Nu aan het lezen:

Mute

Mute

Als je Duncan Jones’ regiecarrière afleest in budgetten, lijkt het een sprookje. Hij debuteerde met het vijf miljoen kostende Moon, kreeg 32 miljoen voor het maken van Source Code en het vijfvoudige daarvan voor de gameverfilming Warcraft. In kwaliteit ging het echter steeds een stapje terug. Vandaag verscheen Jones’ nieuwste op Netflix: Mute. De eerste scriptversie schreef Jones, samen met Michael Robert Johnson, zestien jaar geleden. Maar een lange aanloop, zo blijkt maar weer, is allesbehalve een garantie voor een voltreffer.

Leo (een vlakke Alexander Skarsgård) is een barman in een hippe, Berlijnse club met strippende robots. Ook daar werkzaam is zijn lief, de blauwharige Naadirah (Seyneb Saleh). Wanneer zij verdwijnt, gaat Leo naar haar op zoek, wat hem doet belanden in een film noir-achtige plot in de onderbuik van de stad. De film speelt zich af in een toekomst die met z’n donkere, regenachtige straten vol neon en graffiti doet denken aan Blade Runner. Er is zelfs een variatie op de origamidiertjes die Gaff vouwt in Ridley Scotts film. Die herinnering bewijst eigenlijk vooral dat vijfendertig jaar aan technologische ontwikkeling en groeiende budgetten niet automatisch leiden tot visuele vooruitgang in cinema. Daarvoor is (gelukkig maar) toch meer nodig. Vooral een coherente visie.

Mute is een film die vanaf de eerste schreden al wankelt. In de openingsscène zien we hoe Leo als kind zijn spraakvermogen is kwijtgeraakt bij een tamelijk onlogisch bootongeluk. Zijn zus staat erbij en kijkt ernaar vanaf de oever, wat significant lijkt, maar dat komt nergens in de film terug. Net als het feit dat Leo behoort tot een Amish-familie. Die achtergrond functioneert als verklaring waarom Leo geen operatie onderging, maar speelt verder nauwelijks een rol. Niet in de plot en naar het schijnt ook niet in het leven van Leo. Weliswaar krijgen we mee dat hij zich bewust niet bezighoudt met technologie en dus een buitenstaanderspositie inneemt in deze wereld, maar omdat hij in zoveel andere opzichten geen sporen meer van zijn Amish-verleden vertoont, is onduidelijk of dat een overblijfsel is uit zijn jeugd of dat hij andere beweegredenen heeft.

Daardoor blijft ook de vraag in de lucht hangen waarom hij in een later stadium in zijn leven niet alsnog de operatie heeft ondergaan om zijn stem terug te krijgen. Misschien heeft hij er vrede mee, verkiest hij zelfs deze vorm van leven. Het blijft diffuus. En dat is tekenend. Ondanks een half uur expositie krijgen Leo en Naadirah niet genoeg diepte om de rest van de film echt begaan te zijn met hun lot (het zegt vermoed ik wel iets dat ik bij het schrijven van deze recensie, amper een half uur na het zien van de film, Leo’s naam al was vergeten).

Memorabeler zijn dan Cactus en Duck, gespeeld door Paul Rudd en Justin Theroux, twee Amerikaanse artsen die bijverdienen met het verwijderen van kogels uit de lichamen van Russische maffiosi. Maar zij lijken in een andere, meer cartooneske film te spelen dan Skarsgård. Het maakt het lastig om hen serieus te nemen, wat zich opbreekt wanneer de lijnen richting het einde van de film samenkomen en hun personages wel erg donkere kanten blijken te hebben. Veel van de acties van personages zijn eigenlijk alleen te verklaren wanneer je accepteert dat deze wereld blijkbaar dusdanig verdorven is dat mensen nauwelijks meer een motivatie nodig hebben om zich naar te gedragen. Het maakt de film zelf ook wat problematisch: sommige subplots zijn onnodig pervers, zonder dat daar een duidelijk bestaansrecht binnen het verhaal tegenover staat.

Die zestien jaar lange aanloop van Jones duidt erop dat Mute voor hem een passieproject is en zit vol persoonlijke noten. De film is opgedragen aan zijn vader David Robert Jones, die we allen kennen als David Bowie, en zijn vroegere oppas Marion Skene. Het verhaal speelt zich af in Berlijn, de stad waar Bowie woonde en werkte in de jaren zeventig, een decennium dat Jones terug laat komen in de kostumering en haardracht van zijn personages. Maar de film wordt nooit de echt persoonlijke reflectie op ouderschap (Jones werd zelf ook nog eens vader vlak voor de draaiperiode) die er ergens wel in schuilt.

In een paar details wordt duidelijk gemaakt dat Mute zich afspeelt in hetzelfde universum als het meesterlijke Moon. In een interview met Variety gaf Jones aan dat hij ook nog een derde film hierbinnen wil maken. Ondanks deze misser hoop ik dat hij die kans krijgt (en laten we eerlijk zijn: hij heeft daarbij het geluk dat hij een man is). Ik ben nog niet klaar om te accepteren dat Moon slechts een gelukstreffer was.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken