Nu aan het lezen:

Us

Us


Meer nog dan Jordan Peeles debuut Get Out, is Us zo’n film waar je zo min mogelijk van moet weten voordat je hem kijkt (als je de trailer nog niet gezien hebt: vermijden!). Zo spoilervrij als kan: in de angstaanjagende proloog zien we de kleine Adelaide (Madison Curry) verdwalen in een spiegelpaleis. Een variatie op het soort scène dat Peele ooit parodieerde in de sketchshow Key & Peele, maar dan effectiever. Wat er precies gebeurt, komen we nog niet te weten: eerst springen we dertig jaar vooruit. Het gaat goed met Adelaide (Lupita Nyong’o), financieel in elk geval, zo te zien aan haar vakantiehuis in Santa Cruz, waar ze met haar man Gabe (Winston Duke) en kinderen (Shahadi Wright Joseph en Evan Alex) intrek neemt. ’s Avonds verschijnen opeens vier vreemde figuren voor het huis. Dubbelgangers van het gezin, erop uit om ze te vermoorden.

Dat is een ijzersterk eerste halfuur, waarin Peele zich als regisseur van zijn sterkste kant laat zien. In gedegen tempo laat hij ons kennis maken met de personages en introduceert hij een aantal mysterieuze elementen, bijzaken die als vragen door het hoofd blijven spoken (wie is die man met dat bordje waar Jeremiah 11:11 op staat?). Dan een bloedspannende inbraakscène, waarin het gezin zich verdedigt tegen de binnendringers, maar er ook op de meest intense momenten nog ruimte is voor Peeles karakteristieke humor (een sleutel onder de mat? ‘What kind of white shit is that?’, roept Gabe). Horrorkomedie is een berucht moeilijk genre. Net als in Get Out slaagt Peele erin humor en horror niet alleen af te wisselen, maar te combineren: de grappen creëren geen afstand, ze maken de situatie juist geloofwaardiger.

En geloofwaardigheid, nou ja, daar gaat Us kijkers aan kwijtraken. Een aantal onthullingen in de tweede helft zullen koren op de molen zijn van de plotgatenzoekers. ‘Ja maar hoe dan?’ Gezeur, natuurlijk, zeker bij een metaforische film als deze. Net als in Get Out laat Peele een personage richting het einde in een monoloog uitleggen hoe de vork in de steel zit, en ook Us laat zich lezen als allegorie, hoewel het hier allemaal iets minder duidelijk is; een statement over racisme hóef je niet eens te zien. Maar dat Us ook voor United States staat, is helder, en de film vraagt ons stil te staan bij de geschiedenis van dat land. Op wier ruggen is het gebouwd? Wie sluiten de ogen voor het (persoonlijke en politieke) verleden?

Ook in esthetisch opzicht is Peele een unieke regisseur binnen zijn genre. Met cameraman Mike Gioulakis (It Follows) creëert hij een wereld vol warme, diepe kleuren, die meer doet denken aan een familiedrama dan aan een horrorfilm. Nou ja, Us is natuurlijk beide. Peele doet er goed aan stilistisch dichterbij de traditioneel ‘realistische’ genres te blijven. Hij plaatst zijn verhaal in een omgeving die vertrouwd voelt. Het enige gebied waarop hij wat zou kunnen opsteken van zijn traditionelere genrecollega’s (ik noem een James Wan) is geweld; actiescènes liggen Peele niet zo en bijna alle gruwelijke momenten missen impact door rommelig camera- en montagewerk.

Maar los daarvan bewijst Peele dat Get Out geen toevalstreffer was: Us is niet zo goed als dat meesterwerk, maar toont een regisseur met lef, die het in zich heeft een horrorauteur van het formaat Carpenter en Cronenberg te worden. Als dat klinkt als een groot statement, heb ik er nog één: Lupita Nyong’o levert met haar angstaanjagende dubbelrol een van de Grote Rollen van het genre. Ik zet haar in het rijtje bij Burstyn (The Exorcist) en Farrow (Rosemary’s Baby), maar ook bij Karloff (Frankenstein) en Perkins (Psycho).

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken