Voor de diehard IFFR-ganger zullen deze tijden wel erg koud en kil aanvoelen. Geen verwelkoming door een tijger bij aankomst op Rotterdam Centraal, niet verdwalen in De Doelen, uitglijden op het Schouwburgplein, met de metro naar LantarenVenster racen en feesten tot in de vroege uurtjes. IFFR 2021 is niet de 50ste editie die we voor ogen hadden. We moeten er met een online editie van het IFFR thuis maar een feestje van maken en hopen dat deel twee van het festival dat in juni zal plaatsvinden ouderwets gezellig wordt.

Van 1 tot en met 8 februari kan je thuis voor je eigen buis genieten van een mooi programma vol shorts en feature films van over de hele wereld. Check zeker de Big Screen Competition, waar je twee interessante documentaires vindt die op een inventieve manier animatie met live-action verweven en die beide hun wereldpremière beleven.

In 2018 bracht de Canadese filmmaker Félix Dufour-Laperrière zijn eerste lange animatiefilm uit: Ville Neuve, waarin middels prachtige inkttekeningen het verhaal van een gescheiden stel dat elkaar opnieuw treft in tijden van het referendum over de onafhankelijkheid van Quebec. In zijn nieuwste documentaire Archipel zijn de parallelen met de stijl van Ville Neuve niet te missen. Net als in Ville Neuve, bestaat de melancholische voice-over in Archipel uit dialogen tussen een vrouw en een man. In dit geval gaat het om de rivier Saint-Lawrence, gerepresenteerd door een vrouwelijke stem en een geanimeerde silhouet van een vrouwelijk figuur dat telkens met een ander landschap wordt gevuld. Zij neemt een mannelijke tegenhanger, eveneens via een de stem en de silhouet vormgegeven, op een semi-fictieve reis door Quebec. Opnieuw vormde de geboortestreek van de regisseur een bron van inspiratie.

Dufour-Laperrière toont nog meer dan in Ville Neuve zijn vindingrijkheid. Een scala aan animatiestijlen komt voorbij, terwijl over het (soms fictieve) hedendaagse leven en de geschiedenis van de plaatsen in Quebec wordt verteld. Regelmatig ontmoeten animatie en archiefbeelden en heden en geschiedenis elkaar en lopen felgekleurde geanimeerde figuren over zwart-wit archiefbeelden heen of worden de fijne lijnen op een oude kaart van Quebec weggevaagd. Dit geeft een grappig en tegelijk vervreemdend effect. Ondertussen mijmeren de stemmen in de voice-over over de gebeurtenissen, verhalen en mensen die de desbetreffende plaats kenmerken. Niet altijd is de connectie tussen de begeleidende voice-over en de beelden duidelijk. Misschien moet je daarvoor zelf uit Quebec komen, of misschien moet je er gewoon niet te diep over nadenken en je laten meevoeren door de stroom van de rivier en bewonderen wat er tijdens de poëtische en filosofische reis voorbijkomt.

Na een documentaire over tennisser John McEnroe, besloot de Franse regisseur Julien Faraut zich te richten op een legende binnen een andere tak van sport. Les Sorcières de l’Orient vertelt het prachtige succesverhaal van ‘De heksen van het Oosten’, de Japanse volleybalsters die maar liefst 258 wedstrijden achter elkaar wonnen, inclusief de Olympische Spelen in 1964. Een record dat tot op de dag van vandaag door geen ander sportteam verbroken is. De heksen vormden een volleybalteam van de textielfabriek waar ze werkzaam waren. Faraut blikt in zijn documentaire terug op hun tijd vol de pittige trainingen en bloedstollende wedstrijden, waarbij archiefbeelden aangevuld worden met herinneringen en anekdotes verkregen uit interviews met de dames, die inmiddels hun pensioenleeftijd ruimschoots hebben bereikt.

Het team was in destijds zo populair dat er manga’s, cartoons en animes over volleybal(sters) werden gemaakt. Van dit gegeven maakte Faraut graag gebruik. De verhalen van de dames worden geïllustreerd door animefragmenten, een nieuwe verhaallijn wordt ingeleid met een afbeelding van een mangafiguur en archiefbeelden van wedstrijden worden nóg spectaculairder gemaakt door geanimeerde effecten en fragmenten. De volleybalsters op leeftijd worden met een geanimeerd paspoort geïntroduceerd, alsof ze een rol spelen in een spionnenfilm uit de jaren zestig, waarbij hun (bij)naam, positie in het veld en hun specialiteit worden genoemd. Regelmatig klinkt de heerlijke, ritmische muziek van de Franse muzikant K-Raw, die je dan weer meevoert en dan weer de spanning van het moment verhoogt. Dit alles maken de documentaire energiek, vlot en speels, zoals de oude dammetjes in hun jonge succesvolle jaren waren. Het is alleen jammer dat deze animatietintjes niet gebruikt zijn om de nu saai ogende tussentitels wat op te leuken, maar dat mag het kijkplezier dat je tijdens het kijken van deze inspirerende documentaire beleeft niet drukken.