In a world gone mad… Om grip te krijgen op de waanzin die zijn weerslag heeft op het witte doek en de thuisbioscoop, formeerde Cine een team van specialisten om deze te doorgronden. In 2017 kwam Justice League uit, geregisseerd door Zack Snyder maar afgerond door Joss Whedon nadat eerstgenoemde noodgedwongen uit de film stapte. Vier jaar later kreeg Snyder de kans om de film te presenteren volgens zijn eigen visie, als vier uur durend epos. Uit de rangen van de Cine-redactie werden Thierry Verhoeven, Ruud Vos, Theodoor Steen, Luuk van Huët en Julius Koetsier gerekruteerd om uitgebreid verslag te doen van dit superheldenepos.

TV: ‘Toen ik in 2017 de bioscoop verliet na Justice League te hebben gezien, moest ik denken aan de keren dat ik me had verslapen voor school of werk. Je kunt in zo’n situatie gauw wat bij elkaar geraapte kleren aantrekken en vervolgens zonder douche of ontbijt de deur uit rennen zodat je alsnog zo snel mogelijk op je plek zit, maar dan wel met een lege maag, ongekamde haren en het zweet nog op je voorhoofd van de haastige fietsrit. Maar je kunt ook denken: ik ben toch al te laat. En dan gewoon even je tijd nemen, waardoor je weliswaar nog ietsje later arriveert maar tenminste wel goed voor de dag komt. Als reactie op het succes van de Marvel-films koos de filmdivisie van DC voor de eerste optie. Geen tijd dus voor solofilms om elke superheld te introduceren, maar gewoon zo snel mogelijk een teamfilm à la The Avengers waarin het hele gezelschap samenkomt om de wereld te redden. Justice League was het resultaat van een lange reeks haastig op elkaar gestapelde fouten. Maar als we de hardcorefans van Zack Snyder mogen geloven, ging het pas mis toen deze regisseur na de opnamen werd vervangen door Joss Whedon, die bij de concurrentie goede zaken had gedaan en mogelijk wat koerscorrecties kon uitvoeren. En dus was er maar één conclusie: als die laatste beslissing nou gewoon even kon worden teruggedraaid en Snyder de vrije hand zou krijgen, dan zou het met deze film en het DC-filmuniversum alsnog helemaal goed moeten komen… toch?’

RV: ‘Buh… Ik ging er eerlijk gezegd niet open minded in. Ik kreeg al meteen jeuk de eerste keer dat ik van de hashtag hoorde, en dat heeft er ook zeker mee te maken dat ik geen fan ben van het werk van Snyder. Ik kon me alleen maar voorstellen dat wat we eruit zouden krijgen – voor mij tenminste – minder zou zijn dan de eerste bioscoopversie. En wat wollig gezegd: ik heb geen ongelijk gekregen.’

LvH: ‘Ik ging met een heel dubbel gevoel de film in: ik ben geen fan van Snyders werk en ik was tot voor kort fan van Whedon (nog steeds van zijn oeuvre, van de man inmiddels natuurlijk een stuk minder), maar recente gebeurtenissen hebben mijn vastgeroeste meningen compleet overhoop gegooid. Snyder trok zich terug van de eerste versie na de zelfmoord van een dochter en deze versie is uiteindelijk door hem aan haar opgedragen. Na het lezen van dit artikel in Vanity Fair was ik een stuk milder geworden over Snyder als persoon.’

TS: ‘Ik ben nooit fan van Snyder geweest, maar Zack Snyder’s Justice League viel me alleszins mee. Maar het belangrijkste dat ik wel even wil vermelden: de Snyder Cut is natuurlijk een beetje een leugen. Zoals een vriend van mij observeerde: dat zoveel mensen aan het tweeten waren dat ‘eindelijk de versie uitkwam zoals hij bedoeld was!’ Nee. Absoluut niet. Als het aan de studio lag, was er ook als Snyder de film in eerste instantie af had kunnen maken geen enkele kans geweest dat we een vier uur durende bioscoopfilm hadden gekregen. Die bestaat alleen door een bizarre samenloop van omstandigheden.’

TV: ‘Het is in feite een director’s cut van een film die nooit echt heeft bestaan. Veel mankementen van Justice League zijn overigens niet louter Snyder en zijn schrijvers aan te rekenen, maar vooral de top van Warner Bros. die de grootst mogelijke haast had om de teamfilm te kunnen maken. En dus moet in de openingsfase van Justice League nog even het gebrek aan solofilms voor teamleden Cyborg, The Flash en Aquaman worden ingehaald. In de Whedon-versie werden die introducties grotendeels ingedikt of weggelaten, waardoor je weinig binding kreeg met deze nieuwe personages. In de Snyder-versie krijgen ze meer aandacht en dus komen hun rollen wat beter uit de verf.’

RV: ‘Dat er meer Cyborg is, maakt voor mij niet dat hij beter uit de verf komt. Oké, hij heeft een soort van verhaallijn. Maar als ik zijn personage moet beschrijven is het: booskijkend. Alleen als hij rondloopt door zijn innerlijke wereld is hij niet boos. De rest van de tijd is ook nog eens gehuld in de lelijkste CGI van de film. En dat zegt in deze foeilelijke film nogal wat.’

LvH: ‘Het is nu wel duidelijk waarom Ray Fisher zo gebrand was op het uitbrengen van de Snyder Cut. Zijn rol in de Whedon-versie was gereduceerd tot een veredelde cameo, maar Snyder geeft hem een substantieel achtergrondverhaal en maakt hem een cruciaal onderdeel van het team. Ik hoop dat zijn queeste tegen DC en Whedon niet al zijn bruggen heeft verbrand. Het gaf de campagne om de Snyder Cut uit te brengen een flinke boost en hij heeft soort van gelijk gekregen.’

TV: ‘De bioscoopversie wist een hoop fans pissig te maken door een sociaal ongemakkelijke Flash op te voeren die grossiert in lollige opmerkingen. Dat kon natuurlijk niet anders dan de schuld zijn van die verdraaide Whedon met zijn scherpe pen. Maar de luchtige inbreng van deze supersnelle superheld blijkt in deze nieuwe versie lang niet zoveel minder prominent. Her en der is er wat afgesnoeid, maar het is duidelijk dat dit personage ook zonder tussenkomst van Whedon een polariserende figuur zou zijn geweest.’

LvH: ‘Ik moet bekennen dat ik een zwak heb voor Whedon-dialogen en ik vind Ezra Miller een stuk beter uit de verf komen in deze versie, dus over hem heb ik eigenlijk niks te klagen. Maar de scène waarin hij zijn love interest Iris West uit een ongeluk redt krijgt geen enkel vervolg, waardoor deze uiteindelijk net zo goed weggeknipt had kunnen worden om de lengte van de film wat te trimmen.’

TS: ‘Sowieso zitten er best wat momenten in zonder follow-up, of die er compleet met de haren bij worden gesleept. Maar ondertussen krijgen we wél vijftien scènes waarin Darkseid en Steppenwolf met elkaar keuvelen over hun apocalyptische plannen. Elk moment dat we terugkeerden naar hun uitvalsbasis begon ik steeds meer met de ogen te rollen.’

TV: ‘Kom op, Theo, dat zijn geen scènes waarbij je met je ogen moet rollen, maar juist naar hartelust kunt schuddebuiken! Voor mij werd met iedere keer dat Steppenwolf op dezelfde wijze zijn voortgangsrapport uitbrengt (“Ik heb nu één moederdoos”, “Oké, vind de andere twee”; “Ik heb er nu twee”, “Mooi, waar blijft de derde?”) de situatie alleen maar grappiger. Dat Snyder dit constante MacGuffin-geneuzel zo bloedserieus neemt zorgt voor onbedoeld hilarische taferelen, maar ik denk dat ik dat prefereer boven de doelbewuste meligheid die Whedon poogde te injecteren.’

RV: ‘Ik ga niet verdedigen dat Whedons dialogen allemaal beter waren, maar laat ik wel even inhakken op wat voor mij de meest tenenkrommende grap was uit de eerste versie. En daar ergerde ik me al aan toen ik het in de trailer zag. Het is het moment dat Barry Allen voor het eerst bij Bruce Wayne in de auto stapt en hem vraagt wat zijn superkracht nou eigenlijk is. Ben Affleck grijnst en zegt terug: “I’m rich.” Het is de meest cynische kutvisie op Batman die mogelijk is, en ik haat-haat-HAAT die zin. En kijk eens aan: die zit ook in Snyders glorieuze visie.’

TV: ‘Een grap met een flinke baard bovendien. Iedereen met de geringste kennis over het personage Batman heeft hem al eens gemaakt. Maar goed, aangezien in deze nieuwe versie niets van het Whedon-materiaal zou zitten, was dit komische pareltje dus een Snyder-original. Overigens heb je enkele seconden eerder het moment waarop Barry Allen direct aangeeft het superheldenteam van Bruce Wayne te willen versterken omdat hij vrienden nodig heeft. In de bioscoopversie ratelt hij vervolgens nog een tijdje irritant door over brunch. Dergelijk tenenkrommend spul werd destijds door velen op de grote hoop van Whedon-missers gegooid, maar blijkbaar is deze scène toch echt opgenomen door Snyder. Dat die nu tijdig wegknipt wekt bij mij de indruk dat op het gebied van humor de bioscoopversie als een soort try-out heeft gefungeerd.’

TS: ‘Het gebrek aan Whedons schijtlollige oneliners is soms een verademing, maar bij vlagen is deze film toch echt een stuk te grimmig en serieus om de volle vier uur te kunnen bekoren. Snyder werkt in één register, en dat doet hij vakkundig, maar zelfs Wagner of Mahler wisten dat je niet de volle vier uur in crescendo kunt zitten.’

RV: ‘Een moment dat ik wel mis nu Snyder de teugels terug kon pakken: Aquaman die ineens iets te openhartig en eerlijk wordt. En dan blijkt dat hij op de waarheidslasso van Wonder Woman is gaan zitten. Is nu foetsie! Samen met alle aanwijzingen dat Aquaman een daadwerkelijk personage is. Snyder heeft Jason Momoa’s Aquaman maar één knopje gegeven dat hij steeds blijft inrammen: bad-ass, bad-ass, bad-ass. Ik word er moe van.’

TV: ‘Tja, die scène zal dan ook wel een Whedon-toevoeging zijn geweest. En die zijn uiteraard niet welkom in de Snyder Cut. Best vreemd overigens dat Aquaman wordt neergezet als de ultieme bro’s bro, maar dat Snyder veruit het minst geïnteresseerd lijkt in dit personage. Al zijn scènes worden inspiratieloos afgeraffeld, en iedereen met een Atlantis-connectie wordt haastig voor een greenscreen geflikkerd in de hoop dat de CGI-stagiairs er iets toonbaars van kunnen maken. Ik bedoel: als je dan toch in 2020 nog van alles gaat aanpassen en toevoegen, waarom dan niet proberen in deze scènes de visuele pracht van James Wans Aquaman te emuleren?’

RV: ‘En natuurlijk keert Wonder Woman terug, om meteen in de eerste vechtscène pardoes alle schurken van kant te maken. Want dat is wat Snyder cool vindt. En aan het einde mag ze ook Steppenwolf de kop afhakken. Dat maakt het werk van Patty Jenkins’ solofilms wel een beetje ongedaan nu. Die versie zie ik niet zo rücksichtslos te werk gaan.’

TV: ‘Tja… in ieder geval was ze in haar herintroductiescène wel volop bezig onschuldige mensen in leven te houden. Het is meer dan ik van de rest van het team kan zeggen. Ik mis dan ook het moment uit de bioscoopversie waarop de onervarenheid van The Flash wordt beantwoord met jarenlange ervaring van Batman, die voor deze beginnende superheld een simpele eerste les heeft: “Save one person.” De superheld teruggebracht tot zijn essentie. In Whedons Avengers-films zagen we ook al zo’n sterke focus op het redden van mensenlevens, maar Snyder blijkt daar maar weer eens niet in geïnteresseerd. Uiteraard moet het superheldenteam aan de bak om de wereld te redden, maar nooit krijgen we de indruk dat ze daar nou zo mee begaan zijn. Het helpt uiteraard niet dat ze geen van allen iemand in hun leven hebben die ze het redden waard achten.’

TV: ‘Voor een versie die alle plotlijntjes net iets meer aan elkaar poogt te knopen, ervoer ik het als ietwat verrassend dat op een zeker moment ook een lijntje is doorgeknipt. Waar Lois Lane in de Whedon-versie bij de herrijzenis van Superman bewust werd ingezet om tot hem door te dringen, is zij in deze versie geheel toevallig net op het juiste moment op de juiste plaats.’

RV: ‘Niet toevallig. Daarvoor is de Martian Manhunter er met de haren bijgesleept, om te zorgen dat ze er dan is. Het nadeel daarvan is dat die gesprekscène een fragment heel vroeg in de film retroactief onnodig maakt. We zien ma Kent – ik kan me haar voornaam even niet herinneren – wegrijden van haar boerderij in Kansas, die door de bank te koop is gezet. En dan duikt ze dus op in Metropolis om met Lane te praten. Maar dat blijkt ze dus helemaal niet te zijn! Het was Martian Manhunter, dus waar rijdt ze aan het begin van de film heen? En waarom is het belangrijk? Niet dus, het was een red herring, en onderdeel van Snyders luie manier van filmmaken.’

TV: ‘Mijn indruk is dat dit oorspronkelijk gewoon een simpel subplot was over de nasleep van Supermans dood, maar dat Snyder er naderhand mee heeft zitten kutten. Een van de weinige menselijke momenten bood hem blijkbaar een opening om er een nieuw personage tussen te wrikken. Maar bizar genoeg is deze Martian Manhunter helemaal geen nieuw personage! Hij wordt namelijk vertolkt door Harry Lennix, die in Snyders vorige twee films een menselijke generaal neerzette. En onder die naam staat hij ook op de aftiteling. Alleen is er nooit enige hint geweest dat dit personage iets anders was dan hij leek te zijn. In Man of Steel oogde hij zelfs behoorlijk ongemakkelijk met het bestaan van buitenaards leven. Maar nee, laten we maar gewoon met zijn allen doen alsof dit altijd al het plan was! En een eenvoudig gesprek tussen Lois en Martha was natuurlijk altijd al bedoeld om je op het verkeerde been te zetten.’

LvH: ‘Ik durf het niet met zekerheid te verkondigen, maar met dat gesprek leek de Snyder Cut de drempel voor de Bechdel Test net te halen… totdat we opeens zien dat het de Martian Manhunter was.’

TS: ‘Wat seksisme betreft: het viel me ontzettend op dat Wonder Woman minder sterk geobjectificeerd wordt door de camera dan in de bioscoopversie. Net als de andere Amazones. In de Whedon-versie kruipen de camera’s bij vlagen half onder het rokje. Hier valt dat alleszins mee. Ik had nooit verwacht dat ik Snyder zou verdedigen als ‘minder seksistisch dan [regisseursnaam]’ maar Whedon krijg het voor elkaar.’

TV: ‘Over schurken gesproken… Onder fans was er een hoop vreugde dat eindbaas Darkseid een rol zou hebben in deze versie. Kan iemand mij vertellen waarom? Hij deed mij denken aan Thanos ten tijde van Guardians of the Galaxy: het zou ooit best een interessante schurk kunnen worden, maar voor nu is het een nietszeggend figuur die consequent aan de zijlijn blijft staan.

LvH: ‘De schurken in DC-films hebben vaker dat probleem: Michael Shannon is meestal een geweldige schurk, maar in Man of Steel komt hij over als een gefrustreerde filiaalmanager van een buurtsuper. Jesse Eisenberg speelt Lex Luthor als een extra irritante variant op Elon Musk met verbale diarree. En Steppenwolf oogt vervaarlijk, met een harnas van levend metaal alsof hij een roedel Transformers uit de Michael Bay-films heeft gevild, maar tijdens close-ups blijkt hij snoezige oogjes te hebben à la Puss in Boots uit de Shrek-films.’

TV: ‘Bij het opperen van deze Cinematties hoefde ik niet eens de officiële titel te gebruiken, maar volstond de term ‘Snyder Cut’. Daarmee wist iedereen precies wat ik bedoelde. Toch is dat niet de titel waaronder deze versie van Justice League is uitgebracht. Waarschijnlijk omdat die term vooral een punchline is geworden. Ik vraag me af of dat zal veranderen nu hij eindelijk het levenslicht heeft gezien. De vooringenomenheid van sommige fans zal hier waarschijnlijk nog jaren aan blijven kleven.’

RV: ‘Snyder Cut is natuurlijk vanwege de hashtag #ReleaseTheSnyderCut. En daar kleeft een naar narratief aan, dat ook graag wordt aangehaald in de filmjournalistiek: dat schreeuwerige fans een filmstudio hebben gebullied tot deze eindelijk hun wens inwilligde. En hoe graag ik dat misschien zou geloven met mijn gebrek aan liefde voor Snyder, kan ik niet geloven dat het waar is. HBO Max had ook simpelweg keihard spraakmakende content nodig en deze vier uur durende draak geeft die fans wel wat ze willen. Daarnaast zijn sinds de Snyder Cut is aangekondigd heel veel andere filmfans meegezogen in het enthousiasme voor deze versie, en die krijgen nu ook wat ze willen. Dat zijn waarschijnlijk veel meer mensen dan dat groepje hashtaggers, en die gun ik best dat deze versie er nu is.’

LvH: ‘Toxic fandom als fenomeen heeft zeker een slag gewonnen met het uitbrengen van #TheSnyderCut, maar Snyder lijkt afstand te nemen van de meer giftige elementen van de fancultuur. Hij kreeg het onlangs aan de stok met het YouTube-kanaal Geeks + Gamers, dat vooral bekend is geworden door negatieve rantfilmpjes gevuld met alt-right-gewauwel. Ik vermoed dat het gezond is als Snyder hierna het DC-universum verlaat. Maar dat is misschien wishful thinking.’

TS: ‘We moeten niet vergeten dat Snyder er een handje van heeft zijn films vol te stoppen met Ayn Randiaanse filosofieën, semi-fascistische geweldsverheerlijking en homofobe, seksistische en transfobe conventies. Er is een reden dat veel alt-right-typetjes graviteren naar zijn films, al raak ik er steeds meer van overtuigd dat Snyder zelf niet actief de enge alt-right-conservatieveling die zijn werk lijkt te suggereren. Daar is hij simpelweg te oppervlakkig voor. Maar dat betekent dat de fucked-up implicaties in zijn werk grotendeels een kwestie zijn van niet genoeg nadenken over inhoud en symboliek, en dat is zo mogelijk nog erger.’

TV: ‘Ik ervaar het als ietwat frustrerend dat deze film mij zo weinig doet. Fans hoopten op een episch meesterwerk, terwijl anderen zich juist opmaakten voor de ultieme vorm van ramptoerisme. Hoe teleurstellend dus dat Zack Snyder’s Justice League gewoon een middelmatig werkje is. Het gekke is dat ik vrijwel niets kan noemen dat ik erg geslaagd vond, maar dat ik ook geen moeite had de vier uur uit te zitten. Datzelfde heb ik overigens met Snyders voorgaande DC-films: ik kan ze niet verdedigen als goede films en onderschrijf alle kritiek die men erop heeft, maar ik word er niet kwaad van. Waar ik Suicide Squad onderging in een constante haatmodus, blijft mijn onderbuik bij Snyders films opvallend rustig. Dan zal hij toch wel iets goed doen. Ik zou alleen niet weten wat…’

 

LvH: ‘Snyder heeft een aantal films gemaakt waar ik een chagrijnige cyborg van werd: ik omschrijf 300 als “Leni Riefenstahl does gay porn”, in Sucker Punch verwart hij “Female Empowerment” met “Chicks in Power Armor” en Batman v Superman: Dawn of Justice slaat nog steeds als een Batvoorbinddildo op een slagroomtaart. Maar deze film? Meer dan “Meh, wel aan de lange kant” kan ik er niet van maken.’

TS: ‘Ik zou 300 niet omschrijven als gay porn. Eerder als stuitend homofoob, vanwege de homoseksueel gecodeerde schurk. Ik durf mezelf wel een Snyder-hater te noemen. Geen van zijn vorige films haalde bij mij een voldoende, maar ik ben het eens met Luuk: dit is verreweg het beste wat Snyder ooit heeft gemaakt. Maar het laat me ook koud. Al is koud in dit geval beter dan witheet van woede zien.’

TV: ‘Ik denk niet dat dit Snyders slechtste film is, maar wel veruit zijn minst interessante. Vrijwel alles verloopt volgens het boekje en geen enkele scène weet te verrassen. Dat de gewichtige thematiek waar Snyder in Man of Steel en Batman v Superman: Dawn of Justice nog zo onhandig mee liep te stoeien hier grotendeels achterwege blijft is een verbetering, maar ergens miste ik het toch een beetje. Dat pretentieuze gehannes was tenminste iets waarmee die films zich enigszins wisten te onderscheiden in het dichtbevolkte superheldenfilmlandschap.’

RV: ‘Vergeet niet dat deze film een slowmotion-shot heeft van een CGI-sesamzaadje dat van een broodje af valt.’

TV: ‘Ironisch genoeg is de interessantste toevoeging de flink van de pot gerukte epiloog. Deze maakt de film absoluut niet beter, maar zorgt er wel voor dat je als kijker ineens weer rechtop gaat zitten. Blijkt toch weer dat Snyder als doldrieste idioot een stuk boeiender is dan als capabel filmmaker.’

RV: ‘Jared Leto’s Joker zat vrij prominent in een deel van de promo. En daar moesten we nu 3 uur en 40 minuten op wachten, om op te duiken in een droomscène. Is dat echt de interessantste toevoeging? Eigenlijk triest dat ik nu zelf niks beters kan bedenken.’

TV: ‘En dan zei hij nog niet eens “We live in a society.” Al leek het me sowieso ietwat apart om dat in een postapocalyptische wereld te verkondigen…’.

LvH: ‘Was er iemand anders die op meer Jared Leto-Joker zat te wachten dan Zack Snyder en Jared Leto? Ik in ieder geval niet en ik vond de epiloog vrij onnozel. En toch ontpopt Leto zich niet als de internettrol die ik verwacht had, dankzij dit interview met Stephen Colbert. Een beetje mijn ervaring met de Snyder Cut in het klein. Wat ik echt betreur is dat Snyders meest interessante idee niet in de film terecht is gekomen: het plan om Lois Lane en Bruce Wayne aan elkaar te koppelen na de dood van Superman. Lois zou dan zwanger worden van Bruce en dus zou de beslissing om Superman weer tot leven te wekken betekenen dat Bruce zijn enige liefde zou opgeven om de wereld te redden. Kijk, dat had ik willen zien! Nu krijgen we de hint dat Lois zwanger is van Clark, in plaats van een superheldenversie van een aflevering van The Jerry Springer Show.’

TS: ‘Ik weet niet of ik Snyder het thema van relationeel drama had willen zien behandelen. Voor je het weet noemt Batman Superman een cuck. Overigens kregen we met deze epiloog onze oude vertrouwde homofobe grap alsnog op de valreep: Joker die het tegen Batman over een reacharound heeft. Jammer, want ik vond de film al met al niet eens zo slecht.’

JK: Toch is het gegeven dat deze film bestaat ergens iets hoopgevends. Ik vind het interessant dat Ruud het afschuwelijke woord ‘content’ gebruikt (iets waartegen Martin Scorsese laatst nog ageerde), want dit lijkt me, goed of slecht, toch echt een voorbeeld van een auteur die de ruimte krijgt zijn persoonlijke visie uit te dragen. De omstandigheden die ertoe geleid hebben zullen nooit bewust herhaald worden: regisseur verlaat project wegens persoonlijke tragedie, studio laat andere regisseur project afmaken, film flopt, fans roepen om release van de ‘oorspronkelijke versie’, studio besluit er nog maar een paar miljoen tegenaan te gooien om toch nog íets te verdienen. Zo kan een gigantische, ambitieuze superheldenfilm gemaakt worden met een voor het genre relatief klein budget (70 miljoen) en dus laag risico. Het lijkt me in ieder geval een goede zaak dat Warner begrijpt dat fans graag de persoonlijke expressie van een auteur willen zien, en geen zielloze content. Hoe denken jullie hierover: is dit cinema of content?’

TS: ‘Het is cinema, denk ik, alhoewel geen briljante cinema. Maar ik ben er best content mee.’

LvH: ‘Porque no los dos? Het is het meest persoonlijke, Snyderesque film die Snyder ooit gemaakt heeft, dat maakt het cinema. Maar de film is ook het resultaat van een gecalculeerde overweging van de studio om aansprekende content op HBO MAX te hebben die nieuwe zieltjes trekt. Dat maakt het content.’

TV: ‘De vraag of iets cinema of content is, is wat mij betreft net zo zinloos als de eeuwenoude discussie of film kunst of product is. Dergelijke dingen zijn niet binair. Maar laat ik het over een iets andere boeg gooien door een film aan te halen die hier qua productiegeschiedenis het meest bij in de buurt komt: de Richard Donner Cut van Superman II. Daarvoor hebben fans ook jarenlang campagne gevoerd en deze versie zou waarschijnlijk evenmin het levenslicht hebben gezien als er in 2006 niet een rendabel nieuw medium was geweest waarmee men er munt uit kon slaan: de dvd. Alleen waren bij Donner bijna drie decennia verstreken en waren de middelen een stuk beperkter. Donner moest het doen met zijn in de jaren zeventig opgenomen materiaal, enkele scènes van zijn opvolger Richard Lester en zelfs een gefilmde auditiescène. Hij wist dat het eindresultaat sowieso niet honderd procent de film zou worden die hij destijds zou hebben gemaakt, maar hij kwam een aardig eind en leverde een versie af die een mooi inkijkje geeft in wat Donner voor ogen stond. Een fijne companion piece die in gezonde harmonie een dvd-doosje kan delen met de Richard Lester-film. En dat raakt enigszins aan wat mij stoort aan de insteek van Zack Snyder’s Justice League: het is niet louter een uitvoering met de intentie een mislukte film te verbeteren of een interessant alternatief te bieden, maar een die er vooral op uit lijkt die eerdere versie volkomen te verdringen. Het is niet zonder reden dat sommige DC-fans direct hun schijf van de Whedon-versie verbrandden toen er groen licht werd gegeven voor de Snyder-versie. Die zouden ze immers niet meer nodig hebben, zo was de gedachte. Nogal een Annie Wilkes-ideologie: het is niet honderd procent zoals ik het wilde hebben en dus kan het volledig de prullenbak in.’

JK: ‘En die fans worden veeleisender: nu #ReleaseTheSnyderCut een succes is gebleken, is er de nieuwe hashtag #RestoreTheSnyderVerse, waarmee op hoge toon geëist wordt het hele DC-universum weer in handen van Snyder te leggen. De tweets zijn lachwekkend, treurig en soms beangstigend. Sommige fans zien het als een gevecht, waarbij zij de eerste slag gewonnen hebben door Warner Bros. te ‘dwingen’ Snyders versie uit te brengen, en nu het gevecht moeten doorzetten. Letterlijk citaat: “We’re going to make you suffer. You haven’t seen anything yet.” Velen van hen lijken te geloven dat zij, de fans, het merendeel van het publiek zijn – terwijl voor blockbusters toch echt geldt dat veruit de meeste kijkers geen idee hebben wie de regisseur is en het ook helemaal niks kan schelen.’

TS: ‘Ik gebruik mijn broer als graadmeter, want die is het gemiddelde publiek. Als hij ergens van gehoord heeft leeft het ook buiten onze filmbubbels, anders niet. Hij weet wat Justice League is, maar niet wie Zack Snyder is. Hij kent het verschil tussen Marvel en DC, maar dat de X-Men-films tot voor kort niet bij de MCU hoorden zei hem dan weer niets. De Snyder Cut? Nooit van gehoord. Dus ik denk dat je gelijkt hebt, Julius, dat het buiten onze filmbubbels niet het verhaal van de week is. Ergens toch best geruststellend.’

LvH: ‘Als Snyder het wil kan hij dit nog uitmelken totdat DC bloedende uiers heeft. Er komt nog een versie in stemmig zwart-wit getiteld Justice League: Justice is Gray en Snyder zegt dat hij een nog langere versie heeft liggen. Het lijkt erop dat de studio verder wel klaar is met Snyder, maar ja, een jaar geleden was #ReleaseTheSnyderCut ook een running gag. Ik gun Snyder en de rest van ons vooral closure.’

JK: ‘Dit stuk is nu al zo lang dat ik het tot een veel kortere Koetsier-cut ga redigeren, waarna Cinemattiesfans natuurlijk gaan roepen om de Verhoeven-Vos-Steen-Van Huët-cut.’

TV: ‘Hé, als Snyder geen maat kan houden, dan hoeven wij dat toch ook niet te doen?’