Nu aan het lezen:

Review: Le mépris

Review: Le mépris

 

Le mépris is binnenkort opnieuw in de bioscoop te bewonderen. De aanleiding? De nieuwe film Le Redoutable, die over regisseur Jean-Luc Godard gaat. Het is een prachtig gefilmd relaas van het ambigue einde van een relatie, dat extra resonantie krijgt in deze tijd.

Het EYE zit achter het initiatief om deze film en Vivre sa vie weer uit te brengen. Drie andere films van Godard, 2 ou 3 choses que je sais d’elle, Masculin feminin en La chinoise draaien alleen in het EYE zelf. Hun website vat het plot van de film aldus samen:

Godard volgt elk pijnlijk detail van een tragische liefde in ontbinding tussen een filmscenarist (Michel Piccoli) en zijn vrouw (Brigitte Bardot), die steeds meer minachting voor hem is gaan voelen. Als Piccoli bezig is de Odyssee te herschrijven voor een in Cinecittà opgenomen verfilming door Fritz Lang (gespeeld door Fritz Lang), valt Bardot voor de proleterige producent Jack Palance.

Het is interessant hoe in deze synopsis Paul (het personage van Piccoli) wordt neergezet als slachtoffer, en Camille (het personage van Bardot) als grillige, trouweloze slet. Toch is de film ook heel anders te lezen, waarbij een stuk meer verantwoordelijkheid voor het einde van de relatie op de schouders van Paul rust.

Het cruciale moment wordt door JLG duidelijk uitgelicht. Jerry (de producent gespeeld door Jack Palance) nodigt Paul en Camille uit voor een drankje bij hem thuis. Maar in zijn hippe sportauto past maar één passagier. Ondanks protest van Camille dringt Paul er op aan dat zij wel mee kan rijden met Jerry. Hij pakt wel een taxi, stelt hij haar gerust. Ga maar. Bij die concessie aan een machtigere man begint haar misprijzen.

Eigenlijk zou je Le mépris een film kunnen noemen over de pruillip van Brigitte Bardot. Ze zegt niets tegen Paul over haar teleurstelling, over waarom ze boos is. Ze pruilt alleen. Soms met een zwarte pruik op. Op een rode bank. In bad. Met een rode handdoek om zich heen geslagen. Later in een gele badjas – de primaire kleuren spatten in deze film van het scherm, met dank ook aan legendarische cameraman Raoul Coutard. Paul probeert haar steeds wanhopiger uit te horen, en drijft haar op die manier alleen nog maar verder van zich weg.

In Le mépris is seksisme alom. Jerry weet dat Paul geld nodig heeft. Waarom? “Omdat je een prachtige vrouw hebt”. Paul zelf flirt met vertaalster Francesca, inclusief een klap op haar billen – waarmee een vrouw die vloeiend vier talen spreekt en duidelijk ook nog wat te zeggen heeft gereduceerd wordt tot een object. De klappen die hij Camille geeft in haar gezicht zijn een stuk harder. Ze tonen eigenlijk alleen de machteloosheid van Paul.

Maar is Le mépris ook een seksistische film? Na de beroemde gesproken credits volgt een lange scène waarin Camille volledig naakt is. Ze vraagt Paul om zijn mening over alle onderdelen van haar lichaam. Ook later is ze keer op keer ontkleed, worden haar billen liefdevol in beeld gebracht. Maar JLG lijkt zich in die scènes maar al te bewust van de male gaze (zoals Laura Mulvey het later noemde).

Daar komt bij dat Le mépris niet alleen een film is over de pruillip van Bardot: het is ook een film over films. Fritz Lang loopt er nota bene in rond, als zichzelf. De hoofdpersonen flaneren door Cinecittà, afgebladderde posters van klassiekers zijn te zien op de achtergrond. Door die credits, waarin we precies zien hoe de camera beweegt, ben je je de hele film daarna bewuster van de camera dan je anders misschien zou zijn.

Net als Camille wordt de film heen en weer getrokken tussen kunst (Paul) en commercie (Jerry). De boodschap is duidelijk: als je ook maar een beetje toegeeft aan de commercie raak je je hele film eraan kwijt. Die naaktscène, aan het begin, overigens? Een compromis voor producenten Carlo Ponti en Joseph E. Levine, die de film anders niet spannend genoeg vonden.

Le redoutable speelt zich af vier-vijf jaar ná het filmen van Le mépris. Toen distantieerde Godard zich van zijn meer conventionele films, wilde hij zijn films vooral inzetten voor zijn politieke idealen. In le mépris wordt de strijd tussen commercie en kunst Camille funest. Maar juist Le mépris toont, met al z’n twijfels, dat uit die strijd tussen commerciële motieven en koppige kunstzinnigheid hele mooie dingen voort kunnen komen.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken