Nu aan het lezen:

Review: Las hijas de Abril

Review: Las hijas de Abril


Het is een shot dat vaak terugkomt in de films van de Mexicaanse scenarist en regisseur Michel Franco: de camera volgt iemand die iemand volgt. Die shots zeggen veel over het werk van Franco. We komen nooit echt dichtbij zijn personages en zelfs wanneer we ze naderen, blijven de ogen – de spiegels van de ziel – aan ons zicht onttrokken. In alles benadrukken die shots dat we nooit kunnen weten wat er in iemands hoofd omgaat. 

Dat er veel in die hoofden omgaat staat wel vast, want het zijn heftige situaties waarin Franco zijn personages poneert. Después de Lucia toonde de verschrikkelijke gevolgen wanneer een tienermeisje slachtoffer wordt van een sekstape, en in zijn Engelstalige debuut Chronic speelde Tim Roth een palliatieve zorgverlener die worstelde met demonen uit zijn eigen verleden. De plots in zijn films zouden niet zelden misstaan in het soort tranentrekkers waar RTL 4 lang zijn woensdagavonden mee vulde, maar Franco’s stijl is daar radicaal aan tegengesteld. Zijn films zijn emotioneel afstandelijk (wat maakt dat hij vaak vergeleken wordt met Michael Haneke) en blijven ook ver van de motieven van zijn personages.

Aan expositie doet Franco ook nauwelijks. We vallen de levens van zijn personages binnen en puzzelen in de eerste scènes zelf bijeen wie ze zijn, wat hun relatie is. In Las hijas de Abril is dat het leven van de zussen Valeria en Clara. Terwijl de laatste eieren staat te bakken in de keuken, horen we gekreun komen uit een aangrenzende slaapkamer. Even later stapt Valeria naakt de keuken in en bijt in een appel. Het tekent de verhoudingen. Valeria (Valeria Becerril) is de zelfzekere van de twee. Comfortabel in haar lichaam en haar seksualiteit. Clara (Joanna Larequi) is de onzekere. De dochter waartegen de moeder bemoedigend zal zeggen: ‘Je ziet er goed uit.’

Maar de moeder is op dat moment nog niet in beeld en als het aan Valeria ligt, blijft dat zo. Ze is zwanger van haar vriend Mateo en wil niet dat haar moeder dat weet. Waarom? Dat maakt de film niet duidelijk. Net zo min als waarom Clara toch hun moeder belt. Is het omdat ze zich oprecht zorgen maakt over haar zus? Is het omdat ze jaloers is? Omdat ze misschien zelfs weet dat de komst van hun moeder slecht kan uitpakken voor Valeria? Speelt die appel, symbool van zondigheid, daarin nog mee?

De verhouding tussen de twee zussen herinnerde me aan Catherine Breillats À ma soeur, waarin een tienermeisje haar eerste seksuele ervaring heeft terwijl haar impopulaire zusje op dezelfde kamer slaapt. In uiterlijk en onderlinge relatie zouden Clara en Valeria zo een iets oudere versie van die twee zusjes kunnen zijn. Misschien is het een bewuste verwijzing van Franco, misschien toeval, maar in elk geval zette het me op een dwaalspoor. Want het is niet de verhouding tussen de twee zussen die centraal staat in Las hijas de Abril en met de komst van moeder April verdwijnt Clara zelfs steeds verder naar de achtergrond.

April wordt gespeeld door Emma Suárez, die ook te zien was in Pedro Almodóvars recentste film Julieta. Het contrast kan nauwelijks groter zijn. Tegenover de felle kleuren en warme close-ups van Almodóvar staat de bijna klinische en afstandelijke camera van Franco. En tegenover de intense emoties die Suárez in Julieta toonde, staat haar ingehouden spel in deze film.

Aanvankelijk lijkt April de behulpzaamheid en zorgzaamheid zelve, maar langzaam en steeds nadrukkelijker kaapt ze de moederrol van haar dochter weg. Wat uiteindelijk zo ver gaat dat ze Valeria buitenspel zet en haar positie inneemt. Naar wat haar beweegt tot deze drastische stappen blijft het gissen. Misschien dat het moederschap van haar dochter haar eraan herinnert dat voor haar dat station nu gepasseerd is. Misschien kan ze niet accepteren dat haar kinderen geen bemoedering meer nodig hebben, maar nu zelf bemoederen.

Dat gissen naar motieven is het hele punt van de film, van het hele oeuvre van Franco zelfs. We weten nooit echt wat er in anderen omgaat, hoe dicht we ook bij ze staan. We weten vaak zelf niet eens zeker waarom we doen wat we doen. Maar de terughoudendheid van Franco is er ook een die tergt. Als je zo weinig aanknopingspunten krijgt, kan het er ook toe leiden dat je als toeschouwer afhaakt. Franco bouwt zijn films altijd op naar vrij schokkende momenten en als zijn films werken, is de impact daarvan groot, juist door die afstandelijkheid die daarvoor in acht wordt genomen. Maar werkt het niet, dan dreigt onverschilligheid. Welke kant het kwartje opvalt, is iets wat voor elke toeschouwer zal verschillen, want het werk van Franco is consistent. Ik beschouw Las hijas de Abril kwalitatief zeker als gelijkwaardig aan Chronic, maar waar die laatste film mij raakte, bleef hier de impact voor mij enigszins uit.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken