Nu aan het lezen:

Vijf films over de Eerste Wereldoorlog

Vijf films over de Eerste Wereldoorlog


Op 11 november denkt de wereld aan het einde van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel de oorlog je misschien weinig zegt (Nederland was neutraal) zijn er filmmakers die de verhalen van toen voor je hebben bewaard. Hier zijn vijf films waar je naar kan kijken over het grootste conflict dat de wereld tot dan toe teisterde.

In de aanloop naar 11 november schreef ik over waarom we met films oorlogen herdenken: ‘Ze worden gemaakt opdat we ze willen zien, omdat we in de periode waarin we veel aan oorlogen worden herinnerd beelden nodig hebben om ons geheugen op te frissen, om respect te hebben voor de moed van helden, begrip voor de lafheid van anderen en een algemeen begrijpen van de gruweldaden waartoe elk mens in staat is, als hij of zij maar ver genoeg voorbij zijn/haar grens wordt gedreven. Oorlog is menselijk, zo moeten al deze films ons vertellen. Oorlog gebeurt ons allemaal. Leer van hoe ze beginnen en leer van hoe ze eindigen. Kijk naar de mensen die het hebben meegemaakt, pak die met camera bij hun schouders en vraag jezelf af: is dit een mens?’

 

War Horse (Steven Spielberg, 2011)
Het duurt even voordat de film van meesterfilmer Spielberg het Engelse platteland verlaat en in oorlogsgebied terechtkomt, maar de beelden die dan tot je komen zijn even mooi als ze weerzinwekkend zijn; de loopgraven en de angst, de constante angst van alle mannen, Engels en Duits. De film volgt een paard tijdens de oorlog, een bijzonder perspectief, en hoewel Spielbergs film soms bijzonder zoet is in zijn niet-oorlogsbeelden, maakt dat de beelden van de loopgraven des te heftiger. Zodra de film het Europese vasteland bereikt, is iedereen slachtoffer, en maakt iedereen keuzes uit angst. Maar medemenselijkheid, zo leert War Horse ons, kan een oorlog overleven.

Paths of Glory (Steven Spielberg, 1957)
Wat gebeurt er in de oorlog met de manschappen die hun opdrachten weigeren uit te voeren? De krijgsraad, zo laat Kubrick ons zien, is in dat soort gevallen in een oorlog nietsontziend. Kirk Douglas is waanzinnig als de commandant die het voor zijn manschappen blijft opnemen. Regels, zo lijkt hij net als wij te begrijpen, horen niet thuis in een strijd van waanzin.

Un long dimanche de fiançailles (Jean-Pierre Jeunet, 2004)
Kun je een oorlog ooit vergeten, of de geliefden die je erin bent verloren? Jeunet toont dat elke soldaat een verhaal heeft, geliefden en een geschiedenis. Ook toont hij in een moment de allesomvattende horror van de Spaanse griep, die een derde van de Europeanen zou vellen. Liefde overwint, is Jeunets pleidooi, maar wat meer bijblijft van deze film is het sterke contrast in de kleuren. Het Franse platteland is oranje, alsof de zon er altijd net ondergaat, terwijl de oorlogsscenes in een misselijkmakend groen is geschoten.

Legends of the Fall (Edward Zwick, 1994)
De soldaten die een oorlog overleven, lukt het niet de strijd ooit af te schudden, zo betoogt Zwick met Legends of the Fall, waarin we drie broers volgen die vanuit Amerika naar Europa gaan om tegen de Duitsers te vechten. De overlevenden hebben hun ziel achtergelaten op het strijdveld en geen geluk, liefde of geld kan hun verlossing bieden.

Wonder Woman (Patty Jenkins, 2017)
Interessant is waar Wonder Woman nou uiteindelijk om gaat: de heldenmoed die nodig is in een oorlog? De rol van vrouwen in de grote momenten van de geschiedenis? Volgens mij gaat deze film over dat oorlogen geen overwinnaars kent. We weten wat er gebeurd met de slachtoffers, met de mannen die weigerden, de geliefden die thuis achterblijven en de soldaten die de oorlog overleven. Tussen al dit geweld staat Wonder Woman (Gal Gadot) als een pleidooi voor naiviteit, voor hopeloosheid, voor vergeefsheid.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken