Now Reading:

Cine Clip: FKA Twigs

Cine Clip: FKA Twigs

FKA Twigs is een alleskunner: ze zingt en maakt muziek, (paal)danst, doet aan de vechtkunst wushu, choreografeert en regisseert haar eigen videoclips. In alles wat ze maakt sijpelt haar unieke stijl van verleidelijke kwetsbaarheid vermengd met mysterie en pijn door. Thema’s als vrouwelijkheid, verlangen of verlies weerklinken in al haar nummers, en ook visueel gezien is er een lijn te ontwaren in haar video’s, die ze altijd conceptueel vormgeeft en overwegend zelf regisseert. Beelden of symbolen herhalen zich, ze ontmoet zichzelf in verschillende gedaantes, en hoewel de video’s esthetisch zijn, zit er ook altijd een element van lijden in, wat haar werk een rauw randje geeft. 

Vrouwelijkheid manifesteert zich op verschillende manieren in haar werk, waarvan in de video van M3LL155X (een EP van 5 nummers waar ook een clip van 16,5 minuut bij is gemaakt) een voor de hand liggende vorm te zien is: ze wordt zwanger en bevalt. Het begint bij het nummer Figure 8: een oudere, mystieke vrouw tovert aan het eind een lichtje uit haar mond. Dat verandert in I’m Your Doll in een opblaaspop met het hoofd van Twigs, die bevrucht raakt. De vliezen van de hoogzwangere Twigs breken in In Time, waardoor er verf in felle kleuren langs haar benen loopt. In het volgende nummer Glass & Patron baart ze doeken in dezelfde kleuren. Daaruit ontstaat kunst: vogue-artiesten dansen zich uit de doeken en het gehele tafereel verandert in een vogue-ballroom op een catwalk in het bos. Creatie lijkt daarmee direct verbonden met het vrouwelijke; het ontspruit in de baarmoeder.

Oudere vrouwen zoals die uit Figure 8 zijn een terugkerend element. Bijvoorbeeld in Cellophane, waar Twigs na haar paaldansact valt en landt in een eigenaardig landschap: twee oudere vrouwen kruipen naar haar toe en dompelen haar onder in een vreemde, roodbruine substantie (hierover later meer). Diezelfde houding van het zich ontfermen over Twigs neemt een zwarte, oude vrouw aan in Home With You wanneer ze Twigs in haar armen neemt, wiegt, draagt en streelt.

Twigs schept met deze vrouwen een matriarchale wereld, een waarin vrouwen aan het hoofd staan, en laat daarmee onze door mannen gedomineerde werkelijkheid achter zich. Zelf neemt ze ook de rol in van matriarch, bijvoorbeeld in het eerder genoemde Glass & Patron. Daar zit en danst ze als hoofd van een vogue-familie, de mother, in het midden van de dansers. En in Two Weeks torent een reuzen-Twigs uit over een aantal kleinere Twigsen, die als onderdanen om haar heen dansen.

Die vermenigvuldiging van het ik komt vaker terug; we zien haar in verschillende vormen, voortdurend interacterend met zichzelf. Two Weeks eindigt met een andere Twigs in het water onder de reuzen-Twigs. In Cellophane verschijnt er een vreemd wezen met vleugels dat haar gezicht blijkt te hebben. In Video Girl kijkt ze vanuit een raam naar een andere versie van zichzelf. In haar commerciële werk voor Apple en Google Glass ontmoet ze spiegelbeelden of projecties van zichzelf. Haar werk is duidelijk een zoektocht naar haar eigen ik, waarbij ze telkens een ander facet van zichzelf verbeeldt en daarmee ook de complexiteit van vrouwelijkheid benadrukt. 

Die zoektocht naar haar ik kenmerkt zich verder door een nadruk op vrouwelijke seksualiteit. Clips als Cellophane, Pendulum en Papi Pacify zijn erotisch geladen, met haar lichaam sensueel om een paal gewonden, gevangen in bondagetouwen of gewurgd door ruwe mannenhanden. Grenzen tussen plezier en pijn vervagen zo; erotiek is bij Twigs niet alleen maar extatisch. In Papi Pacify dwingen mannenhanden zich haar mond in, maar ze blijft er kalm onder – het is duidelijk haar keuze om hem toe te laten, haar seksuele verlangens waar we naar kijken. De onderdanigheid waarmee vrouwen vaak worden geassocieerd claimt ze zo terug en maakt het zichzelf eigen.

In haar meest recente clip Home With You verschijnt een fenomeen dat we niet eerder hebben gezien: een jong meisje. Twigs trekt haar uit een put naar boven (alsof ze haar na een val moet redden – denk aan Cellophane). Het meisje lijkt op haar: dezelfde huidskleur, kleding en eveneens een afgeplakt rechteroog. Ze kijken naar elkaar, raken elkaar aan en lijken iets te vinden bij de ander. Het is alsof Twigs haar innerlijke kind ziet en haar nu dicht bij zich heeft, haar thuis vindt bij haar.

Dat rechteroog is gedurende de hele clip afgeplakt en ook dat beeld is niet nieuw; in Fukk Sleep (een samenwerking met rapper A$AP Rocky), dat een jaar eerder is uitgekomen, siert een soortgelijk diamanten ooglapje het oog. In Home With You wordt onthuld dat er een oog op Twigs’ buik zit dat onmiskenbaar dat rechteroog is. Het heeft kennelijk daar zijn plek gevonden in plaats van op de gangbare plek. En wanneer het zich openbaart, ziet Twigs met dat oog haar jongere ik. Weer die buik dus als significante plek, een plek van creatie en nu dus ook van zelfacceptatie.

Voor wie meer weet over Twigs’ persoonlijke leven, is het geen nieuws dat ze twee jaar geleden een paar vleesbomen in haar baarmoeder had, die haar veel pijn bezorgden en die uiteindelijk zijn verwijderd. Het was een ingrijpende periode voor haar die invloed had op haar creativiteit, zoals ze vaker in interviews heeft laten vallen: ‘Het album is heel kwetsbaar. Ik schreef het in een tijd van fysieke en emotionele revalidatie’. Op die plek van vrouwelijkheid zit nu dat oog naar buiten te staren, alsof ze er klaar voor is het verleden te omarmen, er behalve de pijn die ze daar ervoer ook een perspectief naar buiten te incorporeren.

Hoewel je kunst ook als autonoom kan zien, los van de maker en diens persoonlijke leven, is het in Twigs’ geval te verantwoorden deze analyse te maken. Ze legt immers zelf in interviews het verband tussen gebeurtenissen uit haar leven en haar kunst. En in haar muziek verwijst ze ook naar wat ze heeft meegemaakt, bijvoorbeeld in Home With You wanneer ze zingt: ‘apples, cherries, pain’. Op Genius schrijft ze dat deze zin verwijst naar haar ‘fruit bowl of pain’, bewoordingen die ze al eerder aan haar vleesbomen gaf in haar Instagrampost erover: ‘2 cooking apples, 3 kiwi’s and a couple of strawberries’.

Met dit in het achterhoofd is het roodbruine landschap met bagger uit Cellophane ook anders te interpreteren dan alleen een vlakte dat zelfonderzoek symboliseert, namelijk als haar baarmoeder. Het roodbruine goedje, het bloed, krijgt ze over zich heen gesmeerd, waarna ze opgaat in de omgeving en de camera berustend inkijkt. Ze lijkt het lijden dat zich daar had genesteld te accepteren en ook de schoonheid ervan in te zien. Het is daar, die plek van pijn, waar uiteindelijk het album Magdalene en de bijbehorende clips van Cellophane, Holy Terrain en Home With You uit zijn geboren.

Input your search keywords and press Enter.