Nu aan het lezen:

Incredibles 2: een film van zijn tijd

Incredibles 2: een film van zijn tijd


Als je acht was toen The Incredibles uitkwam, ben je nu tweeëntwintig. Er is een generatie opgegroeid met superheldenfilms. The Incredibles was een van de eerste van de 21e-eeuwse golf, en nog steeds de beste. Z’n tijd ver vooruit. Incredibles 2 (zonder the) past thematisch gezien beter tussen de huidige films van het Marvel Cinematic Universe.

The Incredibles verscheen twee jaar na Sam Raimi’s Spider-Man, in hetzelfde jaar als Spider-Man 2. Raimi’s popcornspektakels vormden een blauwdruk voor het MCU, dat in 2008 zijn aftrap kreeg met Iron Man. Toen waren de meeste superheldenfilms nog eenvoudige origin stories met duidelijke helden en schurken. Maar dat ging vervelen: als Marvel z’n universum succesvol wilde houden, moest er meer gebeuren. Superheldenverhalen worden traditioneel gezien als kindervermaak. Wil je volwassenen ermee blijven aanspreken, zul je volwassen thema’s moeten introduceren. Dus hebben de Captain America-films en Black Panther expliciet politieke inhoud, vervagen de grenzen tussen goed en slecht en is Guardians of the Galaxy Vol. 2 psychologisch complexer dan je zou verwachten van een film met Chris Pratt.

En The Incredibles? Die voelt nog steeds als een film die gemaakt werd aan het einde van een lange superheldentrend, in plaats van het begin. Brad Birds eerste Pixarfilm was een deconstructie van het genre. Een van de eerste superheldenfilms die deed was strips als Watchmen en The Dark Knight Returns in de jaren 80 revolutionair maakte: vragen stellen over de conventies. Wat zou er gebeuren als superhelden echt bestonden? Ze zouden aansprakelijk gesteld worden voor de materiële en psychologische schade die ze aanrichten. Uiteindelijk zouden hun daden waarschijnlijk verboden worden. Ook eenvoudiger vragen krijgen een slim antwoord. Hoe komen de helden aan hun kostuums? Daar is natuurlijk een bedrijf voor, met een mode-ontwerpster aan het hoofd.

Christopher Nolan deed vanaf 2005 iets soortgelijks met zijn Dark Knight-trilogie. In die films moest alles wat ongeloofwaardig was aan Batman in een realistische setting verklaard worden. Nolans ideeën zijn ongeïnspireerd in vergelijking met die van Bird. Bovendien stelt hij weliswaar ethische vragen, maar ontloopt hij keer op keer de consequenties die The Incredibles wél onder ogen durft te zien.

In 2008 verscheen Zack Snyders would-be-revolutionaire Watchmen, een oppervlakkig uittreksel van Alan Moores legendarische strip. In zijn pogingen trouw te zijn aan het bronmateriaal miste Snyder het punt; Brad Bird ging creatiever om met Moores gedachtegoed, en The Incredibles is als adaptatie geslaagder. Ook Snyders latere Man of Steel en Batman v. Superman gaan ten onder aan een letterlijke benadering en on the nose politiek. Weet je nog, die schreeuwerige Jezussymboliek in Man of Steel? Of het moment in BvS waar geprotesteerd wordt tegen Superman, met borden waarop ‘Superman = illegal alien’ en ‘God hates aliens’ staat? Kom op zeg.

Vrijwel alle ‘vernieuwingen’ in het genre van de afgelopen veertien jaar zijn eerder en beter gedaan in The Incredibles: de gouden standaard voor de intelligente, volwassen superheldenfilm. Inmiddels is Marvel thematisch gezien ook gearriveerd op het punt waar Bird in 2004 was (wat actiescènes betreft loopt de studio nog steeds achter, maar dat is een ander verhaal). Incredibles 2 past dan ook, veel meer dan het eerste deel, tussen de contemporaine genregenoten. De thema’s die het origineel destijds introduceerde zijn inmiddels eerder regel dan uitzondering in het genre, waardoor het even vervelend dreigt te worden als Incredibles 2 wéér begint over de legale consequenties van superheldenwerk.

Maar het vervolg heeft nog één onderscheidend thema: familie. Mr. Incredible/Bob blijft thuis om voor de kinderen te zorgen, terwijl zijn vrouw Elastigirl de misdaad gaat bestrijden. Een ouderwets sitcomgegeven, die verwisseling van de traditionele genderrollen. In eerste instantie leidt het tot makkelijke grappen over de incompentie van vaders. Flauw seksisme, misschien. Maar tegelijk is er de suggestie dat Bob niet in staat is zijn kinderen de aandacht te geven die ze nodig hebben, omdat hij dat als man des huizes nooit als prioriteit zag. Zijn leerproces wordt een ontroerend subplot. Ondertussen zorgt Elastigirl met haar heldendaden voor een paar schitterende setpieces. Een onzekere macho die leert dat zijn masculiniteit méér kan zijn dan schurken voor hun muil slaan, terwijl een vrouw de hoofdrol speelt in een actie-avontuur; wat gender betreft blijft Pixar toch voorlopen op Marvel, waar nooit een vrouwelijke protagonist te zien was. Liep The Incredibles voor op de tijdsgeest, is Incredibles 2 echt een film van z’n tijd.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken