Nu aan het lezen:

Flashback: The Other

Flashback:  The Other

Niles Perry (Chris Udvarnoky) boft maar: als elfjarig jochie groeit hij op een landelijk gelegen hoeve in Connecticut op, met genoeg ruimte om te ravotten met zijn tweelingbroertje Holland (Martin Udvarnoky). Beiden worden omringd door een liefhebbende familie en, hoewel de Depressie de wereld om hen in armoede en malaise stort, ontbreekt het Niles en Holland aan niets.

Maar terwijl de zomer van 1935 loom ten einde loopt, wordt de hoeve van de Perry’s opgeschrikt door tragedies. Een neefje van Niles en Holland komt om door een ongeluk met een hooivork, en de buurvrouw sterft onverwachts door een hartaanval. Niles’ en Hollands’ moeder raakt verlamd na een val van een trap, en het pasgeboren nichtje verdwijnt op raadselachtige wijze. Niles begint steeds angstiger te vermoeden dat Holland iets te maken heeft met deze dingen. Ook zijn grootmoeder Ada (Uta Hagen) wordt ongerust wanneer Niles haar vertelt dat Hollands’ kattenkwaad nu dodelijke ernst lijkt te worden.

Regisseur Robert Mulligan en scenarioschrijver Thomas Tryon gebruiken deze premisse om een beklemmend, psychologisch doorwrocht verhaal te vertellen, gebaseerd op Tryons’ roman The Other (1971). Hierin staat de innige band tussen tweelingen centraal, waar Tryon tevens het beproefde doppelgänger-thema aan toevoegt, waarin personen worden geconfronteerd met hun (vaak kwaadaardige) dubbelganger. Dit linkt The Other thematisch aan films zoals Der Student von Prag (1913), Sisters (1972), Dead Ringers (1988), A Tale of Two Sisters (2003) en Enemy (2013). Ook een belangrijk plotelement van Psycho (1960), de psychologisch destructieve gevolgen van het internaliseren van een andere identiteit, keert terug in The Other.

Mulligan en Tryon voegen in de persoon van grootmoeder Ada tevens een bovennatuurlijk element toe aan de film. Ada is als Russische emigrante afkomstig uit een cultuur die van oudsher geworteld is in verhalen, sagen en legenden en daarnaast een sterke binding heeft met orthodoxie. Ada’s verhaal over een engel die mensen na hun dood naar de hemel begeleid, zorgt ervoor dat Niles zijn kinderlijke angst voor de dood deels verliest.

Ook heeft Ada Niles een fantasiespel bijgebracht (‘the game’), dat Niles in staat stelt in de huid te kruipen van iets of iemand anders. Dit spel laat hem vliegen als een vogel, of een goocheltruc op de kermis doorzien. Maar Ada wil niet dat Niles zich hier al te vaak mee bezighoudt, of alleen zijn broertje als speelkameraadje verkiest. Niles’ en Hollands’ vader is enkele jaren daarvoor bij een mysterieus ongeval omgekomen, een verlies dat hun moeder Aleksandra (Diana Muldaur) nog steeds niet lijkt te hebben verwerkt. Dit zorgt ervoor dat Niles emotioneel vooral terugvalt op zijn broertje en grootmoeder. Maar Ada weet dat ze drastische maatregelen moet nemen, wanneer Niles haar vertelt dat hij Holland ervan verdenkt iets met de recente reeks ‘ongelukken’ te maken te hebben.

Zij confronteert Niles met de pijnlijke waarheid: Holland is kort geleden gestorven en kan hier dus niet verantwoordelijk voor zijn. Hij bestaat immers slechts nog in Niles’ verbeelding. Het is dus zijn dood waar moeder Aleksandra om rouwt, niet die van haar eerder overleden man. Om het trauma van Holland’s dood te verzachten heeft Ada samen met Niles de illusie in stand gehouden dat zijn tweelingbroertje nog leefde. Maar als Niles zelfs mensen doodt die deze illusie bedreigen, beseft Ada dat haar oogappel gevaarlijk geestesziek is. Niles daarentegen is ervan overtuigd dat Holland, die kwaadaardige neigingen had, verantwoordelijk is voor alle macabere misère.

Nu zal een oplettend publiek redelijk snel doorhebben dat The Other, ongeacht de titel, slechts om één broer draait. Sommige filmaffiches, stills en dvd-hoezen benadrukken dat Niles alleen is, en geven zo de plottwist van de imaginaire tweelingbroer prijs. Verder zijn Niles en Holland praktisch nooit tegelijkertijd in beeld, zien de mensen rondom Niles hen niet samen en vertelt Niles hen ook niet van zijn verdenkingen jegens Holland. Ook Ada’s waarschuwing “God does not mean that we should miss too much what He takes fom us” impliceert dat verlies (van een dierbaar iets of iemand) een rol zal spelen in de film. Dat haar opmerking geen betrekking heeft op de overleden vader weten we omdat, afgezien van een enkele flashback, deze afwezig is in de film. Ergo: er is één broer, geen twee.

Wat The Other, ondanks een wat doorzichtige plot, toch effectief en ijzingwekkend maakt is het contrast tussen de sinistere gebeurtenissen en de oogstrelende, pastorale omgeving waarin deze plaatsvinden. Goudgele velden onder strakblauwe luchten, murmelende beekjes in kalm wuivende bossen, brede landwegen vol vriendelijke dorpsgenoten – de rustieke, met zonlicht en zomerwarmte overgoten wereld die cameraman Robert Surtees tevoorschijn tovert lijkt regelrecht afkomstig uit het ‘pais en vree’ Amerika van schilder Norman Rockwell. Jerry Goldsmith’s lyrische score, georkestreerd rond een lieflijk fluitmelodietje, levert een passende muzikale omlijsting van deze geïdealiseerde wereld.

De griezelige plotwendingen die regisseur Mulligan (bekend van o.a. To Kill a Mockingbird (1962)) in petto heeft steken daarentegen angstaanjagend af tegen de idylle in beeld. Dit, samen met het overtuigende acteerwerk van debuterende tweelingbroertjes Chris en Martin Udvarnoky als Niles en Holland Perry, zorgt ervoor dat The Other lang in het geheugen blijft hangen.

Als Niles op de plaatselijke kermis het lichaam van een dode baby in een glazen pot ontdekt, brengt hem dit als ‘Holland’ op het onzalige idee zijn pasgeboren nichtje, waar alle belangstelling van de familie naar uitgaat, te doden. Ada doorziet echter zijn jaloerse, dodelijke plan. Gekweld door schuldgevoelens probeert zij zichzelf en Niles door brandstichting te doden, hetgeen haar fataal wordt. Niles weet aan de vlammenzee te ontsnappen, vrij om zijn moorddadige (zelf)bedrog voort te zetten. In het eindbeeld van de film wordt subtiel gesuggereerd dat Niles’ identiteit voorgoed gespleten is, en dat Holland de dominante persoonlijkheid geworden is. Niles’ gezicht, zichtbaar vanachter een raam, lijkt nu uit twee helften te bestaan: Niles én Holland. Wanneer een stem buiten beeld Niles naar de middagmaaltijd roept, blijft de jongen roerloos naar buiten staren, alsof de oproep niet voor hem bedoeld is…

The Other is veel dingen: een reflectie op de traumatische gevolgen van verdriet en verlies, een waarschuwing tegen het niet accepteren hiervan, en een zeer effectieve horrorfilm. Maar de film is vooral memorabel door zijn contrasterende werelden, solide verhaal en acteerwerk, en vakkundig opgevoerde spanning. Een film om de rillingen van te krijgen – en te houden.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken