wapen haar polaroidcamera in de aanslag. Hier ontmoet ze per toeval een beeldschone verkoopmedewerkster uit de filmwereld, Jeon Manhee (Kim Min-hee), die onlangs haar baan op het spel zette door een one-night stand aan te gaan met de Koreaanse filmregisseur – tevens alcoholist en de geliefde van haar minder geliefde bazin – So Wansoo (Jung Jinyoung).

Het verhaal gaat over een vrouwelijke vriendschap tussen de Française Claire en Min-Hee, die opbloeit tijdens een gezamenlijke zoektocht naar de reden waarom Min-Hee ‘zonder duidelijke oorzaak werd ontslagen’, behalve dat ze ‘onoprecht’ zou zijn geweest. Dit verhaal lijkt al gauw een detectiveachtige vibe te krijgen zodra Claire en Manhee met Claires camera in de aanslag op zoek gaan naar alle aanwijzingen en mogelijke redenen voor haar ontslag. Als kijker verbaas – of sterker nog: frustreer – je je echter over het feit dat zij de link tussen deze nachtelijke sexcapade en haar ontslag niet lijkt te kunnen leggen. Tot blijkt dat zij geen idee had dat de man in kwestie de partner van haar bazin was.

De achtergrond van dit verhaal wordt gevormd door de Zuid-Franse stad Cannes, waarvan behalve het strand, weinig te herkennen valt. Je ziet hetzelfde café meerdere malen, naast een nietszeggende, aflopende straat en een huiselijk appartement. Er zijn vele verwijzingen naar het filmfestival van Cannes, maar daar blijft het bij; er is geen glittertje of snufje glamour van het festival te bespeuren in de gehele film. De keuze om het verhaal en de omgeving waarin het zich afspeelt klein te houden, heeft ook wel weer zijn charme.  

De prachtige Zuid-Koreaanse actrice Min-hee Kim, die onder meer schitterde in Sangsoos laatste film Seule sur la plage la nuit (2017) en tevens de partner van Hong is, is nu te zien naast de iconische en eeuwig charmante Franse Isabelle Huppert, die na In Another Country (2012) voor de tweede keer te zien is in een film van Hong. En schitteren doet zij niet minder in haar verschijning, maar helaas wel in haar overkomen. Het stamelende en gebrekkige Engels van beide hoofdpersonages zou aandoenlijk kunnen werken, maar zorgt eerder voor tenenkrommende en gevoelsmatig eindeloos lang durende dialogen die nergens over lijken te gaan. Ook dit laatste had de romantiek en schoonheid van het alledaagse kunnen onderstrepen, ware het niet dat dit simpelweg en helaas gewoon niet het geval is. ‘Strange, so strange, this painting’, verkondigt Claire. ‘Yes, strange, strange’, zegt Min-Hee instemmend, terwijl ze véél te lang naar een helemaal niet zo’n vreemde muurschildering blijven staren. Als kijker heb je continu het gevoel dat je in de zeik wordt genomen; iets dat op momenten frustrerend werkt.

De titel Claire’s Camera verwijst naar Éric Rohmers Le Genou de Claire (1970). Hong Sangsoo heeft nooit ontkend dat de Franse regisseur die opkwam tijdens de nouvelle vague een grote inspiratiebron voor hem vormde, maar de overeenkomsten in namen van de hoofdpersonen, het gebruik van pastelkleuren en luchtige, zomerse sferen zijn dan ook de enige te ontdekken overeenkomsten. Hongs nadruk op ellenlange scènes met eindeloze dialogen heeft zijn werk veelvuldig in vergelijking gebracht met het werk van Rohmer, maar die van Hong voelen slordig en onnatuurlijk aan. Terwijl hij het tegenovergestelde van dit laatste probeerde te bereiken door pas op de ochtend van de draaidag zijn scripts in elkaar te draaien en de cast dus pas op het laatste moment hun teksten te overhandigen. Dit is een keuze die Hong de afgelopen jaren vaker heeft gemaakt door het bewust afwijzen van het werken met traditionele filmscripts als leidraad. Een leuke werkwijze in theorie, maar in dit geval iets minder in de uitvoering.

Net als het camerawerk, dat afstandelijk en uitgezoomd blijft, alsof je je als buitenstaander op afstand naar de personages tuurt in plaats van letterlijk en figuurlijk met ze meeleeft. Door het ontbreken van close-ups mist de algehele sfeer een bepaalde intimiteit. Stilistisch gezien zijn de lange takes kenmerkend voor Hongs filmtechniek, maar deze vormen nu vooral een afleiding.

Onder de humor – dit is discutabel, en zeer persoonlijk – en charme aan de oppervlakte van Claire’s Camera, onderzoekt Hong de kracht van beelden om ons te transformeren. ‘De enige manier om dingen te veranderen,’ zegt Claire, ‘is om ze heel langzaam opnieuw te bekijken.’ Claire stelt ook dat de geportretteerde nooit meer dezelfde persoon zal zijn nadat hij of zij gefotografeerd is. ‘Een foto maken is iets heel belangrijks, want als ik een foto van je maak, ben je niet meer dezelfde persoon.’ Zij onderstreept hiermee niet alleen de kracht van fotografie, of van beeld in het algemeen, maar ook vooral van haarzelf als fotografe. Iets dat – waarschijnlijk onbedoeld – een tikkeltje pretentieus overkomt voor een amateurfotografe die polaroidkiekjes maakt. Als Helmut Newton dat zou verkondigen zou je je neus al voorzichtig ophalen, maar het hem alsnog voorzichtig nageven. Een camera is misschien in staat om een moment te bevriezen en is daarmee absoluut een sterk wapen, maar dat moment zal voor elke persoon iets anders betekenen. Op een letterlijk en moleculair niveau is een persoon misschien inderdaad niet langer precies wie ze waren op het moment dat hun foto werd genomen. Ze zijn namelijk een aantal seconden ouder geworden.

Zowel het vlakke acteerwerk van Huppert en Min-hee, alsmede het scenario en de regie van Hong, zijn teleurstellend, misschien omdat zij allen hun latten der verwachtingen nogal hoog hebben gelegd in het verleden. Huppert weet zich altijd ogenschijnlijk probleemloos en natuurlijk in te leven in haar rollen en hiermee ijzersterke performances neer te zetten. Wellicht heeft Hongs spontane en ondoordachte werkwijze haar hierbij in de weg gezeten, of is haar karakter gewoon niet genoeg uitgediept om zich hier ook daadwerkelijk in in te kunnen leven. Hongs eerdere werk bezat naar mijn idee meer finesse en diepgang in één scène dan in deze hele film bij elkaar, die oppervlakkig blijft en complexiteit mist. Hoe dan ook is Claire’s Camera geen straf voor het oog en hij is dan ook slechts 79 minuten lang. In deze zin is het geen pijnlijk lange zit, maar ik zal ‘m ook niet aanraden als een must-see titel van dit zomerfilmseizoen. 

Written by

Kunsthistorica van origine met een sterke focus op film en fotografie. Schrijft naast Cine voor onder andere voor EXPOSED. Voorliefde voor de nouvelle vague, hedendaagse arthouse en het documentaire genre. Ze beschouwt het stukje plastic van de Cineville-pas als haar gouden ticket naar een andere wereld.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Input your search keywords and press Enter.