Now Reading:

Cinematties: Stranger Things 3

Cinematties: Stranger Things 3

In a world gone mad…  we leven in een verwarrende wereld in chaotische tijden. Om grip te krijgen op de waanzin die zijn weerslag heeft op het witte doek, formeert Cine een team van specialisten om deze te doorgronden. If you have a problem, if no one else can help, and if you can find them, maybe you can hire the Cinematties!

Stranger Things 3 is het derde deel van de immens populaire Netflixserie waarin eighties nostalgie, soapy drama en bovennatuurlijke gevaren elkaar afwisselen. Redacteuren Eline Soumeru, Sjoerd van Wijk, Luuk van Huët en Timna Rauch verdiepen zich voor deze Cinematties in de avonturen van jullie favoriete kids, jongvolwassenen en fucked up ouders in het fictieve plaatsje Hawkins. Wees gewaarschuwd voor spoilers!

Sjoerd: De formule van Stranger Things is ditmaal gepolijster dan ooit. De titel Stranger Things 3 geeft het al weg: men kan spreken van een franchise. Inmiddels heeft de serie een verzameling bekende elementen die volgens vast patroon verlopen. Nerdy kinderen, onzekere tieners en getroebleerde volwassenen komen afzonderlijk iets ergs op het spoor. Al naargelang zij het mysterie van de andere wereld de Upside Down doorgronden komen ze in elkaars vaarwater. Alles mondt uit in een episch eindgevecht. Zo lijkt er in dit derde deel weinig nieuws onder de zon, ondanks de opgroeiende kinderen. Elk personage staat inmiddels vast en dus start bijvoorbeeld agent Hopper weer als scepticus. Een en ander gelardeerd in excessieve nostalgie voor de jaren 80, ditmaal met pijnlijke product placement en verplichte politieke puntjes.

Luuk: Product placement stoorde me niet zo, ook omdat er een shitload aan merken en producten in beeld komen die inmiddels niet meer bestaan. Het gebrek aan diepgang wat betreft de politieke lading stoorde me meer: er worden diverse zaken aangestipt; seksisme op de werkvloer, gentrificatie door de komst van een winkelcentrum, corruptie — maar een duidelijke stellingname blijft uit. Ik verwacht van Stranger Things geen anarcho-syndicalistische propaganda, maar als de Russen snode plannen smeden terwijl een bovennatuurlijk kwaad de hearts, minds and entrails van de plaatselijke bevolking infiltreert om als vleesgeworden rood tentakelbeest de jeugd uit te roeien, laten de Duffertjes deze metaforische inkopper over een Rood Gevaar toch echt volledig aan zich voorbijgaan.

Timna: Hoewel veel van de product placement van jaren 80-producten wel degelijk gekoppeld kan worden aan de hedendaagse commercie — met onder andere de comeback van ‘New Coke’ en een heuse Stranger Things kledinglijn tot gevolg — is het vooral het ontbreken van een politiek statement dat opvalt. Juist die klassiekers uit de jaren 80 waar Stranger Things zo op leunt, kunnen en moeten misschien zelfs gezien worden als een ‘sign of the times’, een reactie en soms zelfs kritiek op de thema’s die Luuk hier al noemde. Echter, in Stranger Things 3 is het feit dat ‘de Russen’ een zooitje van Hawkins komen maken vooral een nostalgische zet; het is bijna pastiche. Terwijl de tijden waarin wij nu leven een vergelijkbare onrust in de wereld veroorzaken. Toegegeven, dit is een oversimplificatie, maar toch zonde dat Stranger Things hier de kans laat schieten om stelling te nemen door de meer politiek geladen verhaallijnen een wat zorgvuldiger plek te geven.

Luuk: Je zou het maar verzinnen: schimmige Russen infiltreren vrijwel ongemerkt het slaperige heartland van de Verenigde Staten, het bastion van vrijheid en democratie om een gulzig, gluiperig en grijpgraag misbaksel de wereld in te helpen en slagen er bijna in van binnenuit het machtigste land ter aarde ten gronde te richten. Wie trapt daar nou in?

Sjoerd: Ondanks de voorkeur voor manische plotwendingen boven uitdieping van de personages, slaagt het schrijversteam erin de formule te verbeteren. Met name de afleveringen waar de gebroeders Duffer de regie voeren toveren het dorpje Hawkins om in een carrousel der herkenning bestuurd door Steven Spielberg. De komedies van John Hughes en campy actiefilms maken nu deel uit van de horrormix, wat leidt tot een opzwepende afwisseling tussen hilariteit en huivering. De spanning rijst intuïtief met Dustin en co’s avonturen in het winkelcentrum als een oase van rust. Is dit niet waar de voorgaande seizoenen van Stranger Things naartoe werkten?

Luuk: Je kan zeker stellen dat Stranger Things 3 teveel in herhaling valt. Oorspronkelijk was het ook de bedoeling dat het een anthologieserie zou worden zoals American Horror Story, maar tijdens het productieproces veranderde dat en misschien heeft dat de makers te voorzichtig gemaakt. If it ain’t broke, don’t fix it’ lijkt het motto van de Duffers. Maar tegelijkertijd zorgt het er wel voor dat de ontwikkeling van de personages goed beklijft: elk deel worden een paar nieuwe personages geïntroduceerd, worden eerder geïntroduceerde personages uitgewerkt en groeit de originele cast in hun rollen. Deze is wederom goed op dreef, waarbij de uitstekend spelende kindacteurs de uitblinkers zijn. 

Eline: De focus en het eigen karakter van seizoen 1 zijn we wel kwijt en net als in seizoen 2 ontkom ik niet geheel aan het gevoel dat er toch weer wat afleveringen tussen zitten die ronduit saai zijn, fillers om het seizoen een beetje uit te smeren. Wat de serie overeind houdt zijn de personages en met name de groep kinderen, die allemaal op hun eigen manier weer een beetje ouder zijn geworden en meer van de wereld hebben gezien en geleerd. 

Timna: Voor mij was het opgroeien een van de belangrijkste thema’s in dit derde seizoen. El die haar eigen identiteit vindt — ingezet met een heerlijke campy makeoverscène — de druk waar de jonge vriendengroep onder komt te staan nu hun levens zo veranderen en Hopper die worstelt met het vaderschap. Naast al die genres die we in de vorige seizoen al voorbij zagen komen, is het coming-of-age-element in dit seizoen prominenter dan ooit. Hoewel ik daarmee wel denk dat de Duffers de belangrijkste genres van de jaren 80 hebben uitgespeeld. 

Luuk: De Mind Flayer heeft ditmaal Billy als gastheer uitgekozen, de agressieve en oversekste broer van Max die als badmeester bij het zwembad alle cougars en MILFS om zijn vingertopjes weet te winden. Via Billy verzamelt en infecteert de Mind Flayer de inwoners van Hawkins om snode plannen uit te voeren. Waar in de eerste aflevering gehint wordt dat Billy het dorpje misschien zal besmetten met zijn overactieve puddingbuks, wat een metafoor had kunnen zijn voor de opkomst van AIDS, blijkt het echter wat minder pikant en wat smeriger te gaan. Waar Stranger Things 3 de nodige kritiek op heeft gekregen is de ontwikkeling van Hopper, die zelf wel bezeten lijkt door Dennis Hopper in zijn meest destructieve periode. Niet geheel onverwacht aangezien Hopper vernoemd is naar de mercuriale Hollywood-rebel, maar de pluizige kant van zijn personage komt (veel) te laat aan bod.

Timna: Eerlijk gezegd stoorde ik mij niet zo aan de ontwikkeling van Hopper. Het is uiteraard niet te missen dat hij nog meer beschermend is over Eleven en over Joyce en niet op een goede manier. Echter, voor mij resoneert dit meer de innerlijke strijd die denk ik elke vader heeft wanneer zijn dochter gaat puberen. De groeiende agressie in Hopper zag ik vooral als een onhandige uiting van een onzekere vader die zijn dochter langzaam ziet uitvliegen. Ja, dat is een heel mannelijke reactie en als je er aan vasthoudt neigt het zeker richting ‘toxic masculinity’. Echter binnen het coming-of-age thema in dit seizoen, zag ik het vooral als Hopper die volwassen probeert te worden. In zijn brief in de slotaflevering horen we daarnaast ook die andere kant, de zorgende vaderfiguur die we in het eerste seizoen leerde kennen. Is dat een makkelijke uitweg? Misschien. Alleen hadden we niet al geconcludeerd dat Stranger Things niet het soort serie is waarin genuanceerde maatschappijkritiek een plek heeft?

Sjoerd: De politieke puntjes meer diepgang geven zou overkomen als ageren voor de bühne. In essentie is de show een pastiche van popcultuur om bij weg te zwijmelen. De reclame-achtige sequenties als El en Max zich conformeren zijn in dat opzicht veelzeggend: dit zijn een jaren 80 zoals een consument die zich herinnert. Aan de ene kant levert dit een aanstekelijke dollemansrit op met aandoenlijke personages, maar aan de andere kant betekent dit dat de horror nooit werkelijk unheimisch wordt. Laat staan dat we het fata morgana van Billy’s zwembad doorbreken. Dit is niet het eerste seizoen Twin Peaks, waar soap onheilspellend is en daarmee popcultuur een façade blijkt. Stranger Things houdt liever die illusie in stand.

Luuk: Naast Spielberg, Cameron en Carpenter is Stranger Things 3 ook geïnspireerd door de body horror van David Cronenberg. De Mind Flayer neemt fysieke vorm aan door geïnfecteerde wezens (eerst ratten, daarna mensen) uit elkaar te laten spatten en hun slijmerige resten op te nemen in een steeds groter, misselijkmakend goor lichaam dat door roosters heen en onder deuren door kan oozen. Deze hommage aan The Blob, The Stuff en Terminator 2 voelt, zoals de meerderheid van de knipogen en verwijzingen in het derde deel, natuurlijker en minder geforceerd aan dan in de voorgaande delen.

Timna: Zoals de personages allemaal volwassen moeten worden in dit seizoen, lijkt hetzelfde te gelden voor de Mind Flayer en de daarbij behorende special effects. De eerste seizoenen waren in hun body horror elementen een stuk voorzichtiger. Terwijl dit nu juist zo’n ding is dat je niet voorzichtig moet doen. Ingewanden moeten tegen de muren spatten en bloed moet koken, want doe je body horror half, dan doe je het niet. En dat hebben de makers in dit seizoen gelukkig goed begrepen. 

Eline: Body horror!! Ik heb echt ontzettend genoten van het geweld dit seizoen. Het zag er smerig uit, klonk smerig en heeft toch een aantal keer voor oprechte ‘ieuw!’-momenten gezorgd. Het voelde dit seizoen ook meer als een echt fysiek gevaar, waar de jonge kids zich niet zomaar van konden ontdoen. Waar ze in vorige seizoenen misschien wel genoeg hadden aan een bijdehante opmerking, een knuppel met spijkers en Steve, kwam het dit seizoen toch echt aan op meer teamwork. Met als klap op de vuurpijl natuurlijk het kleurrijke en intense eindgevecht in het winkelcentrum.  

Timna: Al met al vind ik het derde deel dan ook een van de meest geslaagde seizoenen. In Stranger Things 3 komen zowel de personages, als de camp, de filmverwijzingen, de horror en het verhaal tot een soort climax. De puzzel die in de eerste twee seizoenen soms niet helemaal leek te passen, valt nu op zijn plek. Hoewel ik onze vriendjes en vriendinnetjes echt wel ga missen, hoop ik dat Stranger Things durft te doen wat veel series hadden moeten doen: stoppen op het hoogtepunt.

Eline: Ik ben bang dat Netflix daar niet mee gaat instemmen. Zoals ik al eerder zei was seizoen 1 bijna perfect en hebben de afgelopen twee seizoen vooral geprobeerd daarbij in de buurt te komen en tegelijkertijd nieuwe paden te bewandelen. Dat lukt soms wel; het opgroeien van de kinderen en de speech van Hopper aan het einde waren de hoogtepunten van het seizoen voor mij. Maar soms lukt het ook niet, de nieuwe komische tonen sloegen toch een aantal keer de plank mis. Wat mij betreft hoeven we niet veel tijd aan de Russen te besteden, ik wil The Upside Down weer in!

Luuk: Een vierde seizoen is onvermijdelijk en als de Duffers inderdaad buiten de gebaande paden van Hawkins treden en de wijde wereld ingaan, zou de wat mij betreft stijgende lijn kunnen pieken bij het volgende (wellicht dan laatste) seizoen. Dat zou ze genoeg tijd en gelegenheid moeten geven om het mysterie achter The Upside Down en de Mind Flayer te ontrafelen, om alle losse plotlijntjes aan elkaar te knopen en geliefde personages een waardig afscheid te geven. Al zou het me niet verbazen als Netflix probeert om de formule uit te persen tot de laatste druppel met de spin-off Even Stranger Things: You Can’t Spell America Without Erica.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Input your search keywords and press Enter.