Nu aan het lezen:

The Romanoffs

The Romanoffs

The Romanoffs is de eerste serie van Matthew Weiner sinds zijn succesvolle Mad Men, maar ook sinds een beschuldiging aan zijn adres van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De serie lijkt deels bedoeld als antwoord.

Ik ben van mening dat het mogelijk is kunst en kunstenaar te scheiden: dat slechte mensen goede dingen kunnen maken, en dat iedereen zelf mag bepalen hoe ze omgaan met het product. Maar soms kun je er bij een kunstwerk niet omheen om ook de maker in ogenschouw te nemen, bijvoorbeeld als het werk direct verband houdt met de beschuldigingen of misdaad (als de misdaad op de set gebeurde, zoals bijvoorbeeld bij Twilight Zone: The Movie en Clownhouse), of als het werk een directe reactie lijkt te zijn op het commentaar op de kunstenaar. Het laatste is het geval bij The Romanoffs, een serie die direct en indirect verbanden legt met de #metoo-beweging en de beschuldigingen aan het adres van regisseur/schrijver/producent Matthew Weiner, die elke aflevering regisseerde, en voormalig producent Harvey Weinstein (die opstapte kort voordat het productieproces van start ging).

Scenarist Kater Gordon won een Emmy voor Mad Men in 2009, maar werd kort na het maken van het derde seizoen ontslagen. Eind 2017 vertelde ze aan The Information dat Weiner seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoonde. Omdat hij haar baas was durfde ze hier in eerste instantie niet over te praten, maar toen er meerdere Me Too-verhalen loskwamen over de industrie in Hollywood kwam ze naar buiten met haar verhaal. Niet lang daarna vertelde ook Mad Men-producent Marti Noxon dat Weiner misbruik maakte van zijn machtige positie. De werkomgeving was volgens Noxon behoorlijk giftig, en Weiner was volgens een niet nader genoemde collega een ‘emotionele terrorist’. In aflevering drie van The Romanoffs, House of Special Purpose, zien we een regisseur (Isabelle Huppert) die een actrice (Christina Hendricks) emotioneel mishandelt, met ernstige gevolgen, omdat de regisseur gelooft dat kunst en authenticiteit voor alles gaan. Het is niet de enige keer dat er duidelijke parallellen te ontwaren zijn tussen de beschuldigingen richting Weiner en The Romanoffs.

Waar House of Special Purpose nog gelezen kan worden als een omfloerste mea culpa, waarin een kunstenaar worstelt met de gevolgen van zijn/haar acties, daar is Bright and High Circle een overduidelijk weerwoord tegen de beschuldigingen, waarin een personage letterlijk zegt dat het ergste wat je kunt doen iemand vals beschuldigen is. De aflevering gaat over een vrouw die erachter komt dat de pianoleraar van haar kinderen beschuldigd wordt van ‘misconduct’, zonder de toedracht precies te weten. Weiner blijft hier onderstrepen dat deze man het voordeel van de twijfel gegund moet worden en maakt daarin een aantal rare sprongen in de logica. Het is zonder meer de slechtste aflevering van de serie, niet alleen omdat de defensieve houding nogal toondoof is, maar ook omdat de karakterschets weinig om het lijf heeft.

Elke aflevering is een op zichzelf staand verhaal, met hier en daar een verwijzing naar een andere aflevering. Denk Krzysztof Kieślowśki’s Trois Couleurs-trilogie, maar dan als achtdelige televisieserie. Wat alle afleveringen gemeen hebben is dat een van de hoofdpersonages gelooft dat hij of zij afstamt van de Romanov-dynastie. In elk van de afleveringen worden deze personages ook geconfronteerd met hun eigen privilege: dit is een serie over rijke, witte mensen, die geloven dat ze door hun adellijke bloed meer rechten hebben dan anderen, en hard met hun neus op de feiten worden gedrukt. Dat hun vermeende voorouders in een afgesloten kamer afgeslacht zijn, inclusief vrouwen en kinderen, weegt als een vloek op de nakomelingen, die elk beseffen dat hun rijkdom en geluk fragiel is. Dat geen van de Romanoffs echt sympathiek zijn, maakt niet voor elke aflevering uit: op zijn best kun je bij The Romanoffs zwelgen in een zwartgallige satire op het hebben en houwen van de bourgeoisie.

Er zit een adellijke overdaad in plot, kostuums, setting en uitwerking. Er is op vier verschillende continenten is gefilmd en een blik topacteurs opengetrokken, waaronder Aaron Eckhart, Amanda Peet, Jack Huston, Diane Lane en Kathryn Hahn. Kosten nog moeite lijken gespaard en de weelde spat van het doek af, vaak op heerlijk groteske wijze, in settings als een hallucinante cruise voor Romanov-afstammelingen, een surrealistische filmset in Praag of een protserig rococo-appartement in Parijs. Moeilijker wordt het als je beseft dat bijna al deze geprivilegieerde personages immoreel gedrag vertonen op basis van hun vermeende status, en wij als kijker soms geacht worden hun gedrag te vergoelijken. Natuurlijk levert de serie snedig commentaar op de gewelddadige tendensen van Michael Romanoff (Corey Stoll) in de aflevering The Royal We, en is Jacqueline Gerard (Isabelle Hupert) de schurk van House of Purpose, maar het racisme en emotioneel grensoverschrijdende gedrag van Anushka (Marthe Keller) in The Violet Hour, en de beschuldigingen aan het adres van David Patton (Andrew Rannels) in Bright and High Circle worden goedgepraat. De weinige personages die niet wit, rijk, hetero en cisgender zijn, worden vaak slechts als plotmotief gebruikt, zoals de jonge moslima Hajar (Inès Melab) in The Violet Hour, die er slechts is om lijdzaam de vernederingen van haar bazin te ondergaan. Of de jonge transman Alan (Adrianna Bean) in Bright and High Circle, die alleen dient als metafoor voor het gevaar van valse beschuldigingen. De enige keren dat een minderheid echt centraal staat, zijn tevens afleveringen waar deze minderheden een problematische rol toebedeeld krijgen: Bright and High Circle en The One That Holds Everything, waarin respectievelijk een homoseksuele man beschuldigd wordt van ‘misconduct’ met tieners, en [SPOILERS] een transvrouw een femme fatale blijkt wiens identiteit dienst doet als vermomming zodat ze weg kan komen met moord. Want het giftige cliché dat transvrouwen mannen in de val lokken is nog niet vaak genoeg vertoond op het witte doek.

The Romanoffs is een serie over de privileges van de bourgeoisie, gemaakt door een man met privilege. Dat de personages allemaal in een neerwaartse spiraal terechtkomen, uit angst dat hun positie in deze wereld eindig is, zoals die van hun voorouders, lijkt ook enigszins persoonlijk, en dat maakt The Romanoffs vaak erg interessant naar te kijken. Soms omdat je het gevoel hebt een pure artistieke visie op het doek te zien die diep uit de ziel komt, soms omdat je het gevoel hebt naar een publieke zenuwinzinking te kijken. Toch had ik liever een serie gezien over wit, mannelijk, heteroseksueel, cisgender privilege van iemand die er buiten staat, en dus met een nieuwe blik komt. Maar dat stemmen als die van Kater Gordon gesmoord zijn, terwijl Weiner na een #metoo-schandaal nog steeds een serie met een budget van zeventig miljoen kan maken, zegt eigenlijk alles over privilege wat de serie niet altijd even erudiet probeert te zeggen. Hopelijk veranderen er dingen achter de schermen en is The Romanoffs een van de laatste grillen van een systeem dat mannen als Harvey Weinstein en Matthew Weiner de hand boven het hoofd houdt.

The Romanoffs biedt geen eenduidige visie van Weiner, die duidelijk in conflict ligt met zichzelf. Er is geen rode lijn te trekken in het morele kompas van de serie, en ook de subtekst gaat alle kanten op. Zelfs een sluitend oordeel vellen over de kwaliteit is niet echt mogelijk, want veel van de miskleunen van The Romanoffs zijn op zijn minst memorabel, en sommige afleveringen (zoals End of the Line) zijn erg goed. Het enige dat echt duidelijk is na het kijken, is dat Weiner doodsbang is voor de komende revolutie.

 

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken