Nu aan het lezen:

Los Versos del Olvido

Los Versos del Olvido

 

Een paar dagen geleden heb ik mijn favoriete films van 2018 ingeleverd voor ons overzichtsstuk. Nu is 2019 nog nauwelijks begonnen, maar ik weet al dat een film hoog op dat lijstje gaat komen. Eigenlijk had hij ook op het lijstje van vorig jaar kunnen staan, want ik zag Los Versos del Olvido afgelopen jaar op het IFFR. Deze recensie is dan ook een bewerking van het stuk dat ik er toen over schreef.

Los Versos del Olvido gaat over een naamloze conciërge van een mortuarium op een grote begraafplaats in Chili die zich alles herinnert, behalve namen. Hij onthoudt vooral de verhalen over de overledenen die hem verteld worden door de blinde grafdelver waarmee hij samenwerkt. Daar lijkt hij niet onder gebukt te gaan, tot militairen zijn mortuarium gebruiken om tijdelijk de lijken van door hen gedode protestanten te verbergen. Bij hun vertrek vergeten ze het lichaam van een jonge vrouw. De andere lichamen zullen verdwijnen, zo weet de conciërge, dus besluit hij voor dit lichaam een echte begrafenis te regelen.

Los Versos del Olvido van de Iraanse regisseur Alireza Khatami werd in Chili opgenomen, want de film is te kritisch voor zijn thuisland. De thema’s vertalen zich goed naar Chili, want ook daar was de film niet al te lang geleden ook niet goed gevallen. Maar, zo waarschuwde de filmmaker zelf voor de vertoning op het IFFR, duistere herinneringen bevinden zich in het verleden van ieder land. Zijn film is dan ook een oproep tot herinneren, tot het redden van onze geliefden van de vergetelheid.

Het is misschien een zwaarmoedige boodschap, zeker in de nabijheid van de dood. Toch is Los Versos del Olvido geen typisch zwaar sociaal-realistisch drama over een beladen onderwerp. Khatami opent nog wel in deze stijl, maar langzaam geeft hij de film steeds meer extravagante elementen. Hij verrijkt de grauwe werkelijkheid met poëtische en sprookjesachtige ingrediënten, zoals zwevende walvissen en een labyrintisch archief waarin je tot het einde der tijden verdwalen kunt.

Bovendien neemt het narratief de vorm aan van een magische queeste. De conciërge moet zich bijvoorbeeld door de onverschilligheid van een brommerige en vergeetachtige ambtenaar heen werken. Zo weet Khatami de bureaucratie, de eeuwige enabler van dictatoriale regimes, in zijn verhaal te verwerken.

Dit is volgens mij ook de beste manier om de queeste van de conciërge te lezen: als een voorbeeld van het kleinschalige, maar essentiële verzet tegen ontmenselijking door kwaadaardige krachten. Zo wordt Los Versos del Olvido een prachtige lofzang op het collectieve geheugen. Hoezeer sommige regimes ook hun best hebben gedaan om gebeurtenissen en personen te doen vergeten, het is ze niet gelukt. Alleen de tijd reduceert ons uiteindelijk tot de vergetelheid, maar de menselijke trouw aan onze geliefden is onverzettelijk genoeg om ook daar in ieder geval tijdelijk weerstand aan te bieden.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken