Nu aan het lezen:

Netflix: het collectieve geweten van de filmindustrie?

Netflix: het collectieve geweten van de filmindustrie?

 

De roep was er al een poosje, de behoefte al veel langer. Zeker toen iTunes en Spotify zeer snel voet aan de grond kregen wist iedereen dat een streamingdienst voor film en TV niet lang op zich kon laten wachten. In Nederland iets later dan de VS, maar we kunnen inmiddels al 2 jaar genieten van onze favoriete series op de binge manier. Lekker een heel weekend lang 1 serie kijken, van begin tot eind, alleen maar te onderbreken voor slaap of voeding. Dat Netflix de manier waarop we TV consumeren heeft veranderd staat voorop. In sommige gevallen is dat goed, in andere gevallen minder. Zo is het bijvoorbeeld moeilijk om spoilerloos een heel seizoen van een nieuwe Netflix serie te kijken als je actief bent op social media. Aan de andere kant krijgen (door conventionele studio’s) afgewezen programma’s alsnog een plekje op TV. Bijvoorbeeld het fantastische Unbreakable Kimmy Schmidt. Tina Fey’s serie zou eigenlijk door NBC ontwikkeld en uitgezonden worden, maar daar zag de zender uiteindelijk van af.

Bioscoopeigenaren ruimen steeds minder plek in voor de kleinere films. Hun klacht luidt: na een week in onze zaal te hebben gedraaid is de film al via VOD diensten te bekijken. Of ‘gewoon’ op Netflix. Dit is natuurlijk waar, maar men zou juist moeten zorgen voor nieuwe innovatieve manieren om mensen naar de bioscoop te krijgen, in plaats van ‘kleine’ films weren. Maar Netflix gaat stoïcijns verder. Met wereldwijd meer dan 69 miljoen betalende klanten, in meer dan 60 landen, kijken we met zijn allen ongeveer 100 miljoen uur aan films en tv per dag. Gigantische aantallen, met een toewijding van het publiek waar conventionele televisiezenders als NBC, PBS en Fox alleen maar van kunnen dromen.

Echter is er iets geks aan de hand. Netflix heeft een studio, het budget en de invloed om inmiddels zelf programma’s (en films) te maken. Zo is er een combinatie ontstaan van aangekochte series en films en hun eigen Netflix Original Programming, waarvan een deel zelf is ontwikkeld, en een deel is gekocht nadat het materiaal al klaar was. Maar als we goed kijken naar de programma’s waar Netflix het eigen stempel op plaatst valt iets op: Netflix biedt een platform aan hen die afgewezen worden door ouderwetse (blanke, middle-aged) studiobazen. Verder in dit artikel gaan we de producties een voor een langs om te zien welke minderheden en anders gedupeerden door Netflix in de armen zijn gesloten. Maar voordat we daar zijn moet eerst gekeken worden naar de staat waarin Hollywood (i.e. de TV- en filmindustrie) verkeert en waarom dat niet meer van deze tijd is.

Ik schreef al eerder over de schrikbarende cijfers en statistieken als het aankomt op vrouwen, people of colour en LGBTQ’s in Hollywood. (Klik hier voor dat artikel.) Na het Sony schandaal, waarbij vooral de racistische en onwelwillende toon jegens vrouwen opviel, lijkt het (eindelijk) een hot issue te zijn. Tijdens de laatste Oscar uitreikingen nam Patricia Arquette een stap in de juiste richting, door tijdens haar ontvangstspeech een lans te breken voor vrouwen in Hollywood.

https://www.youtube.com/watch?v=L-EmDy3w1X8

Hieronder nog maar eens een stukje tekst uit het rapport van de American Civil Liberties Union uit 2015. (Klik hier voor het volledige document.)

When it comes to film, the large studios have virtually shut women out of directing big-budget movies for years, and the problem is not improving with time: Only 1.9% of directors of the top-grossing 100 films of 2013 and of 2014 were women. Of the 1,300 top-grossing films from 2002-2014, only 4.1% of all directors were women. In 2014, women were only 7% of directors on the top 250 grossing films. This number is 2 percentage points lower than it was in 1998. Women are also excluded from directing episodic television. In an analysis of more than 220 television shows, representing about 3500 total episodes, women were only 14% of directors in 2013-2014. In an alarming number of cases, employers shut women out of television work entirely.

Het komt erop neer dat in zowel concept als uitvoering de groep nogal homogeen is. Hollywood weerspiegelt een schijnrealiteit, waar iedereen blank, hetero en man is. De roep om een diverser Hollywood en een realistischere reflectie van onze maatschappij wordt steeds luider, en in die strijd loopt Netflix voorop. Fier en trots. En dat is helemaal terecht als je kijkt naar de inhoud van hun eigen programma’s. Uiteraard is niet iedere show of film een sociaal geëngageerde aanklacht tegen de gevestigde orde. Maar wie naar de A-selectie van hun programma’s kijkt kan niet anders concluderen dan dat men een nieuw tijdperk ingaat als het aankomt op diversiteit in Hollywood. Hieronder neem ik een aantal series en specials onder de loep waaruit blijkt dat Netflix haar best doet om een zo divers mogelijke programmering te realiseren.

Unbreakable Kimmy Schmidt (2015)
Cast: Ellie Kemper, Tituss Burgess, Jane Krakowski
Afleveringen: 13
Oordeel: ★★★★

Tina Fey is natuurlijk geen groentje meer als het aankomt op feminisme en diversiteit. In haar (fantastische en met Emmy’s overladen) serie 30 Rock komt dit al naar voren, maar in Kimmy Schmidt staat de vrouw echt centraal. “A strong female lead”, is wat Fey wilde met deze serie. Een vrouw die niet gered hoeft te worden door een man. Een vrouw die zelf keuzes maakt. Een vrouw die net zo goed grappig, sterk en probleemoplossend is. De serie begint met de premisse van de hele show: 4 vrouwen zijn door een doorgeslagen sekteleider jarenlang in een bunker onder de grond opgesloten geweest. Ze worden dan bevrijd en gaan vervolgens allemaal hun eigen weg. Kimmy besluit naar New York te gaan om zo het leven te zoeken waar ze al die tijd in de bunker over gefantaseerd heeft. In de jaren dat zij opgesloten zat zijn veel dingen aan haar voorbij gegaan. Liefde, opleiding, vriendschap (buiten de andere vrouwen in de bunker) maar ook de conventionele rolmodellen zoals de samenleving die voorschrijft. Dit maakt Kimmy tot een eigengereide force die zich niet laat betuttelen – of uitbuiten door mannen.

Een sterke serie, waarbij de onderlaag een heel duidelijke boodschap bevat. Haar tegenspelers zijn een Afro-Amerikaanse homo en een bejaarde vrouw. De main cast bestaat dus uit 2 vrouwen en een homofiele neger… In de loop van het seizoen tackelt de serie ook nog (Aziatische) immigranten en de ‘macht’ die blanke mannen hebben. Dit alles terzijde, is Unbreakable Kimmy Schmidt vooral een zeer, zeer grappige serie, helemaal in de stijl van 30 Rock. De jazzmuziek, de woordgrappen, het bejubelde spel van Ellie Kemper en natuurlijk Jon Hamm aka Don Draper(!) en Tina Fey zelf. De serie is genomineerd voor 7 Emmy’s.

 

Grace and Frankie (2015)
Cast: Jane Fonda, Lily Tomlin, Martin Sheen
Afleveringen: 26
Oordeel: ★★★

Na het succes van The Golden Girls is er eigenlijk geen serie meer geweest die de ouderen van onze samenleving het platform geeft dat zij verdienen. Maar nu is daar Grace and Frankie. In de handen van Martha Kaufmann (Friends) en Howard J. Morris (Home Improvement) is de worsteling van ouder worden terug op TV. Niet alleen de eenzaamheid, maar ook zaken als seksualiteit, meekomen met het leven van alledag en omgaan met de dood komen aan bod. Dat Netflix een serie produceert waarin 2 oudere dames de hoofdrollen vertolken mag met recht een unicum genoemd worden. Vrouwen van boven de 60 spelen in 0,2 % van alle series en film een rol van betekenis. In Grace And Frankie is leeftijd geen punchline of running gag: het is van invloed op de keuzes die zij maken, net zoals ieder ander deel van je identiteit dat is. Dat Netflix en de showrunners op een respectvolle manier omgaan met deze zaken is bewonderenswaardig.

Sidenote: in de eerste aflevering komen de dames uit de titel elkaar tegen omdat hun partners er na 20 jaar achter komen dat ze homo zijn, en dus met elkaar verder gaan. De serie is razend populair en een tweede seizoen is inmiddels door Netflix bevestigd. Ook Grace and Frankie is genomineerd voor een Emmy.

 

Aziz Ansari: Master of None (2015)
Cast: Aziz Ansari, Noël Wells, Lena Waithe
Afleveringen: 10
Oordeel: ★★★★★

Op 6 november is Ansari’s serie in premiere gegaan, en staat op Netflix bovenaan de categorieën ‘trending’ en ‘most watched’. Als Netflix een stokpaardje zocht in hun strijd tegen ongelijkheid, hebben ze die gevonden in Master of None. De serie pakt vrijwel alles aan: Aziz’ vriendengroep bestaat uit een tweede generatie Taiwanese immigrant, een lesbische negerin en 2 Indiërs. Per aflevering wordt steeds een specifiek onderwerp aangesneden: het racisme in Hollywood, de manier waarop eerste generatie immigranten hebben gestreden en gevochten voor het leven van hun kinderen, de wijze waarop mannen met vrouwen omgaan, hoe ouderen worden weggezet en afgedankt, maar ook de vrijheid om verantwoordelijk te zijn voor je eigen keuzes. En natuurlijk Ansari’s favoriete onderwerp: moderne liefde. Ansari is overigens geen vingerwijzende allesweter: naarmate de serie vordert wordt hij zelf ook geconfronteerd met zijn eigen racisme en seksisme.

Buiten al deze onderwerpen en het feit dat het zeer belangrijk is dat deze serie bestaat, is het vooral heel mooi geschoten, zijn de grappen vlot, en is het op dit moment de meest realistische weergave van deze generatie allochtonen in Amerika. Master of None kent een heerlijk, bijna foutloos debuut. Hoewel er op dit moment nog niets duidelijk is, lijkt een tweede seizoen aanstaande. Master of None heeft het paradigma van Aziatische Amerikanen op TV voorgoed gewijzigd. Simpelweg door te bestaan.

 

What Happened, Miss Simone? (2015)
Regie: Liz Garbus
Afleveringen: nvt.
Oordeel: ★★★★

De zeer aangrijpende documentaire over het leven van Nina Simone laat een wrange smaak achter. Woede, onbegrip, verdriet, maar ook vreugde en vooral medelijden zijn de haltes waar de emotionele tram stopt tijdens het kijken van deze docu. Het bewogen leven van Nina Simone was geen lachertje. Hoe zij door racisme, seksisme, huiselijk geweld en mentale problemen bijna in een soort kasplantje verandert is heftig. Op het laatst, als Simone door alle toegediende medicatie een afgestompte, vlakke vrouw is geworden en maar gewoon doet wat de (blanke) platenbaas haar opdraagt, wil je het liefst meevechten. Uit medelijden maar vooral machteloosheid. “Zien jullie dan niet dat JULLIE verantwoordelijk zijn voor wie ze is?”, schreeuwde ik naar de TV. Dit verhaal moet gehoord worden. Maar vooral; deze docu moet gezien worden. De liedjes, de pathos, de geschiedenis, de rechten van Afro-Amerikanen in de jaren 60… Alles passeert de revue.

Dit is een blauwdruk van hoe een sterke, zwarte vrouw wordt gereduceerd tot speelbal van platenbazen, en uiteindelijk ‘gewoon’ de volgende cashcow is. Van haar escapisme naar Liberia, tot aan het afkicken in Nijmegen, en de vreemde ‘comeback’ show in Zwitserland: alles wordt behandeld. I play “black classical music” and my name is Nina Simone.

 

Sense8 (2015)
Cast: Aml Ameen, Doona Bae, Jamie Clayton
Afleveringen: 12
Oordeel: ★★★

Onlangs schreef ik in mijn stuk over V for Vendetta al over de Wachowski siblings, en hoe zij hun persoonlijke ervaringen (en aanklachten) verwerken in hun post-Matrix filmografie. Larry Wachowski gaat tegenwoordig door het leven als Lana Wachowski. Als schrijver en regisseur van de serie is het dus niet gek dat LGBTQ’s, people of colour, vrouwenrechten en het vervolgen van andersdenkenden de kern is van Sense8. Gelinkt door hun krachten zijn er 8 mensen over de hele wereld die met elkaar telepatisch in contact staan. Door die link kunnen zij de ervaringen van anderen zien zoals ze die zelf zouden meemaken, en meer.

De serie neemt ruim de tijd om de achtergronden en motivaties van de personages uit te lichten, en dat is een goed ding. Want daarnaast wordt het geheel op typische Wachowski manier gecombineerd met verbluffende cinema en fantastische vechtscènes. De serie is natuurlijk veel meer dan alleen de personages die centraal staan, maar hoe cool is het om een serie met deze productiewaarde te hebben, waarbij de hoofdrol wordt vertolkt door een transgender? Een tweede seizoen is inmiddels bevestigd door Netflix.

 

Dit is slechts een kleine greep uit het ‘diversity’ aanbod van Netflix. Zo is er nog Orange is the New Black, waarin men het aandurfde om transgender Laverne Cox een van de centrale personages te maken. Of de stand-up show/documentaire van Tig Notaro, waarin ze bespreekt hoe het is om lesbisch te zijn en borstkanker te hebben. En dan is er nog Beasts of No Nation, waarin het snijdende realisme van Cary Fukunaga pijnlijk duidelijk maakt hoe de situatie voor Afrikaanse kindsoldaten eruit ziet.

Netflix laat zien dat er voldoende ruimte is voor dergelijke programmering – en dat er flink geld verdiend kan worden. Netflix schrijft kwartaalwinsten van rond de 100 miljoen USD. Hopelijk zet dit de rest van Hollywood aan het denken (de meeste studio’s rapporteren rode cijfers) en gaan we langzaam maar zeker toe naar een klimaat waarin de diversiteit in Hollywood eindelijk een keer de diversiteit van de wereld toont.

Dandyano

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken