Op 19 september geeft Maestro Ennio Morricone in de Rotterdamse Ahoy een concert met volledig orkest en koor. Ter ere van dit concert vertoont de Rotterdamse bioscoop KINO heel de maand september vier films die zijn indrukwekkende reikwijdte als (film)componist presenteren: The Battle of Algiers (1966), The Good, the Bad and the Ugly (1966), The Sicilian Clan (1969) en The Untouchables (1987).

Brian de Palma’s epische prent over de drooglegging in Chicago en de ene gangster die er op jonge leeftijd miljonair van werd, is een iconische film. De combinatie van talent op het scherm, namelijk Sean Connery, Kevin Costner en Robert de Niro, zorgen voor een spectaculair affiche. Gooi daar een jonge Brian de Palma bij als regisseur en ene Ennio Morricone die de score verzorgt en je hebt een tijdloos gangsterepos. Costners stijve federale agent met bewijsdrang vindt zijn ideale tegenhanger in de norse en doortastende beatcop van Connery. Dertig jaar later is The Untouchables nog steeds een belangrijke film. Niet alleen voor de mensen op het witte doek en het punt in hun carrière waarop de film uitkwam, maar ook omdat The Untouchables een hoogtepunt tekende in de samensmelting van westerns en gangsterfilms binnen populaire cultuur. Het belangrijkste teamlid van de mensen achter The Untouchables? Zonder enige twijfel Ennio Morricone.

En dat is gek, want de eerste keer dat je The Untouchables aanzet lijkt Morricone’s soundtrack gemaakt te zijn voor een andere film. De Palma’s hommage aan het oude Hollywood is cartoonesk en over the top op sommige momenten, maar het is Morricone die aan iedere belangrijke scène de gravitas meegeeft die een film van dit formaat verdient. Want waar het script van David Mamet soms wat inzakt en De Palma de film lijkt te regisseren richting een implosieve climax, zijn daar Morricone’s grandioze crescendo’s die zijn orkest met overtuiging en swagger ten gehore brengt. Meer dan het script of de regie, is het de score van Morricone die de film zijn epische karakter geeft.

Neem bijvoorbeeld ‘Capone’s Theme’; een groots stuk met gesyncopeerde piano, aanzwellende koperblazers en fluwelen strijkers. Het is flink over de top, maar dat is De Niro’s Al Capone natuurlijk ook. De Niro speelt een van de bekendste maffiabazen uit de geschiedenis van Amerika, maar zonder de panache die zijn eerdere (en latere) rollen kenmerkt. Morricone ‘redt’ De Niro hier eigenlijk met zijn fantastische arrangement voor Capone’s scènes, en doet in feite hetzelfde voor Costner’s Ness. Morricone’s ‘Death Theme’ wordt getekend door witte ruis en eenzame blazers, dezelfde eenzaamheid die Ness ervaart als onpopulaire overheidsagent die wordt ingezet om de drooglegging in Chicago te handhaven. Dat zijn slechts twee van de scènes waar Morricone de film van de ondergang weet te redden met zijn bijzondere oor voor drama tijdens de juiste momenten. Daarbij moet geschreven worden dat Morricone’s ‘Death Theme’ een van de mooiste en droevigste stukken uit zijn oeuvre is; het moment dat de saxofoon samen met de strijkers huilt is zowel van grote schoonheid als immense droefenis.

De 119 minuten gaan in sneltreinvaart voorbij, want waar het script soms tekort schiet zijn de decors en aankleding aanhoudend fantastisch. Mede door die aankleding en de vaart van de film verveelt het nergens, maar de winnaar van het ritme in de scènes – u raadt het al – is Ennio Morricone. De momenten die Ness met zijn pasgeboren zoontje en zijn vrouw doorbrengt worden ondersteund door larmoyante fluittonen, volgen we Al Capone en zijn zooitje henchmen is het steevast bass en drums. En zijn de vier Untouchables onderwerp van het frame? Alleen maar uplifting  koperwerk waardoor ze een soort superhelden lijken, uitstijgend boven de skyline van Chicago. Zo worden alle belangrijke scenes nog belangrijker gemaakt door Morricone’s score: de schietpartij op de Canadese grens, het kat-en-muis spel tussen Ness en Frank Nitti, en de dood van Malone (Connery’s personage) worden alle gekenmerkt door spanning en berouw. Niet door de wijze waarop de acteurs hun personage kleur geven, maar door Morricone’s aanhoudend fantastische score.

In het Maestro Morricone-programma zijn de volgende films nog te zien: The Untouchables is te zien op 23.09 + 25.09.
Dit artikel, samen met de andere artikelen die deze maand over Morricone op Cine.nl verschijnen, zijn ook terug te vinden in het programmaboekje van KINO.

Maestro Morricone: The Untouchables (1987)

0 reacties

Geef een reactie

Annuleren