A Night At The Louvre: Leonardo da Vinci neemt je mee op een nachtelijke privétour door het grootste museum ter wereld: het Louvre in Parijs. En niet op een willekeurig moment, door een willekeurig deel van de collectie, maar door de uitzonderlijke retrospectieve overzichtstentoonstelling van de Italiaanse Renaissance grootmeester Leonardo da Vinci. Deze tentoonstelling was te zien in het najaar van 2019, ter nagedachtenis van de 500ste sterfdag van Da Vinci, die zijn laatste adem uitblies in de Franse Loirestreek. Een unieke selectie van meer dan 160 werken werden vanuit alle hoeken van de wereld ingevlogen en bijeengebracht die alleen het Louvre kon samenbrengen, gezien het Louvre elf van de vijftien schilderijen bezit die Da Vinci ooit maakte. Er is maar liefst tien jaar gewerkt aan deze tentoonstelling, en dit curatoriële vakmanschap is dan ook duidelijk voelbaar in ieder detail. Het is niet verrassend dat de tentoonstelling meer dan een miljoen bezoekers trok.

Regisseur Pierre-Hubert Martin vond deze gegevens terecht een document waard, waarop hij besloot Coraly Zahonero in te schakelen als verteller, ondersteund door de bevlogen conservatoren Vincent Delieuvin en Louis Frank, die de virtuele bezoeker begeleiden door de tentoonstelling. De liefde en bewondering spreekt uit hun verhalen en blikken. Da Vinci wordt met recht neergezet als zoveel meer dan een iconische kunstenaar. Hij was een ware wetenschapper en genie. Ze laten ons door zijn brein naar de wereld kijken; een uitzonderlijk verfrissende blik. Da Vinci beschouwde de schilderkunst als een absoluut concept en een goddelijke wetenschap die in staat is de wereld opnieuw te creëren. Dit is dan ook precies wat hij deed, alsook het tot leven brengen van zijn schilderijen. Door wetenschappelijke technieken, experimenten met nieuwe olieverf soorten en technieken als sfumato (de omtrekken in een schilderij wazig maken en laten vervloeien) bracht hij zijn werken tot leven. Honderden jaren later, weliswaar wat verouderd en gerimpeld door de craquelé, lijkt de iconische Mona Lisa nog steeds voorzichtig naar je te glimlachen.

Deze documentaire heeft dit uitzonderlijke gehalte van de tentoonstelling absoluut eer aan willen doen. Hoewel niets tegen de echte ervaring van deze meesterwerken in het echt te bewonderen op kan, komt deze toch aardig in de buurt. De documentaire biedt een unieke mogelijkheid om deze iconische schilderijen en tekeningen van dichtbij te bewonderen; iets dat tijdens een fysiek bezoek niet in die mate mogelijk was geweest.  De camera glijdt in slow-motion langs de enorm kwetsbare tekeningen en iconische schilderijen. In close-up worden details uitgelicht die je nog nooit eerder hebt gezien; in geen enkele tentoonstelling of kunstgeschiedenisboek.

Het enige minpunt dat valt op te merken is dat het kijken naar deze documentaire wel enig geduld en een zeer kunstminnend hart vereist, want op momenten voelt het tempo wel erg traag aan. Het frustreert me regelmatig dat ik mijn blik niet kan vasthouden, richtend op bepaalde zeer unieke en eerder ongeziene details, terwijl ik op andere momenten het liefste door zou willen spoelen en door zou willen lopen naar het volgende werk, waar ik misschien wél een uur had willen neerstrijken. 

In conclusie gaat er naar mijn mening niets boven een uniek, persoonlijk en interactief museumbezoek waarin je jouw eigen tempo, looproute, blik en tot je genomen informatie zelf kunt bepalen. Hoe ontspannend en verfrissend het ook moge zijn om zonder een zwerm toeristen en zonder ellenlange wachtrijen het Louvre te betreden; het is niet hetzelfde.  Bovendien bestaat er zoiets als een ‘aura’, het ‘hier en nu’ van een kunstwerk, dat alleen door middel van een fysieke en interactieve ervaring kan worden ervaren en gevoeld. Nu ben je als passieve kijker overgeleverd aan de blik van de regisseurs, de curatoren en hun artistieke keuzes, blik en selectieve informatie. Wellicht zou een interactieve virtuele tour hier een oplossing voor kunnen zijn, maar dan mist het weer het mystieke en meeslepende karakter van deze documentaire. Als een virtueel bezoek dan de enige mogelijkheid is om zo’n uitzonderlijke, eens-in-je-leven tentoonstelling bij te wonen wegens fysieke afstand, coronamaatregelen, uitverkochte tijdsloten, of wat voor reden dan ook: laat het dan zo verfijnd, fascinerend, educatief en prachtig mogen zijn als deze.