Het is weer lijstjestijd, en Cine Clip zou Cine Clip niet zijn als we niet aan het einde van het jaar videoclips zouden rangschikken. De beste clips van dit jaar zijn uiterst divers in toon, stijl en aanpak. Of je nu houdt van verontrustende stop-motion, warme documentaire of oogstrelende fantastische taferelen, er is voor ieder wat wils.

Eervolle vermelding 1: Aldous Harding – The Barrel (Martin Sagadin & Aldous Harding)
De meest ongrijpbare clip van dit jaar, want wat gebeurt er nou eigenlijk in deze vijf minuten? Zangeres Aldous Harding die flirt met de camera en gekke danspasjes uitvoert in drie diverse kostuums. Het zou niet moeten werken, maar het is een van de meest memorabele clips van het jaar.

Eervolle vermelding 2: Rammstein – Deutschland (Specter Berlin)
Zoals we het gewend zijn van Rammstein is de clip van Deutschland even subtiel als een klauwhamer in je gezicht. Ik kon er eigenlijk niet omheen deze clip te vermelden, al is hij niet helemaal mijn smaak. Niet elke videoclip haalt het om op de site van de NOS te komen vanwege controverse, of in de media door historici geduid te worden. En de schaal en look van de clip is ontegenzeggelijk geslaagd en ambitieus. Al mag het voor mij stiekem een tandje minder, maar dan zou Rammstein Rammstein niet zijn.

20. Weval – Someday (Páraic Mc Gloughlin)
Páraic Mc Gloughlins videoclip voor Someday is monnikenwerk: een rangschikking van bestaande foto’s van landschappen, straatstenen, deurposten, bakstenen muren en meer, in snelle shots aan elkaar geanimeerd zodat de suggestie van continuïteit ontstaat. Het is Koyaanisqatsi, maar dan in een snackportie. Gloughlins clip voor Max Coopers Circular is bijna even goed, ook.

19. DJ shadow – Rocket Fuel (Sam Pilling)
Sam Pilling doet zijn videoclip voor Nobody Speak nog eens dunnetjes over: ook hier zien we gevechten in een statige politieke setting. Maar voor de cinefielen valt er genoeg te genieten, de clip is namelijk ook een parodie op de complottheorie dat Stanley Kubrick de maanlanding gefilmd zou hebben. De kleine maar veelzeggende details, zoals het hergebruik van de beroemde door Pablo Ferro ontworpen font van Dr. Strangelove voor de aftiteling, maken deze clip af.

 

18. Bonnie Prince Billy – In Good Faith (Timothy Morton)
Veel regisseurs maakten dit jaar clips waarin de levens van echte mensen worden gedocumenteerd. Sandy Alex G’s Gretel, Four Tet’s Teenage Birdsong, Alex Camerons Far From Born Again (zie elders in deze lijst) en deze clip van Bonnie Prince Billy, waarin we een aantal kerkgangers volgen in de opmaat naar een kerkzangconferentie. Het zijn beelden van levens die niet herkenbaar zullen zijn voor de meeste kijkers. Van het rustige kerkelijke dorpsleven. Ontroerend en heerlijk klein gehouden.

17. Sebastian – Thirst (Gaspar Noé)
Climax is een geweldige film in potentie, met geweldige choreografie en een gewelddadige one-take als uitsmijter. Het is ook een film van anderhalf uur, en als kijker voel je je murw gebeukt na al dat geweld. Een stuk beter te verhapstukken is deze videoclip voor Sebastians Thirst, waarin Gaspar Noé de drie elementen: geweld, muziek en een one-take, combineert in vijf minuten die Climax naar de kroon steken.

16. Dan Deacon – Sat by a tree (Daren Rabinovitch)
Een lichaam zien ontbinden, met alle beestjes die daar bij komen kijken, klinkt luguber, maar Dan Deacons Sat By A Tree is dat niet. In een interview omschrijft hij deze clip een verhaal over de fases van het leven: het einde van een lichaam is het begin van een plant. Die troostrijke gedachte komt ook over in de clip, waar een zekere berusting in schuilt. Zoals hij zelf zegt in dat interview: ‘Heaven is filled with bugs.’

15. Rich Brian – Yellow (Dave Meyers)
Dave Meyers heeft een topjaar. De roemruchte regisseur wordt met het verstrijken van de tijd steeds surrealistischer en cartoonesker (zijn clips voor Camilla Cabello’s Liar en Harry Styles’ Adore You doen denken aan het werk van Frank Tashlin, Tim Burton of Joe Dante). Met ook nog clips voor Taylor Swift, Normani, Travis Scott, Billie Eilish en Ed Sheeran in zijn lijstje was hij niet weg te denken van YouTube. Maar de beste clip is die van het redelijk onbekende Yellow van Rich Brian. Een duistere, emotionele, angstaanjagende clip, die bij vlagen ook prachtig subtiel is. Het shot waarin we een huis in brand zien vliegen in de weerspiegeling van glasscherven is een van de meest tot de verbeelding sprekende shots van het jaar.

14. Metronomy – Insecurity (Richard Smith & Jake Lazovick)
Je moet het als band maar durven: je nummer bouwen rond de beroemde basriff van Nirvana’s Smells Like Teen Spirit. Je moet het als regisseurs ook maar durven om de beroemde clip van Samuel Bayer voor dat nummer dunnetjes opnieuw te doen. Maar de ode is subtiel, en de speelse verhaallijn eromheen werkt effectief toe naar het moment dat alle elementen in elkaar klikken en we kijken naar iets wat lijkt op Teen Spirit.

13. Billie Eilish – You Should See Me In a Crown (Takashi Murakami)
Billie Eilish had een topjaar, en er valt wat voor te zeggen dat een groot deel van haar succes te danken is aan haar spraakmakende, horrorachtige clips. Deze lijken zich allemaal in hetzelfde universum af te spelen, waarbij Billie in verschillende scenario’s te maken krijgt met body horror. De vreemde eend in de bijt is deze kleurrijke anime-clip, door de bekende Japanse illustrator en regisseur Takashi Murakami, maar ook hier blijven de angstaanjagende beelden niet uit.

12. Charli XCX – Blame it on your love (Bradley and Pablo)
De videoclip van Blame It On Your Love pakt een aantal populaire maatschappelijke thema’s aan: klimaatverandering, genetische manipulatie, queer seksualiteit. Toch voelt deze clip nergens prekerig of als een ‘boodschap-clip’. Integendeel, de videoclip is een ode aan de mogelijkheden die sciencefiction-ideeën ons bieden om vrijer te leven. De clip is queer utopie: schaamteloos seksueel, speels en vrolijk, een beetje vreemd en sleazy ook, maar dat maakt hem alleen maar spannender.

11. Half-Alive – Breakfast (Elliott Sellers, JA Collective)
Een uitgebreide choreografie in een surrealistische donkere ruimte. Van de dansers zien we alleen de handen. Er is de suggestie van een parallelle, sprookjesachtige wereld. Half-Alive’s Breakfast is een van de meest simpele clips van het jaar, qua idee, maar ook een van de meest betoverende.

 

10. Alex Cameron – Far From Born Again (Ashley Connor, Venus Cuffs, Jin Kwak, Ashleigh Tribble)
Eén trend die zich dit jaar aftekent is die van de videoclip gemaakt door een collectief. 9 van de 22 clips in deze lijst zijn gemaakt door twee of meer mensen. In het geval van Far from Born Again zijn twee van de regisseurs ook twee van de geïnterviewde sekswerkers in de videoclip. Dat de clip bij een nummer dat gaat over sekswerk vanuit een mannelijk perspectief regelmatig onderbroken wordt om de vrouwen zelf aan het woord te laten is een geweldige vondst. De gesprekken zijn authentiek, grappig, ontwapenend, en laten zien waarom samenwerking met de mensen over wie het gaat soms alleen maar je kunstwerk kan verrijken.

9. Hot Chip – Hungry Child (Saman Kesh)
Er waren dit jaar veel vormexperimenten, van Kim Gordons AirBNB tot de vele videoclipdocu’s (zie nummer 11 en 18), maar geen clip dit jaar speelde zo vernuftig met vertelstructuur als Hot Chip’s Hungry Child. De muziek is namelijk diëgetisch hoorbaar, en de clip is een korte film waarin de personages horendol worden van het repetitieve nummer. Dan blijkt dat ze toch maar beter naar de tekst hadden moeten luisteren…

8. Freddie Mercury – Love Me Like There’s No Tomorrow (Esteban Bravo, Beth David)
Een oude single van Freddie Mercury wordt opnieuw uitgebracht als benefietsingle voor een Aids-stichting. Esteban Bravo en Beth David, die eerder een beroemde short over LHBTI+ thema’s maakten met In a Heartbeat worden gevraagd de clip te maken. Het resultaat is een ontroerend liefdesverhaal over HIV, waarin niet de belangrijke boodschap het meest beklijft, maar de liefde tussen de personages.

7. EOB – Brasil (Andrew Donoho)
Stel, aliens bezoeken de aarde, veranderen het bewustzijn van mensen zodat deze het tijd-ruimte-continuüm kunnen overstijgen, en de aarde en haar bewoners stijgen op naar een hogere staat van zijn. Hoe breng je dat in beeld? Laat dat maar aan Andrew Donoho over, die de laatste paar jaar (zie ook Janelle Monae’s Dirty Computer vorig jaar) steeds meer van zich doet gelden als een regisseur om in de gaten te houden.

6. Anouk – It’s a new day (Victor D. Ponten)
Anouk trekt de verkleeddoos open, om gestalte te geven aan een hele reeks vrouwen uit de geschiedenis. Door subtiele aankledingen roept ze de geest op van Jeanne D’Arc, Mother Teresa, Alexandria Ocasio-Cortez, Rosa Parks en veel meer andere vrouwen, vaak met hele subtiele knipogen naar hun iconische looks. Ondanks de krachtige boodschap wordt de clip daardoor nooit topzwaar, maar blijft ie speels. Anouk heeft zelden zoveel zichtbaar plezier gehad.

5. HAIM – Hallelujah (Paul Thomas Anderson)
Paul Thomas Anderson had een topjaar op muziekgebied, met Anima voor Thom Yorke (maar dat is een albumfilm dus die doet niet mee op deze lijst) en drie clips voor Haim (Summer Girl, Hallelujah, Now I’m in It). De sterkste is de clip voor Hallelujah, waarin PTA in het roemruchte New Beverly Cinema mag spelen met de magie van filmtrucage.

 

4. Bon Iver – Naeem (A.G. Rojas)
A.G Rojas maakte naam met rauwe videoclips als Jack White’s Sixteen Salteens en Hey Jane van Spiritualized, waarin realistische afbeeldingen van mensen aan de zelfkant van de samenleving werden gecombineerd met filmische bravoure en magisch-realistische invloeden. Naeem zit in hetzelfde stramien, maar is hoopvoller, warmer, subtieler, en daarmee misschien wel de sterkste clip die Rojas tot dusver maakte.

3. Joywave – Obsession (Laura Gorun, Cooper Roussel, Dimitri Basil)
Een spannende mengeling van culty openingstitels voor de filmliefhebber. Je kunt ‘spot de verwijzing’ spelen, maar ook gewoon genieten van de fraai geschoten kodak-beelden, de typografie en de doeltreffende sfeer van het VHS-tijdperk. Het is bij vlagen moeilijk te geloven dat je niet naar bestaande films aan het kijken bent.

2. Mitski – A Pearl (Saad Moosajee, Danaé Gosset, Art Camp)
In A Pearl zien we een mix tussen verschillende animatietechnieken (3D-animatie, 2D-texturen en rotoscoping) die naadloos in elkaar grijpen. De clip lijkt een ode te zijn aan het werk van animatiegrootheid Georges Schwizgebel, maar heeft ook een unieke feel en look die de rauwe zoetheid van het nummer treffend neerzet.

1. FKA Twigs – Cellophane (Andrew Thomas Huang)
Deze videoclip prijkt op bijna alle eindejaarslijstjes op nummer 1, en het is niet moeilijk te zien waarom. Wie zich overgeeft aan het verhaal van de clip ziet een kwetsbare, fantasierijke choreografie, vol subtiele symboliek. Mina Etemad schreef eerder deze maand een sterke analyse, die je hier kunt lezen, en waar ik niets aan toe te voegen heb.