Nu aan het lezen:

Moeilijke filmkeuzes

Moeilijke filmkeuzes


Twee weken geleden deed Dustin Hoffman nog verontwaardigd toen John Oliver hem confronteerde met een aantal beschuldigingen van seksuele intimidatie die in het kader van #metoo tegen hem werden gemaakt. Nu zijn er nieuwe onsmakelijke verhalen naar buiten gekomen. Bepaalt dat of je zijn film
The Meyerowitz Stories – te zien op Netflix! – nog wil kijken?

Ik had The Meyerowitz Stories al gezien voordat Hoffman in opspraak kwam, al waren er stiekem al langer verhalen in omloop. Ik weet niet of ik anders had besloten de film maar over te slaan. Ik ben fan van Noah Baumbach – al sinds The Squid and the Whale zie ik trouw al zijn (fictie)films. Maar of ik nog zin zou hebben gehad om naar de zelfvoldane tronie van Hoffman te kijken weet ik niet.

Moeilijke keuzes

Dit zijn de feiten: je kan nooit alle films zien. Je kan zelfs niet alle films zien die je aanspreken – misschien zijn er professionele filmcritici die in de buurt komen, maar er zijn gewoonweg te weinig uren in een dag. Je moet dus altijd keuzes maken. En die keuzes maken we om allerlei redenen.

Ik denk de laatste tijd veel na over die keuzes, door een combinatie van #metoo en eindejaarslijstje. Dunkirk heb ik helaas gemist, omdat ik hem per se in 70mm wilde zien bij EYE maar ik uiteindelijk geen tijd kon vinden voor het nodige uitstapje naar Amsterdam. Over The Lost City of Z en A Quiet Passion hoorde ik pas goede dingen toen ze al niet meer in de bioscoop te zien waren. It Comes at Night sprak me gewoon niet zo aan. En A Ghost Story en Manchester by the Sea heb ik overgeslagen omdat ik niet zo’n behoefte had aan Casey Affleck.

Het is geen wonder dat die praktische en toevallige motivaties minder verzet veroorzaken dan de ethische en morele. Allereerst omdat mensen zich vaak aangevallen voelen: bedoel je soms dat ik een slecht mens ben als ik A Ghost Story wél kijk, en zelfs in mijn top 10 zet? Daarnaast komen er moeilijke vragen naar boven. Moet Affleck nog gestraft, als de rechtszaken tegen hem geschikt zijn? Mag iemand zijn carrière verliezen op basis van geruchten? En, in de ietwat onhandige woorden van Tom Hanks: ‘If you threw out every film or TV show that was made by an asshole, Netflix would go out of business.’

Een poging tot leidraden

Ik beweer geen antwoorden te hebben op die vragen. Ik maak deze beslissingen zelf ook inconsistent en twijfelend. Ondanks de daden van Roman Polanski, was toch wel zo nieuwsgierig naar Carnage dat ik hem in de bios ben gaan kijken, en ik heb Repulsion zelfs nog eens op een lijstje gezet. Over Sean Penn en Michael Fassbender gaan allebei onmogelijk te verifiëren verhalen over geweld tegen partners de ronde. Toch vind ik dat bij Fassbender veel makkelijker opzij te zetten dan bij Penn, die ik toch al een overschat acteur vond.

Als ik echt mijn best doe kan ik het terugbrengen tot een paar onofficiële regels, al houd ik me er zelf lang niet altijd aan. Zo is het een factor of de persoon in kwestie er nog van profiteert: of ik de films van Hitchcock nou kijk of niet, hij ligt allang tussen zes plankjes en merkt er niets meer van. Mijn crush op Clark Gable is door het verhaal van Loretta Young wel danig verpest, maar ik voel me totaal niet schuldig als ik It Happens One Night of The Misfits nog een keer kijk.

Dan zijn er de praktische dingen: een acteur is simpelweg veel zichtbaarder dan een regisseur, en die is op z’n beurt weer veel bepalender voor het eindproduct dan de producent. Dat de producent van The Florida Project nu ook een #metoo’tje aan z’n broek blijkt te hebben hangen deert weinig: weet jij z’n naam te noemen?

Dat ik de nieuwe Harry Potter-films niet zal kijken is deels omdat ik zulke cynische castingbeslissingen niet wil belonen, maar vooral toch ook omdat ik echt geen zin heb om naar de (huidige) kop van Johnny Depp aan te kijken (en zie je hoe ik mezelf handig met die haakjes ruimte laat om Edward Scissorhands en Don Juan deMarco nog eens te kijken?) Iets dergelijks geldt ook voor Mel Gibson.

Ik neem het mensen niet kwalijk die wél A Ghost Story op hun lijstje zetten of naar Hacksaw Ridge of Fantastic Beasts: the Crimes of Grindelwald gaan. Het blijft een persoonlijke keuze. Alles vermijden waar ook maar iemand bij betrokken is geweest die ooit ergens van beschuldigd is? Dan blijft er wel erg weinig over. Daar komt bij dat de beslissingen van een individu weinig gevolgen hebben: het succes van een film hangt niet op één kaartje meer of minder. Mijn ‘regels’ zijn hoogstens leidraden, en een ander kan hele andere leidraden kiezen.

Een druk op de knop

Toch denk ik dat het belangrijk is om dergelijke keuzes bewust te maken. De mannen die nu links en rechts beschuldigd worden konden deels zo lang ongestraft hun gang gaan omdat hun talent (en winstgevendheid) werd gezien als belangrijker dan dat van de vrouwen en mannen die ze intimideerden.

Ik zat laatst in Luik in een taxi. Le Vent Nous Portera kwam langs op de radio, en de chauffeur veranderde resoluut de zender. ‘Geen fan van Noir Désir?’, vroeg ik. En nee, dat was hij niet, zei hij: hij wilde niet luisteren naar muziek van iemand die zijn vrouw doodsloeg.

Het is een kleine daad. Een druk op de knop van de radio. Toch leiden deze kleine daden – zoals het besluit om wel naar de ene film te gaan en niet naar de andere – vaak tot veel weerstand: van intellectuele discussies over het scheiden van kunst en kunstenaar tot gejeremieer over hellende vlakken en de onschuldpresumptie.

The Meyerowitz Stories nu nog streamen is geen immorele daad (al kan je beter The Royal Tenenbaums nog eens kijken, waarvan Meyerowitz een duffere versie is). Als heel veel mensen The Meyerowitz Stories kijken kan dat voor Netflix een signaal zijn dat er niet zoveel risico’s kleven aan het casten van creeps. Tegelijkertijd is de kans groot dat als je heel bewust de film vermijdt, Netflix dat aan andere factoren zal wijten dan aan het in opspraak komen van Hoffman. Denken dat je keuzes echt een verschil maken voor de wereld is grotendeels een illusie. Maar je keuzes kunnen iets uitmaken voor jezelf. Voor de mensen die je erover vertelt. Voor het meisje in je taxi.

Tsja. Ik zei toch dat ik geen antwoorden had? Laten we in ieder geval er over blijven praten – en hopen dat het op een mooie dag überhaupt geen probleem meer is omdat iedereen zich dan gewoon netjes gedraagt. Een mens mag dromen, toch?

Hedwig van Driel

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken