Nu aan het lezen:

Louis Theroux: My Scientology Movie

Louis Theroux: My Scientology Movie

 

Scientology is ‘hot’. Vorig jaar bleek de spraakmakende HBO documentaire Going Clear: Scientology and the Prison of Belief een echt kijkcijferhit, waarna een succesvolle wereldwijde release volgde. De documentaire schetste een uitgebreid beeld van het sekte-achtige karakter van de religieuze beweging waarbij alles draait om de oprichter L. Ron Hubbard en zijn opvolger David Miscavige die door de Scientology-leden als godheden worden aanbeden. Maar de kerk doet er alles aan om de media of andere pottenkijkers buiten de deur te houden. Hoeveel mensen zijn er eigenlijk lid? Worden leden inderdaad financieel uitgekleed? En bestaat ‘The Hole’ echt, waar mensen fysiek en geestelijk worden geïntimideerd? Hoog tijd dus voor de Britse journalist Louis Theroux om zich – na porno, nazi’s en criminelen – in het fenomeen Scientology vast te bijten.

Louis Theroux My Scientology Movie

Theroux is eigenlijk de omgekeerde versie van Michael Moore. Waar de bekende Brit met zijn bedachtzame stem en rustige houding zich als buitenstaander opstelt, gooit de forse man uit Flint, Michigan al zijn activisme in de strijd om onrecht aan de kaak te stellen. Maar er zijn ook grote overeenkomsten. Beide makers weten heel goed met welke trucjes je de kijker in moet pakken, ze houden nuance en diepgang op grote afstand en ze koesteren hun zelf gecultiveerde imago: de bedachtzame, zich verwonderende Brit vs de rumoerige Amerikaanse wereldverbeteraar. Maar waar Moore zijn onderwerpen steeds vaker buiten de VS vindt, wordt Theroux juist aangetrokken door het groteske in Amerika. En wat is er Amerikaanser dan sektes en fanatieke gelovigen?

Het grote verschil met Going Clear is dat Theroux in zijn film werkt met acteurs om figuren als David Miscavige en beroemd sektelid Tom Cruise na te laten spelen. Met hulp van een uitgetreden lid zien we de meest bizarre en intimiderende scènes voorbij komen, waarbij je als kijker denkt: hoe kan iemand hier ooit intrappen? Dit geeft meteen aan waarin de film faalt: het is teveel een parade van gekken – hoe echt en eng ze ook zijn – en gaat voorbij aan de grote aantrekkingskracht die Scientology blijkbaar voor miljoenen mensen heeft. Pas aan het eind van de film probeert Theroux het onderwerp breder te trekken door het kort ook over andere religies te hebben. Maar dat is toch echt te laat.

Louis Theroux My Scientology Movie

Theroux wordt in deze film slachtoffer van zijn eigen format. Door het uitvergroten van mensen in extreme situaties wordt het teveel ‘aapjes kijken’ en word je niets wijzer van de context. Waarom is de Scientology juist in de VS zo invloedrijk? Wat zegt het over de rol van religie? En heeft de macho-cultuur in het bedrijfsleven hier ook niet mee te maken? Allemaal vragen die blijven liggen. In plaats daarvan lachen we om Theroux die mensen van de Scientology filmt die op hun beurt Theroux weer filmen. Net als Michael Moore is dit wel erg makkelijk scoren.

In interviews verwijst Theroux graag naar de documentaire The Act of Killing, waarin voormalige Indonesische militairen hun misdaden naspelen. Maar deze vergelijking gaat volledig mank. Daar heeft het een functie, bij Theroux is het vooral effectbejag. En daarnaast is The Act of Killing echte cinema en My Scientology Movie een uitgesmeerde tv-documentaire die niets in de bioscoop te zoeken heeft.

Het merk ‘Louis Theroux’ wordt goed bewaakt, nu zijn journalistieke integriteit nog.

Louis Theroux: My Scientology Movie draait nu in de bioscoop.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken