Nu aan het lezen:

The Assassin

The Assassin

 

The Assassin (2016)
Regie: Hou Hsiao-hsien
Cast: Shu Qi, Chang Chen, Satoshi Tsumabuki
Genre: Drama/actie
Speelduur: 120 min
Oordeel: ★★★★★

In 1969 verlegde Sergei Parajanov de grenzen van film met The Color of Pomegranates drastisch en blijvend. Hoewel de film door de Sovjetcensuur pas een decennium later voor een groot publiek beschikbaar werd, was deze van grote invloed op filmmakers als Michelangelo Antonioni, Andrei Tarkovsky, Jean-Luc Godard en Peter Greenaway. The Color of Pomegranates is dan ook een tamelijk unieke film, omdat Parajanov ervoor kiest het levensverhaal van de achttiende-eeuwse Armeense dichter en troubadour Sayat-Nova te vertellen door middel van het visualiseren van diens poëzie. Dit leidt tot een tamelijk abstracte, maar zeer nauwkeurig gemaakte film, die net zo zeer een narratief is van een mensenleven, als een recreatie van de hoge kunst van het achttiende-eeuwse Armenië. Dit strekt verder dan alleen de poëzie en de liederen van Sayat-Nova; ook de schilderkunst, klederdracht, dans, decoratieve kunst en architectuur van die tijd krijgen een prominente plek.

Net als Parajanov liet Hou Hsiao-Hsien zich voor The Assassin door een literaire traditie uit zijn eigen cultuur inspireren. In zijn geval de zeer oude Chinese wuxia-traditie, om specifiek te zijn het verhaal Nie Yin Niang (ook de Chinese titel van de film) van de negende-eeuwse schrijver Pei Xing. Nie Yinniang (Qi Shu) is een jonge vrouw die door een mysterieuze non is getraind in de vechtkunst, en in opdracht van haar moordaanslagen pleegt. De non brengt haar naar haar familie in het koninkrijk Weibo terug, maar ze krijgt daarbij de opdracht mee Tian Ji’an (Chen Chang), de koning van Weibo die door zijn toenemende macht op gespannen voet staat met de keizer van China, te doden.

the_assassin_51000077_st_2_s-high

Nie Yinniang vindt zich middenin een kluwen van uitgebreide familierelaties en de bijbehorende intriges terug. Vrijwel iedereen in het verhaal is directe of aangetrouwde familie, met als hoogtepunt het neef/nicht/ex-verloofden/zelfde moeder-complex dat rond de hoofdpersonen wordt opgeworpen. Nie Yinniang blijkt zelf voorbestemd te zijn geweest voor de troon van Weibo, maar is ten faveure van een strategisch huwelijk tussen Tian Ji’an en de dochter van een vazal ter zijde geschoven door haar ouders.

Is ze teruggebracht om een wraakplan af te ronden of spelen er andere belangen? Hou neemt de kijker nauwelijks bij de hand in diens pogingen het plot te ontwarren. Een typische scène opent met een lang shot waarin de camera langzaam beweegt, bijvoorbeeld rond een dansende groep vrouwen of richting een zittende figuur. Dan geeft Hou een deel van het plot pas prijs, door middel van tekst in vorm uiteenlopend van een korte mededeling tot een lange monoloog, maar in ieder geval wordt ieder plotelement slechts één keer benoemd. De regel van drie (herhalingen), die zo gebruikelijk is in de filmwereld, is niet aan Hou besteed. Het is tekenend voor zijn insteek: het scheppende beeld is, net als bij Parajanov, een doel op zich naast het vertellen van een verhaal. Het beeld wordt gebruikt om de cultuur van de periode van de Tang-dynastie (618-907) in zijn volle glorie te herscheppen.

Op minutieuze wijze worden de paleizen en de hofcultuur tot leven gebracht. Vrijwel alle binnenscènes spelen zich af in rijkelijk gedecoreerde ruimtes of bevatten een opvallende cultuurdrager. Hiermee bedoel ik een object of handeling die nu uit het dagelijks leven is verdwenen, maar een belangrijke plek innam in de cultuur van de Tang-dynastie. Voorbeelden zijn de traditionele citer, een jaden gebroken ring, een gouden spiegel, een groepsdans en een badritueel. Elementen die – niet toevallig – voor een groot deel ook te zien zijn in de film van Parajanov. Hou lijkt zelfs expliciet te verwijzen naar The Color of Pomegranates: in veel scènes zijn granaatappels terug te zien.

the_assassin_51000077_st_10_s-high

De filmtaal van The Color of Pomegranates wordt door Hou op veelbelovende wijze uitgebouwd en deels verzoend met de eisen van het grote publiek door de toevoeging van een plot. Wat dit plot meer dan al het andere voortdrijft is het interne conflict van Nie Yinniang. Grijpt ze met geweld in bij de cultuur die haar heeft voortgebracht en vervolgens verraden, met alle onvoorspelbare gevolgen van dien? Of verzoent ze zich met het verleden zodat ze vrij is om een eigen toekomst te kiezen?

Het hartverwarmende einde, geschoten in een typisch lang shot dat alle ruimte biedt om de betekenis van hetgeen getoond wordt op je in te laten werken, maakt van The Assassin een film om lang van te houden.

The Assassin draait nu in de Nederlandse bioscoop.

Bouke van Eck is kenner, liefhebber en schrijver. Volg hem op zijn twitter

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken