Cine Clip: de beste videoclips van 2022 (2/2)

Gisteren verschenen de eerste 15 titels in de traditionele Cine Clip eindejaarslijst. Vandaag de top 15 van wat misschien wel het sterkste videoclipjaar is sinds we met deze lijsten begonnen.

 

 




15. Björk – Ovule (Nick Knight)
Modefotograaf Nick Knight maakt maar een aantal videoclips per decennium, maar ze zijn bijna allemaal iconisch. Zo maakte hij indruk met zijn extravagante clip voor Lady Gaga’s Born This Way, en droeg zijn opzichtige gebruik van green screen bij Kanye Wests Bound 2 bij aan de meme-status van die clip. Zijn meest beruchte video is echter die van Pagan Poetry van Björk, die controversieel werd vanwege de wat heftige scènes van ‘scarification’ en ‘body modification’. Ovule is een beduidend warmere clip voor Björk, hoewel de zangeres verdrinkt in zink. Wat vooral indruk maakt zijn de vormgeving en de kostuums, waardoor Björk verwordt tot een buitenaardse bloem. Het past bij de etherische zangeres en haar liefde voor mode en biologie. Iconisch, wederom.

 




14. The Beatles – I’m Only Sleeping (Em Cooper)
Decennia nadat het nummer I’m Only Sleeping van The Beatles uitkwam is er nu eindelijk een videoclip. We zien de Beatles, in al hun oude glorie, weer langskomen, maar verder is de clip vooral een goede representatie van halfslaap, een droomtoestand waarin beelden vloeiend in elkaar overlopen. De handgeschilderde animatie, gemaakt door Em Cooper, moet heel veel tijd en moeite hebben gekost, maar barst ook haast uit de voegen van zichtbaar enthousiasme en teken plezier.

 




 




13. (ex aequo) S10 – De Diepte (Cas Mulder)/ Froukje en S10 – Zonder Gezicht (Cas Mulder, Simon Becks)
Cas Mulder en Simon Becks zijn inmiddels terugkerende vertrouwde gezichten in deze eindlijst. De twee jonge talenten zetten zichzelf op de kaart met verscheidene krachtige clips voor Froukje en doen het nu weer met de sterke clip voor Zonder Gezicht van Froukje en S10, die jeugdige bravoure toont in een setting die doet denken aan een futuristisch rebellenleger. Even vreugdevol als ontluisterend. De clip die Cas Mulder solo maakte voor S10s De Diepte is ook om door een ringetje te halen, en is voor de cinefielen extra leuk door de subtiele verwijzing naar Carlos Reygadas’ Post Tenebras Lux.

 




12. Rosalía – Saoko (Valentin Petit)
Een kakofonie van borsten, billen en motors, zo dynamisch gefilmd dat Michael Bay er hoofdpijn van zou krijgen. Dit is kinetisch filmmaken van de bovenste plank, met onmogelijke camerastandpunten, vernuftig aan elkaar gesmede shots en een heerlijk hedonistische inborst. Wat de clip extra bijzonder maakt is dat hij gefilmd is op de Podilskyi-brug in Kiev, met voornamelijk Oekraïense stunters en motorrijders, wat met de oorlog aldaar natuurlijk een wrange lading krijgt. Zie ook de clip die Autumn DeWilde maakte voor Florence and the Machine’s Free, eveneens gefilmd in Oekraïne.

 




11. Father John Misty – Q4 (Grant James)
De vormgeving van Father John Misty’s Q4 is geïnspireerd door de titelsequenties van onafhankelijke Amerikaanse dramafilms uit de jaren zeventig, of eerder nog de nouvelle vague. Het slimme gebruik van typografie en een boekenmotief suggereert een groter verhaal dat hint naar een niet bestaande film, misschien het verhaal uit de songtekst zelf. Ook de verschillende terugkerende namen op de optiteling scheppen effectief een niet-bestaande wereld, waarbij het aan de kijker is om in te vullen wie deze mensen zijn. We krijgen nét genoeg informatie om meer te willen weten.

 




10. Pharrell Williams en 21 Savage en Tyler, The Creator – Cash In Cash Out (François Rousselet)
Een kleurrijke zoötroop, waarbij we telkens inzoomen op details, meer is de clip van Cash in Cash Out niet. Maar de details zijn zo veelvuldig, en de animatie is zo dynamisch, dat je niet uitgekeken raakt. Ik voelde me een kind in een snoepwinkel.

 




 




9. (ex aequo) Oliver Sim – Hideous (Yann Gonzalez) / Oliver Sim – Fruit (Yann Gonzalez)

Yann Gonzalez, bij de Cine-lezer misschien het meest bekend van zijn festivalhit Knife+Heart, maakte voor Oliver Sim de film Hideous, in zijn geheel te zien op MUBI. De film is een ode aan de trashy horrorfilms uit Sims jeugd én een metafoor voor het leven met hiv en de sociale stigmas die daar aan vast zitten. De clips werden ook opnieuw gemonteerd en los uitgebracht als Hideous, wat in deze versie een soort Belle en het Beest-verhaal wordt. Fruit is op zichzelf, losgemaakt van de context van de film, gewoonweg idyllisch, een warme ode aan het ontdekken van LHBTQIA-identiteiten.

 




8. Kendrick Lamar – The Heart Part 5 (Kendrick Lamar, Dave Free)
Een bedrieglijk simpele clip en o zo krachtig: in The Heart Part 5 rapt Kendrick Lamar voor een rode achtergrond en wordt met deep fake-technologie getransformeerd tot andere beroemde zwarte mannen, sommige van hen controversieel. Van Will Smith, net in opspraak vanwege de klap bij de Oscars, tot O.J. Simpson, maar ook bijvoorbeeld de bijzondere en jong overleden rapper Nipsey Hussle. De zwarte mannen corresponderen allemaal met de songtekst die Lamar rapt, en het is aan de kijker om de verbanden te leggen. Het is een clip waar je niet snel over uitgepraat raakt.

 




7. Black Country, New Road – Concorde (Maxim Kelly)

De songtekst van Black Country, New Road’s Concorde is enigszins cryptisch, maar wordt over het algemeen geïnterpreteerd als een metafoor voor Isaac Woods frustraties en angsten zijn rol als frontman van een band. Een halve week voor het album Ants from Up There uitkwam verliet hij de band, waarvoor hij zijn mentale gezondheid als voornaamste reden noemde. Daarmee is de eveneens cryptische clip voor Concorde van Maxim Kelly (die eerder in deze lijst ook black midi’s Eat Men Eat voor zijn rekening nam) het laatste wat Isaac Wood met de band maakte. Hier speelt Isaac een alien, een vreemdeling dus, die in penibele situaties terechtkomt, en uiteindelijk moet vluchten voor een aarde die hem vijandig gezind is. Oké, misschien is de boodschap tóch niet zo moeilijk te interpreteren.

 




6. Ö – Hypernormality (Jordan I. Cardoso)

De migratie van de mensheid naar andere planeten staat centraal in de korte albumfilm Hypernormality, dat deze reis verbeeld in verschillende hoofdstukken die elk bij een nummer op de EP van Ö horen. Klinkt als een groots meeslepend project, maar regisseur Jordan I. Cardoso richt zich op het kleine verhaal en verliest het menselijke aspect niet uit het oog. Het resultaat voelt als de sciencefictionfilm die Terrence Malick nooit maakte.

 




5. Fatoumata Diawara en Damon Albarn – Nsera (Gregory Ohrel)
In een reeks impressionistische en kleurrijke tableaux vivants zien we Fatoumata Diawara een ode brengen aan haar thuisland Mali. De beelden zijn vaak vrolijk en aanstekelijk, met prachtige aankleding, maar er is ook ruimte voor een verbeelding van de pijnpunten en zwarte bladzijden in de geschiedenis van Mali. Het is een clip die vaak originele invalshoeken weet te vinden binnen deze iconografische archetypes. Alleen jammer eigenlijk dat ze er nog een beeld van Damon Albarn in moesten fietsen.

 




4. Angel Olsen – Big Time Film (Kimberly Stuckwisch)

Lynchiaans is een term die te pas en te onpas gebruikt wordt. Maar Big Time Film is lynchiaans: een surrealistische verbeelding van de kleine steden in Amerika en hun duistere onderbuik; een verkenning van persoonlijk trauma door middel van symbolische beeldtaal; en zelfs een aantal expliciete verwijzingen naar Mulholland Drive. Het persoonlijke verhaal dat hier verteld wordt komt echter van een heel ander perspectief dan Lynch zou kiezen: die van de coming out als queer en rouwverwerking rond haar overleden moeder die Angel Olsen kort na elkaar zelf meemaakte. Dit is de beste albumfilm van het jaar, zonder twijfel.

 




3. Joji – Glimpse of Us (Dan Streit)
Het saaiste wat een videoclipregisseur kan doen is gewoon te tonen wat de songtekst laat horen. Taylor Swift heeft hier helaas een handje van: Anti-Hero en All Too Well (Extended Version) zullen dus níet opgenomen worden in deze toplijst. Eigenlijk het andere uiterste vinden we echter in Joji’s Glimpse of Us, gemaakt door Dan Streit. De beelden staan zó haaks op de muziek en tekst dat het aanvankelijk moeilijk voor te stellen is waarom voor deze aanpak is gekozen. En het resultaat, een aaneenschakeling van achteloos gefilmde shots van mannelijk machismo en dronken destructief gedrag, schuurt in zijn ongemak. Toch beklijft de clip, omdat de melancholie van het nummer, over het einde van een relatie, de beelden versterkt en niet ondergraaft. De kijker is zelf in staat verbanden te leggen, en de bitterzoete toon van het nummer valt uiteindelijk ook te ontdekken in de clip zelf, als je goed kijkt.

 




2. Yeah Yeah Yeahs – Burning (Cody Critcheloe)

Waar Mitski’s Love Me More al opzichtig verwees naar Leo Carax’s Mauvais Sang, daar doet Burning dit ook, met daarnaast nog een vleugje Sin City; een druppeltje Bad van Michael Jackson; een snufje Wild At Heart; en een aantal stilistische technieken die overgenomen zijn uit de vroege cinema, waarbij het filmbeeld handmatig ingekleurd werd op vaak rudimentaire wijze. Burning is een explosie van gesatureerde kleuren, beeldtechnieken zoals split-screen en vormexperimenten. Het brandt zich op je netvlies. Alle elementen worden meer dan de som der delen. Het kan niet anders dan dat je tegen het einde naar adem snakt vanwege de pure energie van deze clip.

 




1. American Football – Fade Into You (David Helman)
De mooiste clip van het jaar verzint een heel eigen beeldtaal om een universeel verhaal te vertellen: niemand is alleen op aarde en we hebben meer impact op de levens van vreemden dan we ooit zullen vermoeden. Vorm en inhoud gaan moeiteloos samen. De camera zoomt in elk shot in op het onderwerp van het volgende shot. Een soort estafette dus. In een tijd waarin we meer en meer zoeken naar verbinding en het isolement steeds groter wordt maakt Fade Into You op heel subtiele en kleine wijze duidelijk hoe groot onze impact is. De zeven minuten die de clip lang is hadden er van mij twee keer zo veel mogen zijn.

 

Vind ons: