Now Reading:

Animonday: Die Abenteuer des Prinzen Achmed

Animonday: Die Abenteuer des Prinzen Achmed

Vandaag verwelkomen we Lisa van der Waal, die gastbijdragen zal leveren aan Animonday met een focus op klassiekers uit de filmgeschiedenis. Welkom Lisa!

Vrouwen die iets noemenswaardigs hebben gepresteerd in de filmgeschiedenis, we kunnen weinig voorbeelden noemen in vergelijking met het aantal mannen die zijn geprezen om hun bijdrage aan de ontwikkeling van de film. De filmindustrie bood vrouwen amper de kans om een hoge functie te bekleden en als ze die kregen, dan werd dat niet altijd erkend of vastgelegd. De Duitse Lotte Reiniger (1899-1981) had in dat opzicht geluk. Zij kwam de juiste mensen tegen, was een artistiek talent en ging de boeken in als de maker van de eerste lange en nog bestaande animatiefilm: Die Abenteuer des Prinzen Achmed (1926).

Reiniger werd geboren in Berlijn en groeide op in een artistiek gezin waarin haar kunstzinnige ambities werden aangemoedigd. Ze studeerde een tijdje bij de Duits Expressionistische theaterregisseur Max Reinhardt en werd een meester in de papierknipkunst. Na het maken van silhouetten voor films van anderen, begon Reiniger samen met haar echtgenoot Carl Koch aan haar eigen animatiefilm te werken.

Het verhaal van Die Abenteuer wordt verteld in vijf aktes, voorzien van tussentitels. In de introductie wordt iedere hoofdrolspeler zorgvuldig geïntroduceerd, zodat de kijker het silhouet van het personages later in de film zal herkennen. Die Abenteuer is een avonturenfilm bij uitstek. Gebaseerd op de sprookjes van Duizend-en-een-nacht, verbeeldt iedere akte een van de vele avonturen die op het pad van de heldhaftige prins Achmed terechtkomen. Hij zal onder andere demonen en een boze tovenaar moeten bevechten om uiteindelijk met zijn geliefde Pari Banu te kunnen trouwen.

De animatietechniek berust op het gebruik van meerdere glasplaten waar de silhouetten tussen werden geplaatst. Visuele effecten werden met huis-, tuin- en keukenmiddelen gemaakt. Zo werd schuimend zeep gebruikt om wolken en nevel te creëren. Simpel, maar het resultaat is verbazingwekkend mooi.

De film doet denken aan Aziatisch schaduwtheater, dat in de negentiende eeuw ook populariteit in Europa verwierf en invloed had op andere kunstuitingen, zoals schilderkunst, illustraties voor boeken en film. De silhouetten zijn prachtig geknipt en perfect (al dan niet symmetrisch) op de glasplaten gepositioneerd. Zowel de achtergrond als de personages van de film kennen veel details. De pauw heeft mooie lange gekrulde veren, het paleis is rijkelijk gedecoreerd en zelfs de weerspiegeling in het water van planten en mensen is weergegeven. De kleur van de achtergrond waartegen de silhouetten zijn geplaatst veranderd continu, telkens om aan te geven dat het verhaal zich nu op een andere plaats afspeelt. Zo is de kleur geel gebruikt voor China en blauw voor het eiland van Wak-Wak. De achtergrond is overigens niet altijd egaal. Ook hier is aandacht besteed aan een gedetailleerde (en natuurgetrouwe) weergave van bijvoorbeeld wolken, sterren en golven.

De hoofdfiguren van de film zijn heel bewegelijk. Ze wringen zich soms in de meest onnatuurlijk bochten en transformeren zelfs in dieren (dankzij de magische krachten van de heks en boze tovenaar). Het lijkt erop dat de makers van Die Abenteuer vooral de mogelijkheden van deze animatietechniek wilden testen en het publiek wilden laten zien wat de silhouetten kunnen. De personages bewegen heel sierlijk, al zijn er af en toe kleine haperingen op te merken. Echter, juist de kleine imperfecties in deze knappe prestatie maken de film alleen maar aandoenlijker.

De animatie wordt begeleid met orkestmuziek, geschreven door Wolfgang Friedrich Zeller, die vooral een sfeerbepalende rol in de film speelt. De strijkers en trommels bouwen de spanning op wanneer er een strijd gaande is, terwijl de blazers euforisch klinken als prins Achmed in zijn missie slaagt. Af en toe klinkt er een oriëntaalse noot, maar dit is veel minder dan je wellicht zou verwachten bij een film die op Oosterse sprookjes is gebaseerd.

In Die Abenteuer des Prinzen Achmed is veel tijd gestoken, dat zie je. De silhouetten zijn met uiterste precisie gemaakt en al een kunstwerk op zich. De zorgvuldigheid waarmee de animatie is gemaakt in combinatie met Reiniger’s creativiteit, vindingrijkheid en originaliteit, maken de film tot een meesterwerk. Zeker als je stilstaat bij het feit dat de film in 1926 werd voltooid. In 1999 ontdekte het Deutches Filminstitut Frankfurt nog een kopie van de film in Londen. Deze werd gerenoveerd tot de versie waar we vandaag de dag van kunnen genieten.

Input your search keywords and press Enter.