Nu aan het lezen:

Leave No Trace

Leave No Trace

‘The true solitary does not seek himself, but loses himself’ (Thomas Merton)

Het was lang wachten op een nieuwe film van Debra Granik. In 2010 zette ze zichzelf en Jennifer Lawrence op de kaart met Winter’s Bone, over de 17-jarige Ree die op zoek gaat naar haar vader in de bitterkoude wildernis van het Ozark-gebergte, maar vervolgens duurde het acht jaar voor er een nieuwe speelfilm kwam (in de tussentijd maakte ze nog wel de documentaire Stray Dog). Nu is ze terug met een verfilming van het boek My Abandonment van Peter Rock, die zich op zijn beurt baseerde op nieuwsberichten uit 2004 over een vader en dochter die leefden in de bossen van Portland.

Will (Ben Foster) en tienerdochter Tom (Thomasin McKenzie) hebben in die heuvelachtige bossen, waar varens de bodem bedekken, een aangename habitat voor zichzelf gecreëerd. Er is een tuintje waarin met eierschalen de slakken op afstand wordt gehouden, een regenjas doet dienst als dekzeil terwijl de capuchon regenwater opvangt om te drinken. Maar het gevaar van ontdekking ligt constant op de loer en dat hun toevluchtsoord in de bossen niet houdbaar is, voel je direct. De overgang komt eerder dan verwacht en heeft iets genadeloos, als het harde tl-licht aan het eind van een schoolfeest. Het is knap hoe Granik hier de toeschouwer laat delen in het verlangen terug te gaan naar de bossen.

Maar er is geen weg terug. Wel een compromis, in de vorm van een huis dat hen wordt aangeboden door een vriendelijke baas van een kerstbomenkwekerij. Ze kunnen er relatief afgelegen wonen, hun onafhankelijkheid behouden, zo benadrukt de maatschappelijk werker. Als ze zich maar aan de regels houden. Tom past zich met redelijk gemak aan de nieuwe omstandigheden aan. Ze leert fietsen en maakt contact met een buurjongen die haar uitnodigt mee te gaan naar een konijnenshow. Maar Will blijft rusteloos. Elke hulp die hij aanneemt voelt als falen. ‘We’re wearing their clothes, we live in their house, we eat their food,’ zucht hij, alsof het een vermomming is die hun ware zelf verhult.

Met de Nieuw-Zeelandse Thomasin McKenzie kan Granik zomaar weer een nieuwe ster hebben gelanceerd. Net als Jennifer Lawrence in Winter’s Bone zet ze een volstrekt natuurlijk aanvoelende rol neer, alsof de film die op haar schouders leunt geen enkel gewicht kent. En met rollen in de nieuwe films van onder meer Taika Waititi en David Michôd in het vooruitzicht houd ik vooralsnog de hoop dat ze betere keuzes maakt dan Lawrence deed na haar doorbraak.

Granik benadert haar personages met eenzelfde sensitiviteit als Kelly Reichardt dat doet in films als Certain Women en Wendy and Lucy. Beide filmmakers zijn spaarzaam in het geven van informatie en psychologiseren nauwelijks. Duidelijk is dat Will lijdt aan PTSS. De medicijnen haalt hij braaf op bij het ziekenhuis, om ze vervolgens te verpatsen. Overvliegende helikopters jagen hem schrik aan, ook als ze er niet zijn. Maar wat er precies is gebeurd wordt niet duidelijk en dat is ook niet nodig. Des te meer daar Leave No Trace het perspectief van Tom volgt, die dat ook niet weet.

Ook verwant aan Reichardts werk is de grote rol die natuur in Graniks films speelt (sterker nog, met Leave No Trace betreedt ze het thuisterrein van Reichardt: de staat Oregon) en hoe daarin geen plek is voor heroïek. Granik romantiseert het leven van Tom en Will in de bossen van Portland niet. Wanneer ze verblijven bij de kwekerij maakt dat iets in Tom wakker wat zich niet zomaar weer in slaap laat sussen. Voor Tom staat een bepaalde mate van comfort en het aannemen van hulp van anderen niet haaks op het verlies van onafhankelijkheid.

Die behulpzaamheid van de mensen die Tom en Will op hun pad treffen is opvallend. En minstens zo opvallend is misschien wel dat ik dat opvallend vind. We zijn in films (en helaas vaak ook in de realiteit) bijna geconditioneerd om uit te gaan van het slechte, een verwachting waar Granik ook een aantal keer mee speelt. Maar het zijn niet de anderen die in Leave No Trace blokkades opwerpen. Dat is ook de realisatie die we langzaam bij Tom zien ontstaan. Voor het eerst ziet ze in de absolute autonomie van haar vader een onvermogen. En voor het eerst ziet ze de mogelijkheid dat haar weg een andere is dan de zijne.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken