Nu aan het lezen:

Imagine 2018, dag 6: arthouse, grindhouse, museum

Imagine 2018, dag 6: arthouse, grindhouse, museum


Dag 6 van Imagine zit vol contrasten. Tussen de twee films die ik zag, maar ook in de ‘Hero’s Journey’-tentoonstelling die door het hele gebouw loopt.

Arthouse en grindhouse komen vaak samen op Imagine, soms zelfs in één film. Let the Corpses Tan is een overweldigende expressionistische ode aan de Europese misdaadfilms van de jaren 70. Het Belgische regisseurs Helene Cattet en Bruno Forzani bewandelden soortgelijke paden in hun twee eerdere films, Amer en The Strange Color of Your Body’s Tears, waarin ze een droomachtig eerbetoon brachten aan de giallo. Let the Corpses Tan, gebaseerd op de gelijknamige pulproman van Jean-Patrick Manchette, is minder surrealistisch dan die films en vertelt een min of meer coherent misdaadverhaal — maar denk niet dat Cattet en Forzani de perverse droommetaforen en associatieve montage achter zich hebben gelaten. Let the Corpses Tan is een agressieve film. Shots die niet opvallen, daar doen Cattet en Forzani niet aan. Het duo filmt veel in extreme wide shots en extreme close-ups, fel gekleurd en vlot gesneden. Natuurlijk zien we ook dat heerlijke, ouderwetse stijlmiddel, de crash-zoom. Er zijn mensen voor wie het allemaal niet zo nodig is, die stijloefeningen. Die erop wijzen dat er weinig van de film overblijft als je die krachtpatserij wegdenkt; style over subtance. Maar in het geval van Let the Corpses Tan ís de stijl de substantie. Een film die samengesteld lijkt uit enkel de mooiste shots van een decennium Euro-crime. Een droom die je hebt na een dag lang Enzo Castellari, Sergio Martino en Jess Franco gekeken te hebben. Ik begrijp de kritiek, maar Let the Corpses Tan slurpte mij met gemak naar binnen en liet me zwemmen in die azuurblauwe lucht.

Wat een contrast met het kleurloze The Cured. Het gegeven van de Ierse zombiefilm is aardig: we zien niet het begin, maar juist de nasleep van de zombiecrisis. Er is inmiddels een medicijn gevonden voor het virus, en de meeste geïnfecteerden zijn genezen en moeten weer integreren in de samenleving. Maar ze herinneren zich nog wat ze onder invloed hebben gedaan — en de nabestaanden van hun slachtoffers natuurlijk ook. Lang niet iedereen zit te wachten op hun terugkeer. Een aantal van hen proberen hun plek in de samenleving met geweld op te eisen. De parallellen met Iers terrorisme en met de vluchtelingencrisis zijn duidelijk. In plaats van iets nieuws te doen met die politieke thema’s, blijft regisseur David Freyne ze benadrukken, alsof verwijzingen naar politiek genoeg zijn voor een intelligent verhaal. The Cured neemt zichzelf bloedserieus, is voortdurend somber en herinnert zich maar sporadisch dat zombiefilms ook spannend kunnen zijn. De sociaal-realistische stijl is verfrissend voor een zombiefilm, maar The Cured heeft gewoon niet genoeg te zeggen. Hoe doe je dat dan, een politiek geëngageerde zombiefilm maken die het genre vernieuwt en ook nog spannend is? Dat konden we vorig jaar op Imagine zien bij The Girl with All the Gifts.

Imagine heeft meer dan films. Dit jaar is het EYE Filmmuseum bijvoorbeeld opgesierd met een tentoonstelling, verspreid door het hele gebouw. Volg de gele lijn op de vloer en je komt allerlei objecten tegen. Het thema is de Hero’s Journey, de naam die Joseph Campbell gaf aan de verhaalstructuur die hij meende te zien in mythes van over de gehele wereld. Volgens de folder kan de bezoeker ‘zijn eigen epische reis maken. De zeventien stappen van Campbell vormen een route door EYE, vol met uiteenlopende (interactieve) kunstwerken en verrassende ervaringen.’ Ik besloot tussen de films door de hele route in juiste volgorde af te gaan, maar dat valt nog niet mee: de stappen zijn door elkaar gehusseld. Je gaat van 1 naar 4 naar 15, enzovoorts. Geen idee waarom. Dan maar in willekeurige volgorde de objecten af. Het interdisciplinaire project More!More!More! is een samenwerking tussen studenten Music & Technology en Fashion Design aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Een vierdelige modefilm, die volgens de begeleidende tekst geïnspireerd is door Frankenstein. Ik haal het er niet uit. Studenten in gekke kleren met een voice-over die zegt dat ze ‘greed’ en ‘arrogance’ heten en allerlei poëtische clichés oplepelt. Paar mooie shots, paar leuke vondsten en lekker kort. De film is het hoogtepunt van de begane grond: hierna daalt het niveau enorm.

Zo staat er een vitrine met diverse objecten erin. Spulletjes die een held kunnen helpen op zijn reis. Het is een lachwekkende verzameling: deels goedkope nerd-merchandise, deels new age-prullaria: een Avengers-armbandje, kleine poppetjes uit Princess Mononoke, een kettinkje met een pentagram, een klein boeddha-beeldje. De tekst bij een pijlpunt uit Game of Thrones lijkt uit het Engels vertaald door Google Translate: ‘Bekend uit Game of Thrones, Dragonglass is de naam die gebruikt wordt Westeros voor de substantie obsidiaan.’ Nog leuker is de volgende tekst bij een beeldje: ‘Middeleeuwse vogel (steen). Steen, beschilderd met de afbeelding van een vogel. Oorsprong: UK.’ Ja, doe maar niet te specifiek.

Verderop hangen storyboards en schetsen die Temple Clark maakte voor Harry Potter and the Prisoner of Azkaban. Altijd leuk, storyboards. Maar ik krijg nu toch het vermoeden dat deze onsamenhangende tentoonstelling bestaat uit objecten die niet zo zeer geïnspireerd zijn door de Hero’s Journey, als wel in het thema gepropt. De begeleidende tekst bevestigt mijn gedachte: onder de beschrijving van de storyboards en schetsen staat tussen haakjes: ‘relatie tot Hero’s Journey?’ Het kan bijna niets anders zijn dan een opmerking van een redacteur die het tekstje nog aangepast wilde zien, zodat de tekeningen een natuurlijker plek in de expositie zouden lijken te hebben. In de haast is het er niet meer van gekomen. Zo onthult zich het verhaal van de totstandkoming van de expositie. Een stuk leuker dan de expositie zelf.

Bij stap 10, de apostasis, was de inspiratie blijkbaar helemaal op: het is een doek met daarop een lang en niet bijster interessant citaat van Stuart McKenzie en Miranda Hartcourt, regisseurs van de heksenfilm The Changeover, die op Imagine draait. Fragment uit een interview? Iets uit de persmap van de film? Geen idee. Waarom krijgt van alle films op het programma juist The Changeover deze aandacht? Omdat McKenzie en Hartcourt in het citaat Joseph Campbell aanhalen. Komt dat even mooi uit. Druk die tekst op een screenshot uit de film en we hebben een object dat in elk geval in het thema past! Tekstje: ‘Het laatste zetje wat [sic] nodig is, die laatste gebeurtenis die de held sterker en gemotiveerder dan ooit maakt. De regisseurs van the [sic] Changeover vertellen over hoe belangrijk Apostasis in hun film was.’ Nou moet ik misschien niet zeuren: het is een gratis expositie en de kunstenaars en curators zijn waarschijnlijk niet betaald. Maar ze nemen wel ruimte in. Ruimte die ook gegeven had kunnen worden aan iemand die op z’n minst de moeite had genomen een tekstje te schrijven in correct Nederlands.

Gelukkig stijgt het niveau als je de trap op loopt. Halverwege staat een beeld van Charl Landvreugd, La Virginité de l’Europe (stap 7: The Meeting with the Goddess). Het is een toekomstversie van de Maagd van Europa: een vrouwenlichaam met Europese en Afrikaanse trekken en het hoofd van Optimus Prime. De Surinaamse Rotterdammer Landvreugd wil in zijn werk vorm geven aan een Afro-Europese identiteit. Met die gedachte is het beeld interessanter dan binnen het thema van de Hero’s Journey (waar het dan ook niet voor gemaakt is). Het is een speels commentaar op klassieke afbeeldingen van het vrouwenlichaam. De verwijzing naar Transformers suggereert zowel nostalgie als futurisme, maar vooral de mogelijkheid om te veranderen.

Het beste werk dat specifiek voor de tentoonstelling gemaakt lijkt, is een vrolijke, Genndy Tartakovsky-achtige tekening van Yasmin Sheikh (tweede verdieping, op de grond naast de trap; je loopt er zo voorbij). Stap 14, Rescue from Without. Luna de vampier, een stripfiguurtje dat Sheikh al langer tekent, vecht tegen een monster en wordt daarbij geholpen door twee vrienden. De tekening is kleurrijk, aandoenlijk, druk maar goed leesbaar en pretentieloos. De connectie met de Hero’s Journey is meteen duidelijk. Dit is het enige van de zeventien werken dat én goed in de expositie past, én waar duidelijk aandacht aan is besteed. En het ligt op de grond, in plaats van gewoon op ooghoogte aan de muur te hangen. Jongens toch.

 

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken