Nu aan het lezen:

Spotlight

Spotlight

 

Boston kent twee heiligdommen: honkbal en de Katholieke Kerk. De scepsis is dan ook niet gering op de werkvloer van de Boston Globe wanneer de nieuwe hoofdredacteur een jood blijkt die niet van honkbal houdt. Praktisch op zijn eerste dag verklaart Marty Baron (Liev Schreiber) dat hij de openbaarmaking van geheime documenten over misbruik binnen de Katholieke Kerk wil afdwingen bij de rechter. Of hij wel beseft dat het lezerspubliek van de Boston Globe voor 53% katholiek is, vraagt iemand.

Het project wordt neergelegd bij Spotlight, het team binnen de Boston Globe dat zich op onderzoeksjournalistiek richt. Het is journalistiek van de lange adem, waarbij het team vaak maanden aan een onderwerp werkt en pas publiceert als de onderste steen boven is. Ze zijn idealistisch, willen dat hun werk daadwerkelijk een impact heeft en stellen dat boven de vluchtige bevrediging van een scoop. Mark Ruffalo, Rachel McAdams en Brian d’Arcy James spelen de journalisten binnen het team dat wordt geleid door Walter ‘Robby’ Robinson (Michael Keaton).

Onderzoeksjournalistiek zit in de verdrukking. De film hint daar slechts naar, in werkelijk werd in de tien jaar die Baron aan het roer stond veertig procent van het personeel ontslagen – al is het volgens Robinson aan Baron te danken dat dat percentage niet nog hoger lag. Spotlight toont hoe belangrijk het is dat er journalistiek is die zich onttrekt aan de waan van de dag en de druk om zo snel mogelijk te publiceren. Daaraan herinnert ook de aanwezigheid van Ben Bradlee jr., zoon van de legendarische Ben Bradlee die als hoofdredacteur van de Washington Post betrokken was bij het aan het licht brengen van het Watergate-schandaal.

Spotlight doet dan ook denken aan All the President’s Men uit 1976. Net als in die film zijn de journalisten geen helden. Een doofpot suggereert dat je er alleen een deksel hoeft af te halen, maar in werkelijkheid is het eerder een ui die laag voor laag moet worden afgepeld. Daarbij stuit de krant constant op onwilligheid. Van de Kerk uiteraard, maar ook van de sceptische advocaat Mitchell Garabedian (Stanley Tucci) die slachtoffers bijstaat en van die slachtoffers zelf, die of niet willen praten, of cynisch zijn geworden omdat ze eerder niet gehoord werden. Want al in de jaren negentig kwamen er verhalen aan het oppervlak, maar niemand luisterde, ook de pers niet. En de Kerk schikte alles binnenskamers. Niks geen open deuren.

spotlight_43009575_st_4_s-high

De paar verhalen van slachtoffers – zelf noemen ze zich ‘overlevers’ – die we horen in de film worden nooit met te veel sentiment gebracht. Het patroon is al snel duidelijk: kinderen uit gebroken en arme gezinnen, voor wie de Kerk een toevluchtsoord was en de priester God zelf. En zoals een van hen stelt: “How do you say no to God?” Schaamte bracht hen tot zwijgen. Na het misbruik volgde de drank, de heroïne en in sommige gevallen een sprong van een brug. Maar het team beseft al snel dat het systeem moet worden aangepakt. Het systeem dat met z’n strikte celibaat een verwrongen klimaat schept en bij signalen van misbruik de priesters niet uit het ambt zette, maar overplaatste na korte onderbrekingen die de boeken ingingen onder eufemistische termen als ‘ziekteverlof’.

Dat regisseur Tom McCarthy de film eindigt bij in feite het einde van het begin is symbolisch. De ban is inmiddels in veel landen gebroken en het Vaticaan beloofde schoorvoetend beterschap. Maar veranderingen binnen de Katholieke Kerk hebben de neiging meer tijd te vergen dan een gemiddelde Entmoet. Zoals Garabedian opmerkt: “The Church thinks in centuries.” Spotlight is geen revolutionaire film die de conventies van cinema breekt of zelfs maar opzoekt. En het is ook geen film die diep duikt in de onderliggende psychologie zoals Pablo Larraín deed in zijn meesterlijke El Club. Wat Spotlight wel is, is een met zorg gemaakte film die een belangrijk verhaal vertelt en dat verhaal centraal stelt.

Spotlight draait vanaf 28 januari in Nederland in de bioscoop

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken