Nu aan het lezen:

White Dog

White Dog

 

“Of course it’s a white dog”, antwoordt Julie Sawyer (Kristy McNichol) licht verward wanneer haar witte Duitse herder op die manier wordt aangeduid. Maar de man bedoelt niet dat haar hond wit is, maar dat het beest is getraind om mensen met een donkere huidskleur aan te vallen. De term ‘white dog’ voert terug op de honden die tijdens de slavernij werden ingezet om ontsnappende slaven achterna te jagen en het is tevens de titel van Samuel Fuller’s film uit 1982, de meest controversiële die hij maakte.

Nadat de jonge actrice Julie de witte herder in de Hollywood Hills heeft aangereden en laten verzorgen, neemt ze hem in huis om te voorkomen dat hij in het asiel zal worden afgemaakt. Daarbij, zo wordt al snel bewezen, komt zo’n sterke en waakzame hond wel van pas als je in een tamelijk afgelegen huis woont. Maar nadat het beest eerst een gemeentewerker en later een collega van Julie aanvalt, begint het besef door te dringen dat ze niet zomaar een hond in huis genomen heeft. En dat het ook geen toeval is dat de twee slachtoffers Afro-Amerikaans waren. Julie komt terecht bij Noah’s Ark, een plek waar wilde dieren worden getraind voor Hollywoodfilms, geleid door Carruthers, een man die dikke sigaren rookt en injectiespuiten als dartpijlen naar een bordkartonnen R2-D2 gooit, de ‘vijand’ van zijn nobele vak. Hij ziet geen heil in het trainen van de hond. “If you don’t help him, they’re gonna kill him”, probeert Julie nog. “They should”, antwoordt hij.

White dog7

Maar zijn zakenpartner Keys (Paul Winfield) gaat de uitdaging wel aan. Voor hem, als Afro-Amerikaan, is het persoonlijk. White Dog draait om de vraag of en hoe racisme kan worden afgeleerd. Moet je de symptomen bestrijden of kun je de wortels ervan uitroeien? En waar liggen die wortels dan eigenlijk? De witte herder is als puppy systematisch mishandeld door iemand met een donkere huidskleur, zo legt Keys uit. Zijn ‘racisme’ is angst, omgeslagen in haat. Dat angst vaak de voedingsbodem is van haat en ook racisme, is evident. Maar waar de angst van de hond wel degelijk een bron heeft, hoe gemanipuleerd ook, daar is racisme bij de mens vaak op z’n minst ten dele gebaseerd op angst voor de onbekende ander. Keys tracht de hond ervan te overtuigen dat hij een donkere huid niet hoeft te vrezen. Door de hond te leren hem te vertrouwen. Maar waar de hond niet anders kan dan generaliseren, daar zou de racist Keys als de anomalie bestempelen. De uitzondering die de regel bevestigt.

Vanaf het eerste shot, waarin het witte licht van de autolampen de zwarte duisternis doorsnijden, zoekt Fuller in White Dog wanneer hij kan de tegenstelling op. Telkens opnieuw contrasteert hij zwart en wit. In het witte T-shirt dat Keys langzaam omhoog schuift, om de hond te confronteren met zijn donkere huidskleur en in een prachtig shot waarin een donkere hand wordt uitgestoken naar de witte kop van de hond. De hond zelf wordt een aantal keer treffend aangeduid als Jekyll en Hyde. En dan is er nog de olijke oude man die aan de deur van Julie verschijnt met zijn kleinkinderen en een doos chocolaatjes. Omdat hij zo dankbaar is dat ze voor zijn hond heeft gezorgd. “Did you train him?”, vraagt Julie. “I sure did”, antwoordt het opaatje glimlachend, “since he was just a puppy.”

White dog2

Samuel Fuller heeft zijn hele carrière geopereerd op de grens van de B-film en elementen daarvan zijn ook in White Dog terug te vinden. In de bloederige aanvalsscènes, de soms wel erg boute dialogen. Maar dan is daar altijd dat waanzinnige talent voor compositie en beweging, waarmee Fuller al zijn films tot grotere hoogte stuwde of het nu een wat cheesy western als Forty Guns was of de mistige oorlogsfilm The Steel Helmet.  Het duurde lang voordat Fuller White Dog überhaupt gemaakt kreeg en op het moment dat het eindelijk zo ver was, had de VS net de traumatische Atlanta murders achter de rug. In twee jaar tijd waren 28 Afro-Amerikanen vermoord in Atlanta, veelal kinderen. Geen distributeur waagde zich aan White Dog en een officiële release bleef uit tot 2008. Fuller vertrok gedesillusioneerd naar Frankrijk en zegde zijn regiecarrière zo goed als vaarwel.

Met White Dog maakte hij echter een van zijn beste en sowieso interessantste films. Vooral door het laatste deel, waarin de hond niet zomaar meer een white dog is, maar symbool voor racisme zelf. En dan wordt duidelijk wat er op het spel staat voor Keys. “That dog is the only weapon we have to remove at least part of it”, stelt hij en noemt zijn werk “the only way to stop sick people from breeding sick dogs.” Fascinerend is ook hoe graag we als kijker willen dat de hond kan worden genezen, ondanks alle gruwelen die we hem zien plegen. Als er een doorbraak lijkt te zijn voelen we dezelfde euforie als Julie. Maar in de hartverscheurende eindscène stelt Fuller ons voor een niet geheel definitieve, maar daardoor niet minder verontrustende conclusie: dat wanneer we eenmaal leren te haten, die haat niet meer verdwijnt. Hoogstens van richting verandert.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken