Nu aan het lezen:

IFFR Postcard #8: Egoïsme

IFFR Postcard #8: Egoïsme


De mensen op planeet IFFR zijn vaak erg met zichzelf bezig, zodanig zelfs dat het ten koste gaat van anderen.

De keuze die Reed (Christopher Abbott) in Piercing maakt lijkt een egoïstische. Hij verlaat zijn vrouw en baby onder het mom van een zakenreis, maar eigenlijk gaat hij op pad om te moorden. Hij neemt zijn intrek in een hotelkamer en begint de moord zorgvuldig te plannen. Hij zal een prostituee bestellen, haar vragen zich uit te kleden en vastbinden en vervolgens in bad haar nek opensnijden met zijn ijspriem, zo kunnen we opmaken.

De film is gebaseerd op een boek van de Japanse schrijver Ryu Murakami en zou saai zijn als de avond zo zou lopen als Reed gepland heeft. In plaats daarvan blijken bij de prostituee (Mia Wasikowska) minstens evenveel steekjes los als bij hem. In plaats van een slachtoffer vindt hij een zielsverwant, waarmee hij verschillende keren van machtspositie zal wisselen in een sadomasochistisch spel.

Dat de keuze van Reed niet helemaal egoïstisch blijkt uit de eerste scène van Piercing. Hij staat midden in de nacht over zijn baby gebogen, de ijspriem in de hand. Zoals we later zullen leren heeft hij in zijn jeugd een paar stevige deuken opgelopen die zich op deze manier uiten. Hij kiest dus niet alleen voor zichzelf als hij vertrekt, maar juist ook voor de veiligheid van zijn baby.

Het is een interessant uitgangspunt, dat op een mooie, gestileerde manier wordt uitgewerkt door Nicolas Pesce in zijn tweede film. Zowel de binnen- als buitensets zijn heel nauwkeurig ontworpen om een smetteloze indruk te geven. Dit contrasteert mooi met de steeds bloediger wordende hoofdpersonen. Bovendien geeft het een nadrukkelijke onwaarachtigheid aan de setting voor een prettig onwaarachtig soort verhaal.

Helaas mist de film diepgang. Het trauma van Reed wordt te oppervlakkig behandeld om heel interessant te worden. Dat van de prostituee komt helemaal niet aan bod. Zo blijft Piercing een stijloefening zonder boodschap of diepere laag.

De moeder van Coco, schijnbaar de hoofdpersoon van Dorst, vond ik het interessantste personage. Ze zet niet alleen het plot in gang met de mededeling dat ze kanker heeft en binnenkort zal sterven, het bijzondere is de toon waarop ze dat doet. Ze stelt het als een gegeven, emotieloos en zakelijk. Als later de suggestie wordt gedaan dat haar dochter het wel eens moeilijk zou kunnen hebben trekt ze haar wenkbrauwen omhoog alsof dit volledig nieuwe informatie is.

Bij mij sloegen de autismemetertjes uit. Tegenwoordig wordt steeds meer geaccepteerd dat je niet zo maar kunt vaststellen of iemand een autist is of niet. Het is een spectrum en de meeste mensen vertonen wel enige kenmerken van autisme. Als je dat accepteert, accepteer je ook veel sneller afwijkend gedrag van mensen. Je hebt er namelijk bijna nooit belang bij om antisociaal gedrag te vertonen, dus mensen die daar niet zo goed in zijn hebben daar zelf meer last van dan de mensen die zich er aan ergeren.

Een personage dat sociale conventies schendt zoals in Dorst gebeurd geeft onvermijdelijk een beetje absurdistische toon aan een film. Dit wordt versterkt doordat regisseur Saskia Diesing de visuele trukendoos opentrekt. Gelukkig wordt Elisabeth, zoals de moeder van Coco heet, nooit karikaturaal neergezet. Dit mede door het voortreffelijke, naturelle spel van Simone Kleinsma.

Het Chinese The Widowed Witch heeft geen uitgesproken egoïstische hoofdpersoon, maar de rol van egoïsme in de film is des te groter. Zelfs nadat ze een explosie in de vuurwerkfabriek aan huis heeft overleefd en voor de derde keer weduwe is geworden gelooft Er Hao niet dat ze een heks is. In tegenstelling tot haar dorpsgenoten, die prompt het bewijs leveren wanneer ze haar proberen dood te schieten en ze weer ongedeerd blijft. Als ze dan ook nog per ongeluk een man geneest van zijn verlamming en doofheid begint Er Hao te accepteren dat ze magie kan bedrijven.

Ze begint de omgeving af te reizen om mensen te helpen. Dat werkt in eerste instantie goed. Ze helpt mensen die last van geesten hebben en, met enige tegenzin, een echtpaar dat al weer een kind met ongewenst geslacht krijgt. De oplossingen zijn creatief en regisseur Cai Chengjie tovert regelmatig bijzondere plaatjes voor de lens. Er Hao verleent de hulp alleen met steeds meer tegenzin.

De onderliggende oorzaken zijn bijna altijd van egoïstische aard. Het echtpaar heeft bijvoorbeeld al meerdere lieve dochters, waarmee ze gelukkig zouden kunnen zijn. Het is hun wens om een zoon te krijgen die dat belemmert, niet de dochters zelf. Zo is het uiteindelijk met alle problemen. Mensen willen iets waar ze niet echt gelukkig van worden, of ze brengen zichzelf en anderen keer op keer in de problemen, door te gokken en te drinken.

Cai Chengjie weet het verhaal van Er Hao steeds verder te laten escaleren en brengt de losse episodes van haar odyssee in de laatste scènes mooi bij elkaar. Met The Widowed Witch levert hij een schitterend debuut af, dat tot de sterkste films op dit IFFR behoort.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken