Nu aan het lezen:

Jheronimus Bosch, Touched by the Devil

Jheronimus Bosch, Touched by the Devil

 

In 2016 is het vijfhonderd jaar geleden dat kunstschilder Jheronimus (Jeroen) Bosch overleed. Om die reden staat zijn geboortestad Den Bosch volgend jaar in het teken van allerlei festiviteiten rondom de fantasierijke schilder. Eén van de hoofdattracties is de tentoonstelling “Jheronimus Bosch. Visioenen van een genie” in het Noordbrabants Museum, door het museum aangekondigd als de grootste overzichtstentoonstelling van Bosch ooit.

In de documentaire Jheronimus Bosch, touched by the devil (het regiedebuut van producent Pieter van Huystee) worden de voorbereidingen rondom die tentoonstelling gevolgd. Centraal staat een team van Nederlandse kunsthistorische onderzoekers, die met röntgenfotografie en infraroodtechnieken proberen het proces achter het relatief kleine oeuvre van Bosch (ongeveer 25 werken) te ontrafelen. Hoe dateer je een schilderij? En wat maakt eigenlijk een echte Bosch? Daarnaast krijgen we inzicht in de bureaucratie en onderlinge musea-politiek die komt kijken bij het organiseren van een dergelijke tentoonstelling. De eindeloze vergaderingen, met markante persoonlijkheden die allemaal hun eigen ego moeten laten gelden, zijn vermakelijk om te zien. Het brengt de persoon van Bosch echter niet bepaald tot leven.

Het werk van Bosch laat zich kenmerken door fantasie-figuren, intense kleuren en voorstellingen boordevol symboliek, die soms zelfs bijna overweldigend zijn. Zijn oeuvre schreeuwt hierdoor om historische en culturele duiding. Wie was Bosch? Wat tekent het werk van Bosch, en hoe verhoudt zich dit tot zijn tijdgenoten? Welke thema’s herkennen we en wat zouden die betekent kunnen hebben? En wat zegt dit over de persoon Bosch? Het kaderen en lezen van de schilderijen zelf, daarin schiet Touched by the Devil helaas ernstig tekort. Er wordt kort aandacht besteed aan het thema van de uil, die voor de duivel zou kunnen staan, maar daar blijft het dan ook bij. Dit is een gemis, want hierdoor blijft de documentaire op een oppervlakkig niveau. We leren wel iets over kunsthistorici en de praktijk van musea, maar het blijft erg gefragmenteerd en op een Klokhuis-achtig niveau.

In die zin zijn de “bijprojecten” van de documentaire wellicht interessanter. Touched by the Devil maakt namelijk onderdeel uit van een transmediaal drieluik met een “interactieve documentaire” en een Virtual Reality project over Bosch’ bekendste schilderij, de Tuin der Lusten. Over de Virtual Reality is nog niet veel bekend, maar de interactieve documentaire geeft in ieder geval een interessant kijkje in de mogelijkheden die nieuwe media bieden in het (her)ontdekken van schilderkunst. Op de website, die op 1 februari 2016 online komt, kun je op elk klein onderdeel van het enorme drieluik Tuin der Lusten inzoomen. Zo kun je de eindeloze reeks bizarre figuren in het schilderij rustig ontdekken, vergezeld door achtergrondinformatie voorgelezen door Midas Dekkers en begeleid door speciaal geschreven bijpassende muziek. Hier komt het overweldigende schilderij tot leven, en krijg je een klein inkijkje in de denkwereld van de ongrijpbare schilder Bosch.

Jheronimus Bosch, touched by the devil wordt vertoond op het IDFA en draait vanaf 7 januari in een selectief aantal bioscopen

Voor meer info over het bredere drieluik project: zie de website

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken