Nu aan het lezen:

L’Avenir

L’Avenir

 

Al discussiërend over de keuze om de stukken in hun radicaal filosofische tijdschrift anoniem te publiceren, praat een groep jonge filosofen zich vast in een schijnbare tegenstelling. Aan de ene kant maken ze met hun keuze een statement tegen het krampachtig vasthouden aan auteursrecht in het digitale tijdperk. Aan de andere kant is het niet meer dan een krachteloze bevestiging van het bestaan van het auteursrecht. Veel verandering zullen ze er zeker niet mee teweeg brengen, is hun conclusie. Eén van de deelnemers, Fabien (Roman Kolinka) is de protegé van filosofiedocente Nathalie Chazeaux (Isabelle Huppert), die hem op zijn boerderij in de Franse Voor-Alpen bezoekt. Ze neemt geen deel aan de discussie; ze is te oud voor radicaliteit, zo legt ze later uit.

L’Avenir van Mia Hansen-Løve wordt voornamelijk bevolkt door filosofen. Niet alleen Nathalie en Fabien, maar ook haar man en de meeste van hun vrienden behoren tot het slag diepe denkers. Het stelt de Franse filmmaker in staat om op een organische manier veel verschillende thema’s naar voren te brengen. De twee nauw verwante thema’s van vrijheid en onthechting bijvoorbeeld. Door je los te maken van de maatschappij kun je ontsnappen aan de verantwoordelijkheden die horen bij onze samenleving ontsnappen. Dit resulteert in de vrijheid om je leven zo in te richten als je zelf kiest, en dat is wat Fabien zoekt op de afgelegen boerderij.

lavenir1

Het is een stuk minder duidelijk wat Nathalie, de hoofdpersoon van L’Avenir, op bij hem te zoeken heeft. Ze wordt dan ook consequent afgezonderd van de groep jonge radicalen getoond en heeft alleen één op één gesprekken met ze. Onthechting is voor haar geen keuze, maar iets dat haar recentelijk door het leven is opgedrongen: de kinderen zijn het huis uit en haar man Heinz (André Marcon) heeft haar verlaten voor een jongere vrouw. Haar voorland wordt verbeeld door haar vereenzaamde, depressieve moeder (Edith Scob). Ergens rijst het vrmoeden dat ze een beetje verliefd op hem is, maar heel expliciet maakt Hansen-Løve dat niet. Misschien is het de radicaliteit die haar doet denken aan haar jeugd die haar aantrekt. Wat het ook is, het is niet genoeg om haar te doen blijven.

[AdSense-A]

Natahlie’s problemen zijn bijna clichématig voor de bourgeoisie die de middelbare leeftijd bereikt heeft. Maar Hansen-Løve vermijdt clichés door de gebeurtenissen kalm en verspreid door de film te laten voorvallen. Zo vloeien ze rustig en weinig dramatisch als een Nederlandse rivier aan de kijker voorbij. Een rivier met het soort stroming dat je meesleept, maar waarin je nooit dreigt kopje onder te gaan. Zo is het ook met Nathalie: ze worstelt met de veranderingen, maar het is niet het soort worsteling dat levensbedreigend lijkt. Bij vlagen is de film daardoor bijna te veel ontdaan van spanning, waardoor het wat saai wordt.

lavenir3

Tijdens een van de lessen die we te zien krijgen laat Nathalie haar middelbare scholieren discussiëren over zekerheden. Waar de ene scholier stelt die niet te hebben wijst Nathalie op het onbetwistbare genie van Shakespeare en Van Gogh en feitelijkheid van bepaalde historische gebeurtenissen. Even later moet ze bekennen dat een andere zekerheid die ze dacht hebben, dat haar man altijd van haar zou blijven houden, een illusie blijkt te zijn geweest. Dit is het soort film dat L’Avenir bij uitstek is: een film waarin vrijwel iedere scène bol staat van de betekenis.

Zo ook de titel van de film. Of er zekerheid over het verleden kan bestaan daarover kan gediscussieerd worden. Het begrip zekerheid en de toekomst gaan zeker niet samen. Onthechting betekent niet alleen vrijheid, maar ook het verdwijnen van houvast. Nathalie moet in de uitdijende lege ruimte om haar heen een nieuw levensdoel zien te verzinnen nu haar kinderen opgevoed zijn en haar man weg is. Of haar dat ook lukt, dat is aan iedere kijker voor zich om te bepalen.

lavenir2

Het lijkt misschien of ik met de paar thema’s die ik aanstip L’Avenir voor de kijker ontleed, maar ik heb maar een paar draadjes uit het tapijt losgetrokken. Mia Hansen-Løve heeft een complex tapijt van filosofische thema’s geweven dat uitnodigt tot schijnbaar eindeloze ontleding. Wat in een andere film een klein voorval of zelfs een cliché zou zijn krijgt namelijk consequent een extra lading mee doordat Nathalie filosoof is, voor wie niets vanzelfsprekend hoort te zijn. Niet dat door diep nadenken alle problemen te overkomen zijn: zoals de jonge filosofen zelfs over iets rechtlijnigs als auteurschap eindeloze discussies houden, zijn de onbeheersbare wendingen in het leven nog moeilijker. En hoewel de film af en toe aan de tamme kant is, is Nathalie’s worsteling met die wendingen mij altijd blijven boeien.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken