Nu aan het lezen:

Brexit Countdown: Look Around You

Brexit Countdown: Look Around You

De realiteit zelf is niet meer wat ‘ie geweest is. Wie om zich heen kijkt in deze wereld van Trump en Brexit trekt steeds makkelijker de conclusie wakker te zijn geworden in een alternatieve werkelijkheid, waarin alles net niet klopt. Misschien is dat gevoel minder sterk als je bekend bent met de BBC-serie Look Around You uit het begin van deze eeuw. De komische programmareeks ziet eruit en voelt aan als een oude uitzending van educatieve tv, maar er klopt iets niet aan. Tussenshots zijn nog een tikkeltje vreemder dan in die oubollige wetenschapsprogramma’s die worden geparodieerd, informatie klinkt ronduit bizar en ineens lijkt het tien seconden lang meer alsof je naar lynchiaanse horror kijkt dan naar infotainment. Neem alleen al de pilot, ‘Calcium’.

De eerste minuten kan het je nog vergeven worden, als je denkt naar een echte oude herhaling te kijken. De klok, het productielogo en de de ultrasuffe leader, alles klopt nog. Want de timing loopt net niet soepel, de boodschap is eigenlijk net wat onduidelijk en het duurt ietwat te lang allemaal. Wanneer er een duidelijk te oud schooljongetje in beeld verschijnt, begint er misschien al wat te dagen. De rare bijnamen die voor kalk worden gegeven, waaronder ‘ninny’ en ‘Peter’s peg’, doen je nog eens extra met de ogen knipperen. Maar pas bij het eerste experiment – lost kalk op in water? – wordt echt duidelijk dat dit simpelweg niet waar kan zijn. Geen enkel schoolprogramma zal menselijke tanden vermalen om kalkpoeder te verkrijgen, toch? Als na zeven minuten het horrorachtige ‘Helvetica Scenario’ in beeld wordt gebracht, lig je als het goed is allang in een deuk.

De humor zit vooral in de manieren waarop dit in wezen bloedserieuze concept, met al zijn onbedoeld ongemakkelijke randjes, nog verder de absurde kant in wordt geduwd. En dan kijken de makers hoe ver je kunt gaan. De interessante proefjes krijgen steeds onnodige tussenstapjes, uiteindelijk op het onmogelijke af. Een terugkerend element zijn getrainde mieren die assisteren bij een experiment en passend bedankt worden: ‘Thanks ants… Thants!’ De onderwerpen per aflevering zijn eerst nog logisch en suffig – zoals calcium en wiskunde – en ineens zit er een hele episode over de geestenwereld tussen. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En de toon waarmee allerlei onzin en misinformatie de wereld in wordt geslingerd is niet alleen serieus, maar ook zo matter-of-factly als een gesprek met een helpdesk.

Deze krankzinnige satire komt uit de koker van Peter Serafinowicz en Robert Popper, en beide zijn ook geregeld in de serie te zien. Zij het vaak maar halfbakken, want als er iets typerend is aan dit soort schooltv in de jaren zeventig, dan is het dat gezichten half buiten het kader worden geknipt. Serafinowicz herken je misschien als de titelfiguur uit de meest recente incarnatie van The Tick, als de gast die ‘What a bunch of A-holes!’ zegt in Guardians of the Galaxy of zelfs als de stem van Darth Maul in The Phantom Menace. Zijn vaste schrijfpartner Popper pende dan weer de minder bekende Channel 4-sitcom Friday Night Dinner en pleegde een lange reeks heerlijk belachelijke prank calls als het personage Robin Cooper. Voeg aan deze combo het talent voor stijlimitatie toe van regisseur Tim Kirkby, en de bijna persoonlijkheidsloze voice-overstem van Nigel Lambert, en de mix is zo goed als perfect.

Een nagenoeg exacte stijlimitatie, om mensen op een verkeerd been te zetten, was niet nieuw voor Look Around You. Een geschiedenislesje: in 1994 verscheen de eerste uitzending van de baanbrekende BBC-satire The Day Today, een tv-versie van de radioshow On the Hour. Wie niet doorhad dat ‘ie naar een satire zat te kijken, kon zomaar denken een echt actualiteitenprogramma te hebben aangezet. De beeldtaal was die van sensatiegericht nieuws, en de presentatiestijl van Chris Morris een regelrechte kopie van nieuwskanon Jeremy Paxman. Vooral de berichtgeving was vervolgens te bizar om waar te zijn. Dit programma lanceerde onder andere de carrière van schrijver/producent Armando Iannucci (Veep, The Death of Stalin). Ook was het de eerste kennismaking met – toen nog incapabele sportverslaggever – Alan Partridge. Jawel, het personage waar Steve Coogan nog steeds programma’s mee maakt. Zij waren de eerste om het zo te doen, nog voordat The Office flirtte met het genre van de real-life soap. En je zou kunnen zeggen dat Look Around You er nog verder in gaat, met een bijna pythonesk gevoel voor gekkigheid.

Vooral het eerste van de twee seizoenen is sterk. Zoals hierboven beschreven put seizoen 1 (2002) vooral uit het vaatje van schooltelevisie uit de jaren zeventig. Op tragisch onhippe wijze wordt geprobeerd om kinderen wat over wetenschap bij te brengen met statische, grauwe beelden en autoritatief taalgebruik. Het tweede seizoen (2005) heeft dankzij het hogere budget meer het format van een schooltv-quiz, die probeert de kids er actief bij te betrekken. Maar de neerbuigende en stijve presentatie haalt zijn eigen nieuwe aanpak compleet onderuit. Seizoen 2 heeft nog steeds zijn momenten, maar er is wat verloren aan geïnspireerde genialiteit. De beste aflevering van dit seizoen is waarschijnlijk ‘Music 2000’, waarin een wedstrijd wordt gehouden wie het beste de muziek van begin eenentwintigste eeuw kan voorspellen. Niet alleen is er een ‘eerste kennismaking’ met de rapmuziek. We ontmoeten ook Tony Rudd (Kevin Eldon) die de onbeschrijflijke compositie Machadaynu zingt.

In beide jaargangen heeft Look Around You overigens sowieso niets te klagen gehad over de uitgebreide cast. Serafinowicz en Popper konden namelijk uit hun dikke adresboekje met comedyconnecties putten. Zo zien we zowel Simon Pegg als Nick Frost in kleine rolletjes en is regisseur Edgar Wright een van de terugkerende labtechnici van het eerste seizoen. Ook het Little Britain-duo Matt Lucas en David Walliams komt voorbij. En mocht je benieuwd zijn naar wat Olivia Colman zoal deed, voordat ze de show stal met supercharmante en flink aangeschoten Oscar-toespraken, dan kun je haar in seizoen 2 bewonderen als een van de vaste presentatoren.

Look Around You is alsof je een kijkje krijgt in een alternatief universum waar alles net wat anders is. Als er dus een moment is om te beginnen aan Look Around You, dan is het nu: voordat de steeds bizarder wordende werkelijkheid deze faux-wetenschapsshow inhaalt. En doe het snel. Met onder andere de Brexitpolitiek, de opkomende Flat Earth-beweging en een rechtszaak waarmee Emile Ratelband heeft geprobeerd ‘jonger’ te worden ligt deze toekomst op de loer.

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken