Nu aan het lezen:

The ancient woods

The ancient woods

Ruim een decennium werkte Mindaugas Survila aan zijn natuurfilm The ancient woods. Hij filmde in een van de laatste ongerepte oerbossen van Litouwen, waar de mens zo ongekend is dat de herten nog niet weten dat ze zich er voor uit de voeten moeten maken. De vraag is hoe lang dat zo zal blijven. Het is een vraag die Survila niet expliciet stelt, maar die wel op de achtergrond sluimert. Wie het woord ‘ongerept’ opzoekt in het woordenboek krijgt als synoniemen ‘onaangeraakt’ en ‘onaangeroerd’, maar daar moet eigenlijk een actor aan worden toegevoegd: de mens.

Survila laat de mens zoveel mogelijk buiten zijn film, laat een leefwereld zien waar de mens nog geen stempel op heeft gedrukt. Waar elk leven zijn of haar plek heeft, van de kleinste insecten tot de grootste zoogdieren, van de vogels in de lucht tot de vissen in de troebele beken. Maar vooral laat Survila die eeuwige vertelstem, die in natuurfilms alles wat we zien duidt (niet zelden op ietwat antropomorfische wijze), zwijgen.

En zonder die stem mag je zelf op zoek naar betekenis. Naar de reden dat een kraai in de staartveren van een arend pikt bijvoorbeeld. Wil hij die veren gebruiken voor een nest? Zit er iets lekkers tussen? Of probeert hij die arend gewoon zodanig te irriteren dat die zijn prooi laat voor wat het is en de vleugels neemt? Of je laat al die gedachten en vragen varen en geeft je gewoon over aan het kijken. En het luisteren. Want het geluidsontwerp is fenomenaal. Het kraken van de bomen in de bittere kou, het zachte zoemen van vuurvliegjes, de hoefstappen van een eland; het klinkt of je middenin die oeroude bossen staat.

Survila maakt het kleine groot door de camera te laten rusten op details: smeltende ijskristallen in de ochtendzon, insecten die ontwaken en de slaap uit hun pootjes strekken. Of misschien is dat wel helemaal niet wat ze doen, maar het is fascinerend om te zien. Een van de meest indrukwekkende scènes is een gevecht tussen twee mannelijke korhoenders. Ze spiegelen elkaars bewegingen, afwachtend. Halen vervolgens uit met ferme klappen van hun vleugels. De hen waar ze om vechten kijkt van een afstandje toe, scharrelt lichtelijk verveeld rond. Maar nu ben ik dus zelf op ietwat antropomorfische wijze aan het duiden. Ga vooral zelf kijken.

Uiteraard bepaalt Survila wat we zien, maar door de tijd die hij ons gunt, gaat de aandacht voorbij de eerste indruk van dat tafereel. Naar de bijna tastbaar wordende structuur van wat we zien bijvoorbeeld. Het maakt de beelden soms bijna abstract. Een nest uilskuikens in een holle boom wordt een massa dons waar hier en daar gele snaveltjes uitsteken. In een ander shot kleurt de schemering het bos turquoise en verwacht je elk moment de verschijning van een centaur of ander fabeldier. Maar deze bossen zijn niet door mensen bedacht.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken