Nu aan het lezen:

Black Mirror: Bandersnatch

Black Mirror: Bandersnatch

 

Je kon erop wachten: een interactieve Netflix-film. De nieuwe special van sciencefictionserie Black Mirror volgt het choose your own adventure-format: als kijker kun je op bepaalde momenten in de aflevering kiezen wat het hoofdpersonage doet. Uiteraard geeft schrijver Charlie Brooker een eigen, duistere draai aan dat principe. En uiteraard kan hij het niet laten al zijn ideeën tot vervelens toe uit te leggen.

Jonge computerprogrammeur Stefan werkt aan een game gebaseerd op het choose your own adventure-boek Bandersnatch. Hoe hij dat proces doorloopt, mogen wij als kijkers kiezen. Als zijn baas hem een plek op kantoor aanbiedt om aan het spel te werken, verschijnen de opties ‘accept’ en ‘refuse’ in beeld, en kunnen we met een muisklik ‘ons’ personage sturen.

Net zoals in veel computerspellen, leren we eerst hoe het werkt met een paar eenvoudige keuzes: we mogen kiezen welk ontbijt Stefan eet en welk cassettebandje hij opzet. Beide keuzes hebben geen invloed op de verloop van de plot (de muziekkeuze heeft zelfs geen invloed op de verdere soundtrack van de aflevering, wat ik een gemiste kans vind, maar goed, dan had ik zelf maar zo’n aflevering moeten schrijven).

De keuzes die daarop volgen zijn relevanter. Sommigen leiden je naar een snel einde: je kunt binnen veertig minuten al klaar zijn. Je kunt dan ook kiezen om terug te gaan naar het keuzemoment, en daar een andere optie te kiezen, die je naar een ander einde leidt. Ik heb zelf heel wat geprobeerd. Niet omdat ik het zo leuk vond, maar omdat ik behoefte had aan een bevredigend einde voor het verhaal. Daartoe leidt geen enkel pad.

Af en toe doet Bandersnatch iets interessants met het concept. Zo is er een flashback, waarin Stefan terugdenkt aan een moment waarop hij een keuze maakte die dramatische gevolgen had voor zijn leven. Het bekende keuzescherm verschijnt en we kunnen klikken, maar de enige optie is de situatie zo te laten als hij is: we zien immers wat al gebeurd is, en het verleden is niet te veranderen. Hoe graag we dat ook zouden willen. We hebben allemaal weleens teruggedacht aan momenten in ons eigen leven en gewenst dat we anders gehandeld hadden, ons verzettend tegen de wetenschap dat het afspelen van die film in ons hoofd geen enkele invloed zal hebben. Een verdraaiing van het choose your own adventure-format is een mooie metafoor voor die frustratie. Had het daar nou bij gelaten. Helaas moet een ander personage in de daarop volgende scène benadrukken: ‘We can’t choose differently in hindsight.’ Het is een terugkerend probleem in Black Mirror: interessant concept, maar de boodschap ligt er zo dik bovenop dat we niet meer na hoeven te denken. Misschien zou het een goed idee geweest zijn de kijker af en toe de vraag te stellen: ‘snap je het?’ waarop een bevestigend antwoord in staat stelt de thematische uitleg over te slaan. Dan zou de aflevering in elk geval een stuk korter worden.

Ook wanneer Bandersnatch de metatekstuele toer op gaat, worden aardige, geestige vondsten omtrent vrije wil en parallelle universa doodgeslagen door overdadige besprekingen. De sufste sufferd onder de kijkers moet weten waar het over gaat. Hoewel lof op zijn plaats is voor het concept van de special, maakt de typerende Black Mirror-neerbuigendheid Bandersnatch uiteindelijk een tamelijk irritante ervaring. Zoals een personage tegen Stefan zegt: ‘Why aren’t you in a more entertaining scenario?’

Leuk? Deel het even!
Leuk? Deel het even!
Written by

Redacteur bij Cine, Schokkend Nieuws en The Cult Corner. Schrijft ook voor Hard//hoofd. Daarnaast editor en scenarist. Houdt van lange openingstitels.

Typ en klik enter om te zoeken