Nu aan het lezen:

Flashback: Two-Lane Blacktop 

Flashback: Two-Lane Blacktop 

Monte Hellmans Two-Lane Blacktop is een vervreemdende tocht door het immense achterland van Amerika. Twee naamloze personages racen door de immense ruimte en lijken verder weinig anders te doen. Hellmans film is in zijn verhaal en karakterontwikkeling merkwaardig leeg. Toch blijft de film een treffend portret van een verloren generatie op drift.

De Amerikaanse journalist Tom Wolfe beschreef in zijn opzwepende stuk The Kandy-Kolored Tangerine-Flake Streamline Baby de rage die in de jaren zestig ontstond rondom op maat gemaakte auto’s. Met de vergrote koopkracht van een jonge generatie ontstond er een uitgebreide subcultuur die zich geheel ging wijden aan de hippe look en de toegenomen snelheid van nieuwe wagens. In die tijd ontstonden de hotrods, de lowriders en een heel scala aan andere auto’s die dienden als een verlengstuk van je persoonlijkheid. Wolfe zag die ontwikkeling als een stap in de groei van een nieuwe dynamische jongerencultuur die volgens hem de dominante cultuur ingrijpend zou veranderen.

Two-Lane Blacktop speelt zich af in die subcultuur van autofreaks, maar het optimisme van Wolfe is in de film ingeruild voor een pessimistische en onzekere visie. De twee hoofdpersonages zijn een bestuurder en zijn monteur die rondrijden in een aangepaste Chevy uit 1955. In de film blijven ze verder naamloos en in de openingscredits staan ze simpelweg vermeld als the driver en the mechanic. Gespeeld door popsterren James Taylor en Dennis Wilson (de drummer van de Beach Boys in zijn enige filmrol) zijn het zwijgzame types die eigenlijk alleen rijden en praten in autojargon.

Een liftende hippie (Lauri Bird) reist op een gegeven moment met ze mee. In haar pogingen om met de jongens te communiceren wordt ze tegengehouden door een muur van onverschilligheid. En als ze hen doortastend vraagt of al dat racen niet macho flauwekul is, blijven de jongens even zwijgzaam en humorloos als aan het begin van de film.

Onderweg komt het drietal een andere wegzwerver tegen in de gedaante van GTO. Een opschepperige personage die naar zijn blitse auto is vernoemd en briljant wordt gespeeld door Warren Oates die veel samenwerkte met regisseur Sam Peckinpah. GTO leeft al een tijdje op de weg en tegen lifters vertelt hij verzonnen verhalen over zijn verleden. Gaandeweg blijkt hij een rusteloze figuur te zijn die de eindeloze Amerikaanse snelwegen ziet als de enige plek waar hij kan aarden. GTO sluit impulsief een weddenschap af met de jongens om te racen naar de oostkust van de VS. Een onderneming die doet denken aan Richard C. Sarafians Vanishing Point waar een weddenschap ook de basis vormt voor een race van Colorado naar Californië. Hellman volgt ze tijdens deze tocht, maar door wat anticlimaxen blijft het verhaal eigenlijk steken in scènes zonder veel actie.

Two-Lane Blacktop is een invloedrijke roadmovie, en zoals zo vaak in het genre is de reis belangrijker dan de uiteindelijke bestemming. De racecultuur die de film als onderwerp heeft lijkt in dat opzicht maar een rookgordijn. De film poogt een beeld te gegeven van het moderne Amerika en past binnen een subgenre dat door Easy Rider groot zou worden. Films zoals het eerder genoemde Vanishing Point en Electra Glide in Blue delen in de thematiek van Two-Lane Blacktop, waar twijfelende mannen zoeken naar een vorm van verzoening en catharsis op de snelweg. Het Amerika van deze films is verdeeld geraakt en alle oude waarden zijn verdwenen door de ingrijpende veranderingen van de jaren zestig. 

Hellman verplaats in feite de vervreemdende cinema van Michelangelo Antonioni naar het Amerikaanse continent. Antonioni’s eigen Amerikaanse uitstapje, Zabriskie point, haalt het in dat opzicht niet bij het starre, vervreemdende minimalisme van Two-Lane Blacktop. Binnen het genre van de roadmovie is deze film misschien wel het puurst in zijn wens om constant en zonder compromissen onderweg te willen blijven. Op het eerste gezicht zijn de plot- en karakterontwikkeling afwezig, maar wie zich laat meeslepen door deze roadtrip ervaart een eigenzinnig portret van de verdwaalde zielen die naar verlossing zoeken op de Amerikaanse snelweg.

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Written by

George is een kunsthistoricus en ongeneeslijke cinefiel en schrijft naast Cine voor Schokkend Nieuws, Frameland, Gonzo (Circus) en de Filmkrant. Daarnaast kun je zijn kunstkritiek lezen in Metropolis M en Tubelight. Film is alles voor hem. Een manier om te ontsnappen aan de harde realiteit maar ook het perfecte medium om diezelfde rauwe werkelijkheid te vangen en begrijpelijk te maken.

Typ en klik enter om te zoeken