Een stad is een maalstroom van sensaties. Elke hoek het decor voor onverwachte ontmoetingen. Charles Baudelaire beschreef ooit in zijn gedicht À une passante hoe in een woelige menigte een flaneur opeens geraakt wordt door de onwerkelijke schoonheid van een voorbijganger. Van alle amoureuze samenkomsten waar wij stiekem op hopen -en die al zo vaak zijn verbeeld in de cinema- gaat Kedi over een hele bijzondere. Iemand spreekt in deze documentaire over wat het betekent als een kat op je afkomt en jou kiest uit alle anderen. Het geluk is aan jouw zijde. Je wordt geaccepteerd door een bonte bewoner die de stad als geen ander kent. De anonimiteit is even verdwenen terwijl je contact maakt met een ander levend wezen.

Dit soort lovende woorden komen vaker terug in de film. Niet vreemd als je bedenkt dat het in Kedi draait om straatkatten die voor zichzelf een onvervangbare plek hebben veroverd in Istanboel. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Om te overleven maken deze pluizige viervoeters gebruik van al hun talenten. Vindingrijkheid en bedeesdheid zijn noodzakelijk, maar het is vooral de charme die ze een heel eind op weg helpt.

Het is liefde op het eerste gezicht voor wie de katten in Kedi ziet. Een man raakte verknocht aan Bengü, een straatpoes die het liefst geaaid wordt totdat ze in slaap valt. Als Bengü er een paar dagen niet is voelt het huis leeg en maakt hij zich zorgen. Het is nog net niet zo melig als een oude Turkse film, bekent hij. Die werden overigens in de hoogtijdagen van de Turkse cinema met regelmaat geschoten in de stad aan de Bosporus wat blijkt uit de vermakelijke docu Remake, Remix, Rip-Off. Maar Istanboel is veranderd en dat blijkt ook uit Kedi.

De metropool is in de film een dynamische spil die mensen en straatkatten bij elkaar brengt. De katten zijn vanzelfsprekend de sterren. Van de ranke wit oranje lapjeskat Sari die eten voor haar kittens snaait tot aan de bijna aristocratische kater Duman die altijd door het personeel van een restaurant verwend wordt. Met zijn pootjes krabbelt hij op het raam als hij geserveerd wil worden. Tijd voor wat haute cuisine. Deze kieskeurige kat doet het niet voor minder.

Regisseuse Ceyda Torun weet het allemaal perfect te filmen. Je vraagt je na het zien van verhullende close-ups soms af hoe zij bepaalde katten zo lang stil heeft gekregen. Ook heeft zij een oog voor het unieke en excentrieke gedrag van de beesten. En dan is er de speelse structuur van de film. Herkenbare stedelijke types overlappen met de karakters van de verschillende straatkatten. Het zijn minnaars, dieven, ritselaars, vechtersbazen en charmeurs. Kortom, ze zijn gemaakt voor de verlokkingen van de metropool.

Torun portretteert ook merkwaardige mensen die een kat op hun pad zijn tegengekomen. De band tussen beiden is vooral gegrond op een mate van herkenning. Katten zijn vindingrijke outsiders die sluw navigeren door de stegen en straten. Ze doen dat sierlijk en geraffineerd en dat spreekt veel geïnterviewden aan zoals een kunstenares en een striptekenaar. Voor andere stedelingen zijn de straatkatten de ziel van een stad die bedreigd wordt door gentrificatie en kille onverschilligheid. Ontwikkelingen die ook voor veel bewoners gevolgen hebben; een man die een burn-out heeft gehad praat over de troost die het zorgen voor katten hem geeft. Deze korte portretten zijn door de wisselende focus een tikkeltje vrijblijvend. Het ontroerende The Wild Parrots of Telegraph Hill  illustreert de band tussen dier en buitenstaander met meer overtuiging en diepgang. De film volgt een teruggetrokken man in San Francisco die zorgt voor wilde papegaaien. Ondertussen dreigt hij zijn woning te verliezen door de plannen van projectontwikkelaars. Het zijn vergelijkbare zaken die wat algemener aan bod komen in Kedi maar snel verbloemd worden door scènes met een hoge aaibaarheidsfactor.

De keuze om het bij de katten te houden is wat Kedi vermakelijk maakt, maar ook oppervlakkig. Als de stad Istanboel je interesseert zou je de film eigenlijk in een triple bill moeten zien met de docu Ekümenopolis  en de schitterende essayfilm Innocence of Memories. Ekümenopolis windt geen doekje over de desastreuze planologische beslissingen die waren bedoeld om de stad te moderniseren. Innocence of Memories graaft nog veel dieper in de historie. Het is een melancholische overpeinzing op de veranderende aard van Istanboel aan de hand van een verhaal over een man die terugdenkt aan een vrouw die hij intens heeft bemind. Gebaseerd op het boek van Orhan Pamuk is het een gelaagde film die je een fascinerend beeld geeft van de politieke, culturele en zelfs seksuele kanten van de stad. Kedi is in vergelijking luchtige kost. Daar is niets mis mee, ook al zou wat meer diepgang in deze turbulente periode in de Turkse geschiedenis geen slechte zaak zijn geweest.

0 reacties

Geef een reactie

Annuleren